Milliyet Sanat »Milliyet Kitap » » Taş plaktan hard rock’a
Aralık 2013
Taş plaktan hard rock’a
“Saykodelik Yıllar”, Güven Erkin Erkal’ın Türkiye rock tarihinin izini sürdüğü iki ciltlik serisinin ilk kitabı. Kitap İngiliz işgali altındaki İstanbul’un değişen gece hayatından, rock müziğin tüm listelere hükmettiği '70’li yıllara kadar, memleketin rock müziğe teslimiyetini ve bu müzik etrafında şekillenen kültürü belgeliyor
Güven Erkin Erkal, Türkiye rock tarihini yazan yıldızların öykülerini anlattığı kitabı "Saykodelik Yıllar"ı üç bölüme ayrılmış. Birinci bölüm “Zenci Velvelesi”, Amerika’da New Orleans’taki 'creole' kültüründen doğan cazı ve bu müziğin ülkemize girişini anlatıyor. Cazın İstanbul’un gece hayatının vazgeçilmez bir parçası olmasının, yeni akımlara meraklı bir müzisyenimizin Fransa’dan getirdiği saksofonla başladığını öğreniyoruz. Zaten birkaç sene sonra klasik Türk müziği de yasaklanıyor ve meydan batı müziği ve türevlerine kalıyor. Cazın hikayesi şekillenirken kitabın sayfalarına Zilciyan Ailesi, Ertegün Kardeşler, Arif Mardin, Neyzen Tevfik ve caz müziğin can düşmanı Ercüment Behzat gibi isimler konuk oluyor.
İkinci bölüme komedi ve müziği harmanlayan Öztürk Serengil’in “Abidik Gubidik Twist” adlı 45‘liği isim vermiş. Tüm dünyayı saran twist akımı Türkiye’de de karşılığını buluyor. Ülkenin gördüğü ilk elektro gitar, Savarona’nın güvertesinde Karaköy limanına doğru süzülürken, Erkin Koray, Erol Büyükburç, Cem Karaca, İlham Gencer gibi isimler popüler müziğe şekil veriyor. Müziğe çılgın dans partileri eşlik ederken, genç grafik tasarım öğrencisi Barış Manço, kapaklarını kendi tasarladığı 45'likleri ile “Twist Kralı” unvanını alıyor. Kısa süre sonra yurtdışına açılan Manço, İngilizce seslendirdiği şarkılarla Belçika’da iki 45‘lik yayınlıyor. Derken rock’n roll, Elvis Presley ile birlikte bütün dünyayı esir alıyor. Ülkemizde filmleri yasaklı olmasına rağmen Elvis şarkıları ile birlikte rock’n roll virüsü ülke sınırlarına yayılıyor.
Yeni ozanlar
Üçüncü ve son bölüm ise kitapla aynı adı taşıyor, “Saykodelik Yıllar”. 12 Eylül 1980’e kadar devam eden bu dönemde, Türkiye’nin popüler müzik tarihine şekil veren sanatçı ve gruplar, fotoğraflar, albüm kapakları, konser posterleri gibi birçok görsel malzeme eşliğine kayda geçirilmiş. Yurtdışında Beatles’ın önlenemez yükselişi, hippi kültürü, sağ-sol çatışmaları, Sorbonne Üniversitesi'nde başlayan öğrenci hareketleri ve Anadolu’nun yeniden keşfi rock müziğimizin bu dönemi üzerinde önemli etkiye sahip etkenlerden birkaçı. Üç Hürel, Moğollar ve Cem Karaca gibi sanatçıların liderliğinde gelişen “Anadolu Rock”, beat akımı, Timur Selçuk, Fikret Kızılok gibi yeni ozanlar...
Kitabın bu son bölümü ismiyle müsemma öyküler de barındırıyor tabii ki. Brüksel’de LSD eşliğinde Stanley Kubrick’in “2001 Bir Uzay Macerası” filmini izleyen Cem Karaca’nın kaldığı otele ilham dolu bir şekilde dönüp, tam da 'uzay rock' döneminin ortasında “Tamirci Çırağı”nı bestelemiş olması gibi. Şarkı ile film arasında bir bağlantı kurmaya çalışmak pek yabana atılacak bir görev olmasa da insanoğlunun Ay'a ayak bastığı dönemde rock müziğin neden uzay ve bilim kurgu temalı albümlere yöneldiğini anlamak pek zor olmasa gerek. 'Uzay rock' döneminin hemen ardından 'spagetti western' tarzı ve tabii ki bu yeni kültüre ayak uyduran bir rock var karşımızda. Albüm kapaklarında atlar ve altıpatlarla beliren Erkin Koray’lar, Barış Manço’lar...
Plak kapakları
Kitabın ilerleyen sayfalarında bir fotoğraf albümü ve plak kapakları külliyatı da yerini almış. Bu albümler birçok kaynak ve koleksiyon taranarak bir araya getirilmiş. Mevzu bahis kaynakları da kitabın sonundaki kaynakça kısmında bulmak mümkün. Güven Erkin Erkal kitabında yapmaya çalıştığı şeyin, Türkiye rock tarihi için tamamlayıcı bir kaynak yaratmak olduğunu vurgulamış. Bunun için de 1910’lu yıllardan, ülkedeki tüm yaşamın bıçakla kesildiği 1980 yılına kadar Türkiye’nin rock tarihine şekil veren olaylar ve kişilerin yanı sıra müzik / sanat basını üzerine de bir derleme ortaya konmuş. Elimizdeki kitap da bu görevin üstesinden hakkıyla gelmeyi başarmış. Üstelik bunu yaparken ortaya oldukça akıcı ve eğlenceli bir serüven çıkarmış.
Etiketler: Saykodelik Yıllar

