Savaşın bireyler ve toplumlar üzerinde bıraktığı izler, resmî tarih anlatılarının dışında kalan tanıklıklar ve barışın hangi koşullarda mümkün olabileceği, çağdaş sanatın ele aldığı temel meseleler arasında yer alıyor. İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın (İKSV) 19. İstanbul Bienali için duyurduğu açık çağrı da bu konuları sanatçıların kişisel deneyimleri, araştırmaları ve üretimleri üzerinden ele almayı amaçlıyor. Bienalin küratörleri, savaşın içinden geçmiş veya savaşın etkilerini yaşamaya devam eden sanatçıları, bu deneyimlere eleştirel bir bakışla yaklaşan proje önerileri sunmaya çağırıyor.

 

2007-2036 Bienal Sponsoru Koç Holding’in desteğiyle düzenlenen 19. İstanbul Bienali, 18 Eylül-14 Kasım 2027 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Sanatçı ve küratör LIU Ding ile sanat tarihçisi ve küratör Carol Yinghua LU’nun üstlendiği bienalin ana mekânı Artİstanbul Feshane olacak. Bienalin diğer mekânlarının ve genel kavramsal çerçevesinin ilerleyen dönemde açıklanması planlanıyor. Kavramsal çerçevenin Aralık 2026’da duyurulması öngörülüyor.

 

 

 

 

19. İstanbul Bienali için hazırlanan açık çağrı, bienalin genel kavramsal çerçevesinden ayrı olarak, savaş ve barış üzerine araştırmaları derinleştiren belirli bir çalışma hattına odaklanıyor. Küratörler, savaşın yalnızca doğrudan şiddet ve yıkım boyutlarıyla değil, yaşam koşulları, etik sorumluluk, toplumsal hafıza ve dirençlilik üzerindeki etkileriyle de ele alınmasını istiyor.

 

Davet metninde savaş ve barış arasındaki ilişkiyi değerlendirirken sanatın imkânları ve sınırları üzerinde duruluyor. Küratörler, sanatın savaşları sona erdiremeyeceğini veya savaşların temelindeki nedenleri tek başına çözemeyeceğini belirtirken, muhalefetin, şüphenin ve alternatif geleceklerin hayal edilmesinin önünü açabileceğine dikkat çekiyor. Sanatın, resmî anlatıların dışında bırakılan deneyimleri görünür kılma ve farklı bellek biçimlerini ortaya çıkarma kapasitesi de çağrının temel dayanakları arasında yer alıyor.

 

 

19. İstanbul Bienali, savaşa eleştirel bir bakış ve duyarlılıkla yaklaşan, savaşın içinden geçmiş veya geçmekte olan sanatçıların eserlerini ve proje önerilerini bekliyor. Sanat savaşları bitiremez veya savaşların temelinde yer alan nedenleri çözüme kavuşturamaz; ancak muhalefete, şüpheye ve alternatiflerin hayal edilmesine alan açabilir. Savaşa sanat aracılığıyla bakmak hem tarihsel bir sorumluluk hem de yaşamsal bir anlam barındırır; çünkü sanat, resmi anlatıların dışarıda bıraktıklarını görünür kılabilir. Sanatçılar, kişisel tanıklıklarıyla toplumların ve devletlerin inşa ettiği bellekten farklı konum alıp hatta kimi zaman bu belleğin karşısında durarak savaşın getirdiği olağanüstü koşullar altında yaşamayı, cesareti, suça ortak olmayı, etiği ve dirençliliği hassasiyetle düşünebilir.”

 

Açık çağrı metninde ayrıca, savaşların nasıl sürdürüldüğünü, meşrulaştırıldığını ve hatırlandığını anlamanın barışın inşası açısından önemine işaret ediliyor. Araştırmanın amacı yalnızca savaşın kendisini incelemek değil; barışı hayal etmenin ve aramanın farklı yollarını ortaya çıkarmak, ihtimama dayalı yaşam biçimlerinin nasıl kurulabileceğine ışık tutmak olarak tanımlanıyor.

 

Küratörlerin açık çağrıya ilişkin metninin tamamına 19. İstanbul Bienali’nin resmî internet sitesinden ulaşılabiliyor.

 

 

Açık çağrı, Türkiye’den ve yurtdışından tüm disiplinlerde çalışan sanatçılara açık. Başvurular 19 Ekim 2026 Pazartesi gününden itibaren çevrimiçi olarak alınacak. Son başvuru tarihi 22 Kasım 2026 Pazar, saat 23.59 olarak belirlendi. Başvuruların iksv.slideroom.com adresindeki çevrimiçi form aracılığıyla tamamlanması gerekiyor.

 

Proje önerisinin, küratörlerin davet metninde yer alan temaları doğrudan ele alması ve boşluklar hariç 3.500 karakteri aşmaması gerekiyor. Proje önerisi dosyasının boyutu 10 MB’ı geçemiyor. Başvurunun diğer temel bileşeni olan portfolyonun ise sanatçının önceki çalışmalarını ve deneyimini ortaya koyması bekleniyor; portfolyo dosyası için belirlenen üst sınır 100 MB.

 

Başvurular Türkçe veya İngilizce hazırlanabiliyor. Proje önerisi ve portfolyo dâhil ilgili dosyaların çevrimiçi başvuru formundaki alanlara yüklenmesi gerekiyor. Küratörler, başvurular arasından belirleyecekleri sanatçılarla sonraki aşamada yüz yüze veya çevrimiçi görüşmeler gerçekleştirecek.

 

Açık çağrı, bienalin bütün katılımcılarını belirleyen genel bir başvuru süreci olarak değil, küratörlerin araştırmalarında belirli bir tematik hattı derinleştirmeyi amaçlayan bir davet olarak tanımlanıyor. Bienalin genel kavramsal çerçevesinin Aralık 2026’da açıklanması planlandığından, savaş ve barış eksenindeki bu çağrı, 19. İstanbul Bienali’nin daha geniş programının bir parçasını oluşturuyor.

 

 

19. İstanbul Bienali’nin küratörlüğünü üstlenen LIU Ding ve Carol Yinghua LU, 2007’den bu yana araştırma ve küratoryal çalışmalarını birlikte yürüten iki isim. İkili, 2024’te düzenlenen 8. Yokohama Trienali’nin sanat direktörlüğünü üstlendi. Birlikte gerçekleştirdikleri çalışmalar, tarihsel anlatılarla güncel sanat pratikleri arasındaki ilişkileri araştırmaları ve sergileme biçimlerine eleştirel yaklaşmalarıyla öne çıkıyor.

 

Pekin’de yaşayan sanatçı ve küratör LIU Ding’in çalışmaları, farklı bakış açılarını ve anlatım biçimlerini bir araya getirerek tarihsel olanla güncel olan arasındaki ilişkileri araştırıyor. Çin sanatında öznelik kavramının tarihsel anlatılar içindeki oluşumunu daha karmaşık biçimde anlamaya yönelik çalışmaları, sanatsal üretimi araştırma ve tartışmayla bir araya getiren bir yaklaşım taşıyor.

 

LIU Ding, 2005 Guangzhou Trienali’nden 2009’daki 53. Venedik Bienali Çin Pavyonu’na, 2012 Taipei Bienali’nden 2015 İstanbul Bienali’ne uzanan çok sayıda uluslararası etkinliğe katıldı. Çalışmaları Tate Modern, MoMA PS1, M+ Müzesi ve Torino’daki Castello di Rivoli gibi kurumlarda sergilendi. 2018’den bu yana Milano’daki NABA’da konuk öğretim üyesi olarak sergileme tasarımı dersleri veriyor.

 

Sanat tarihçisi ve küratör Carol Yinghua LU, Melbourne Üniversitesi’nde sanat tarihi alanında doktora yaptı. Pekin’deki Inside-Out Art Museum’un direktörlüğünü yürütüyor. 2012-2015 yılları arasında Shenzhen’deki OCAT’ta sanat direktörü ve kıdemli küratör olarak görev yapan LU, 2013’te Bolzano’daki Museion’da konuk küratör olarak çalıştı; 2005–2007 döneminde Asia Art Archive’da Çin araştırmacısı olarak görev aldı.

 

Yazıları ‘e-flux journal’, ‘frieze’’Flash Art’ ve ‘Yishu’ gibi uluslararası sanat yayınlarında yayımlandı. 2008-2018 yılları arasında ‘frieze’ dergisine katkıda bulunan editör olarak çalışan LU, 2012’de Gwangju Bienali’nin eş sanat direktörlüğünü üstlendi. Çin’de çağdaş sanatın tarihsel gelişimi ve sosyalist gerçekçiliğin bu süreçteki etkileri üzerine yürüttüğü araştırmalar, LIU Ding ile ortak küratoryal çalışmalarının da önemli bir bölümünü oluşturuyor.

 

İkilinin birlikte küratörlüğünü üstlendiği sergiler arasında 2010 tarihli “Liberation”, 2012 “Shenzhen Heykel Bienali”, 2017 “Anren Bienali’nin Crossroads” başlıklı edisyonu ve 2021’de düzenlenen “Trans-Southeast Asia Triennial: Sounds as Silence: The Academic Value of Life” bulunuyor. “Little Movements: Self-practice in Contemporary Art” başlıklı araştırma ve sergi dizisi ise 2011’de Çin’in Shenzhen kentinde, 2013’te İtalya’nın Bolzano kentinde ve 2015’te Güney Kore’nin Gwangju kentinde gerçekleştirildi.

 

 

İKSV tarafından düzenlenen 19. İstanbul Bienali’nin ana mekânı olarak açıklanan Artİstanbul Feshane, Haliç kıyısında, Eyüpsultan ilçesinde bulunuyor. Tarihsel olarak Feshane-i Âmire adıyla bilinen yapı, Osmanlı döneminde fes üretimi için kurulmuş bir sanayi tesisi olarak kullanıldı. Restorasyon ve yeniden işlevlendirme çalışmalarının ardından 2023’te sanat ve kültür merkezi olarak kapılarını açtı.

 

 

Bienalin ana mekânının açıklanmasıyla birlikte, 2027 edisyonunun hazırlıklarında yeni bir aşamaya geçilmiş oldu. Serginin diğer mekânları, katılımcı sanatçıları ve genel kavramsal çerçevesi ise henüz duyurulmadı. İKSV’nin Aralık 2026’da açıklamayı planladığı kavramsal çerçeve, açık çağrının savaş ve barış eksenindeki araştırma hattını bienalin bütün programıyla birlikte değerlendirmek açısından belirleyici olacak.

 

18 Eylül-14 Kasım 2027 tarihleri arasında düzenlenecek 19. İstanbul Bienali, LIU Ding ve Carol Yinghua LU’nun küratoryal yaklaşımı doğrultusunda farklı sanatsal disiplinleri ve araştırma yöntemlerini bir araya getirmeye hazırlanıyor. Savaşın etkilerini ele alan açık çağrı ise sanatçıların kişisel tanıklıklarını, eleştirel yaklaşımlarını ve alternatif anlatılarını bienalin hazırlık sürecine dâhil etmeyi amaçlıyor.