37. Ankara Film Festivali sona erdi
37. Ankara Film Festivali, dokuz gün boyunca ulusal sinemanın yeni yapımlarını dünya sinemasından seçkiler, özel gösterimler ve sinema profesyonellerini buluşturan etkinliklerle bir araya getirdi. 20 Kasım'da sona eren festivalde Nuri Cihan Özdoğan imzalı “Ölü Köpekler Isırmaz”, ‘En İyi Film’ ve ‘En İyi Yönetmen’ ödüllerinin yanı sıra bu yıl ilk kez verilen ‘Tuncan Okan Post Prodüksiyon Ödülü'nü de kazanarak gecenin öne çıkan yapımı oldu.
Suzan Somalı Sönmez
ssomalisonmez@gmail.com
Türk sinemasının köklü buluşmalarından Ankara Film Festivali, 37'nci yılında 12-20 Kasım tarihleri arasında Başkentte gerçekleştirildi. Dünya Kitle İletişimi Araştırma Vakfı tarafından düzenlenen festival, 20 Kasım Cuma akşamı Devlet Tiyatroları Şinasi Sahnesi'ndeki Kapanış ve Ödül Töreni ile tamamlandı. Dokuz gün boyunca Kızılay Büyülü Fener Sineması'nda gerçekleştirilen gösterimler, ulusal yarışmaların yanı sıra dünya sinemasından yapımları, özel gösterimleri, yönetmen buluşmalarını, panelleri ve atölyeleri de kapsadı.
Bu yılki programda 63 film izleyiciyle buluşurken Ulusal Uzun Film, Ulusal Belgesel Film ve Ulusal Kısa Film yarışmalarında Türkiye sinemasının farklı alanlarından yapımlar yarıştı. Dünya sinemasının güncel örnekleri ile sinema tarihine damga vurmuş yönetmenlerin filmlerini bir araya getiren seçkiler de festivalin programında yer aldı. Sinema üretiminin değişen koşullarını ele alan etkinliklerde ise oyuncuların çalışma hayatından yapay zekânın film yapımındaki kullanımına, Ankara'nın sinematografik hafızasından yönetmenlik deneyimlerine uzanan başlıklar gündeme geldi.
Festivalin açılışında verilen onur ödülleri de farklı sanat alanlarından isimleri bir araya getirdi. ‘Aziz Nesin Emek Ödülü’ Demet Akbağ'a, ‘Sanat Çınarı Ödülü’ Bülent Ortaçgil'e, ‘Kitle İletişim Ödülü’ sinema yazarı Atillâ Dorsay'a verildi. ‘Vakıf Özel Ödülleri'nin sahipleri ise oyuncular Bige Önal ve Boran Kuzum oldu.
En iyi film ve yönetmen ödülleri aynı yapımın
Jüri başkanlığını yönetmen Semih Kaplanoğlu'nun üstlendiği Ulusal Uzun Film Yarışması'nda oyuncu Şenay Gürler, yönetmen ve senarist Gözde Kural, sanat yönetmeni ve yapım tasarımcısı Meral Aktan ile görüntü yönetmeni Özgür Eken görev yaptı. Toplam 42 başvuru arasından seçilen ve festivalde prömiyerlerini gerçekleştiren 10 filmin yarıştığı bölümde, 350 bin TL değerindeki ‘İnci Demirkol En İyi Film Ödülü’ Nuri Cihan Özdoğan'ın yönettiği “Ölü Köpekler Isırmaz”a verildi.
Nuri Cihan Özdoğan – “Ölü Köpekler Isırmaz”
Jüri, filmin ödül gerekçesini; ‘modern dünyanın artıklarından nemalanan, pisliğin aşağıya, paranın yukarıya aktığı bir düzenin dayattığı şiddet, yoksulluk ve ihanet ortamında en zayıfın en güçlüye dönüşmesini sinematografinin bütün unsurlarıyla yansıtması’ olarak açıkladı.
Nuri Cihan Özdoğan, ‘En İyi Yönetmen Ödülü'nün de sahibi oldu. Yönetmenin kazandığı üçüncü ödül ise bu yıl ilk kez verilen ‘Tuncan Okan Post Prodüksiyon Ödülü’ oldu. Fono Film iş birliğiyle hayata geçirilen ödül, Türkiye'de sinema eleştirmenliğinin öncü isimlerinden Tuncan Okan'ın anısını yaşatmayı amaçlıyor. ‘En İyi Yönetmen Ödülü'nü kazanan Özdoğan, bir sonraki uzun metraj film projesi için doğrudan post-prodüksiyon desteği almaya hak kazandı.
135 bin TL değerindeki ‘Mahmut Tali Öngören En İyi İlk Film Ödülü’, Melik Kuru'nun yönettiği “İsimsiz Eserler Mezarlığı”na verildi. Banu Sıvacı'nın yönettiği “Günyüzü” ise ‘Jüri Özel Ödülü'nü kazandı.
Oyunculuk ve teknik dallarda ödüller
Ulusal Uzun Film Yarışması'nın oyunculuk ve teknik kategorilerinde de farklı yapımlar ödüllendirildi. ‘Onat Kutlar En İyi Senaryo Ödülü’, “Karanlıkta Islık Çalanlar” filminin senaristleri Pınar Yorgancıoğlu ve Emre Gülcan'a verildi. Aynı filmdeki performansıyla İnci Sefa Cingöz ‘En İyi Kadın Oyuncu Ödülü'nü kazandı.
‘En İyi Erkek Oyuncu Ödülü’ iki oyuncu arasında paylaştırıldı. “Ölü Köpekler Isırmaz” filmindeki rolüyle Burak Can Doğan ve “Bir Arada Yalnız” filmindeki performansıyla Onur Gözeten ödülün sahipleri oldu. “Günyüzü” filmindeki rolleriyle Asena Hotamış ‘En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu’, Süleyman Kadim Kabaali ise ‘En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Ödülü'ne değer görüldü.
En I·yi Erkek Oyuncu O¨du¨lu¨, Onur Go¨zeten, “Bir Arada Yalnız”
Teknik dallarda ‘En İyi Görüntü Yönetmeni Ödülü’ “Ölü Köpekler Isırmaz” filmiyle Mustafa Yeşilova'ya, ‘En İyi Kurgu Ödülü’ aynı yapımla Hakan Çelik'e verildi. “Artakalan” filminin sanat yönetmenliğini üstlenen Osman Özcan ve Görkem Canbolat ‘En İyi Sanat Yönetmeni Ödülü'nü kazanırken, “İsimsiz Eserler Mezarlığı”nın özgün müziklerini besteleyen Efe Demiral da ‘En İyi Özgün Müzik Ödülü'nün sahibi oldu.
Yan jürilerden “Karanlıkta Islık Çalanlar” ve “Bir Arada Yalnız”a ödül
Ulusal Uzun Film Yarışması'nın yan jürileri de kendi kategorilerindeki seçimlerini açıkladı. Ayla Kanbur, Banu Bozdemir ve Sezen Sayınalp'ten oluşan Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) Jürisi, SİYAD En İyi Film Ödülü'nü Pınar Yorgancıoğlu'nun yönettiği “Karanlıkta Islık Çalanlar”a verdi. Jüri, günümüzün zorlu sosyoekonomik koşullarının yarattığı çıkışsızlığı bir aile üzerinden kara mizahla ele alan filmin güçlü hikâye yapısını ödül gerekçesi olarak gösterdi.
Film Yönetmenleri Derneği (FİLM-YÖN) Jürisi ise En İyi Yönetmen Ödülü'nü “Bir Arada Yalnız” filmiyle Ali Vatansever'e verdi. Çiğdem Vitrinel, Gürcan Keltek ve Nisan Akman'dan oluşan jüri, farklı kuşakların ölüm ve acıyla başa çıkma biçimlerini melodramın tuzağına düşmeden, etkili senaryo ve oyuncu yönetimiyle bir araya getirmesini ödül gerekçesinde vurguladı. Filmin sanal dünyanın sınırsızlığı ile gerçek dünyanın sıkışmışlığını harmanlayan anlatımı da değerlendirmede öne çıktı.
Belgesel ve kısa filmlerde kazananlar
Akademisyen ve belgesel yönetmeni Bülent Çaplı, yönetmen ve yapımcı Esin Özalp Öztürk ile yönetmen ve senarist Fırat Özeler'den oluşan Ulusal Belgesel Film Yarışması Jürisi, 100 bin TL değerindeki ‘En İyi Belgesel Film Ödülü'nü Elif Nur Kayalar'ın yönettiği “Allianoi Diye Bir Yer Yok” filmine verdi.
Ulusal Belgesel – “Allianoi Diye Bir Yer Yok”
Jüri, detaylı araştırmaya dayanan filmin hassas bir konuda kendi görüşünü ortaya koymaktan çekinmeyen anlatımını ve konuyla ilgili bütün taraflara ifade alanı açmasını ödüle değer buldu. Aynı yarışmada Mümin Barış'ın “Bay Okan” belgeseli, ‘biçimsel yapısı ve hikâye anlatımındaki yenilikçi yaklaşımı’ nedeniyle ‘Jüri Özel Ödülü'nü kazandı.
Ulusal Kısa Film Yarışması'nda yönetmen ve senarist Burcu Aykar, yazar Hakan Bıçakcı ile oyuncu ve yapımcı Nazlı Bulum'dan oluşan jüri görev yaptı. Toplam 203 başvuru arasından seçilen 15 filmin yarıştığı bölümde 50 bin TL değerindeki ‘En İyi Kısa Film Ödülü’, Simay Başık'ın yönettiği “Yerden Yüksek”e verildi. Jüri, doğal diyalogları, oyuncu yönetimi ve etkili performanslarıyla gece sokakta özgürce yürüyen iki kadının gündelik bir anını akılda kalan bir karşılaşmaya dönüştürmesini filmin ödül gerekçesi olarak açıkladı.
Dalya Keleş'in yönettiği “Yerçekimi” ise ‘bir çocuğun benliğinin toplumsal normlarla çatışmasını ve iç dünyasındaki çalkantıları güçlü imgelerle anlatmadaki başarısı’ nedeniyle ‘Jüri Özel Ödülü'ne değer görüldü.
Ankara'nın kent belleğine “Tabula Rasa”
Ankara'nın kültürel mirasına ve kent belleğine odaklanan ‘VEKAM Özel Ödülü’, Metin Kaybaki'nin yönettiği “Tabula Rasa” belgeseline verildi. 75 bin TL değerindeki ödül, Ankara'yla ilgili hikâyeleri belgeleyen yapımları desteklemek amacıyla veriliyor.
VEKAM O¨zel O¨du¨lu¨ - “Tabula Rasa”
Belgesel, Kennedy Caddesi'ndeki sıradan bir Kızılay yön tabelasının zaman içinde gençlerin önünde kuyruk oluşturduğu ve üzerine yazılar yazdığı bir kent simgesine dönüşmesinden yola çıkıyor. Jüri; ‘kamusal alan, aidiyet, Ankaralı kimliği ve Kızılay'ın kolektif bellekteki yerini akademisyenlerin, gençlerin, müzisyenlerin ve sokaktaki insanların anlatıları aracılığıyla özgün biçimde incelemesi’ni ödül gerekçesinde öne çıkardı.
Dünya sinemasından Ankara prömiyerleri
37. Ankara Film Festivali'nin programı ulusal yarışmalarla sınırlı kalmadı. Cannes, Berlin, Karlovy Vary, Locarno ve Venedik gibi uluslararası festivallerde dikkat çeken yapımların yer aldığı ‘Dünya Sineması’ seçkisi, 24 filmi Ankara'daki izleyiciyle buluşturdu. Dokuz filmden oluşan ‘Galalar’ bölümünde Pawel Pawlikowski'nin “Ata Yurdu”, Markus Schleinzer'in “Rose”, Louis Clichy'nin “Demir Çocuk”, Francesco Sossai'nin “Gitmeden Bir Yolluk”, Judith Godrèche'in “Bir Kızın Öyküsü”, Doris Dörrie'nin “Nasıl Yardımcı Olabilirim?”, Marie Kreutzer'in “Uysal Canavar”, Bohdan Karásek'in “Her Şey Olması Gerektiği Gibi” ve Miroslav Terzic'in “3 Hafta Sonra” filmleri yer aldı.
Genç yönetmenlerin ilk ve ikinci filmlerine ayrılan ‘Taptaze’ bölümünde ise Almanya, Fransa, İrlanda, İspanya, İtalya, Kosta Rika, Meksika, Tayland ve Türkiye'den sekiz yapım gösterildi. Valentina Maurel'in “Sonsuza Dek Anaç Hayvanın”, Sompot Chidgasornpongse'nin “Cennete 9 Tapınak”, Lila Pinell'in “Shana”, Alexander Murphy'nin “Teneke Kale”, Fernanda Tovar'ın “Üzgün Kızlar”, Kilian Armando Friedrich'in “Memnuniyetsizliğinizi Anlıyorum”, Margherita Spampinato'nun “Tatlım” ve Vikki Bardot adıyla çalışan Gizem Avcıoğlu'nun “Uyuyan Kadın” filmleri bu seçkide izleyiciyle buluştu.
Festivalin özel programları arasında Brezilyalı yönetmen André Novais Oliveira'nın ‘Gündeliğin Poetikası’ başlıklı seçkisi, Andrzej Wajda'nın restore edilmiş ‘Savaş Üçlemesi’ filmlerini bir araya getiren ‘Hafızanın Sineması: Wajda ve Savaş Üçlemesi’ ile İran sinemasında çocukluk temasına odaklanan ‘Birlikte Büyümek: İran Sinemasında Çocukluk’ da vardı. Oliveira'nın “Evden Uzak” ve “Hayatta Olsaydım... Yaşardım” filmleri yönetmenin katılımıyla gösterildi. Wajda'nın “Bir Kuşak”, “Kanal” ve “Küller ve Elmaslar” filmleri restore kopyalarıyla izleyiciye sunulurken İran seçkisinde Majid Majidi'nin “Güneş'in Çocukları” ve Babak Lotfi Khajehpasha'nın “Ağacın Kollarında” filmleri yer aldı.
‘Özel Gösterimler’ bölümünde Orhan Miroğlu'nun “Posta Kutusu 213 Diyarbakır” belgeseli izleyiciyle buluştu. ‘Ankara Filmleri’ seçkisinde ise “Arkadaşım Ankara”, “Bulvar”, “Son Mahalle” ve ödül kazanan “Tabula Rasa” yer aldı.
Oyuncuların çalışma hayatından yapay zekâya
Festivalin etkinlik programında sinema sektörünün güncel meselelerine ayrılan buluşmalar da önemli yer tuttu. Oyuncular Sendikası iş birliğiyle düzenlenen “Senaryo Dışı: Oyuncunun Çalışma Hayatı” başlıklı panelde setlerdeki çalışma süreleri, mesleki güvencesizlik, telif hakları ve örgütlü mücadele ele alındı. Demet Koca'nın moderatörlüğündeki panelde Oyuncular Sendikası Genel Başkanı Zuhal Olcay ve Yönetim Kurulu Üyesi Esin Aslan konuşmacı olarak yer aldı.
Sinema yazarı ve eleştirmen Atillâ Dorsay ile yazar Leman Dorsay da festival kapsamında düzenlenen imza gününde okurlarıyla buluştu. Atillâ Dorsay, sinema tarihinden kadınların sinemadaki temsiline uzanan kitaplarını imzalarken Leman Dorsay da “Kadın ve Yaşam” ile “Bu Da Benim Hayatım” adlı eserlerini okurları için imzaladı.
Yapay zekâ ve sinema ilişkisi ise birden fazla etkinlikle ele alındı. ABD Ankara Büyükelçiliği iş birliğiyle ‘American Film Showcase’ kapsamında düzenlenen “Hollywood'dan Yeni Nesil Estetiğe: Sinemada Yapay Zekâ ve Görsel İnşa” söyleşisinde Jacob Russo, Hollywood'daki büyük ölçekli yapımlardan Luma AI'daki çalışmalarına uzanan deneyimini paylaştı. Netflix, Universal ve Disney projelerinin yaratıcı geliştirme süreçlerinde görev alan Russo, üretken görsel modellerin sinemada ön görselleştirme, dijital sahne tasarımı ve görsel dünya oluşturma süreçlerine etkisini ele aldı.
Russo ayrıca TAD ConnectUSA American Corner Ankara'da düzenlenen Luma AI ile Sinematik Dünya Tasarımı ve Film Üretim Atölyesi'ni yönetti. İngilizce gerçekleştirilen ve katılım sertifikası verilen dört saatlik çalışmada metinden video üretimi, sahneler arasında görsel devamlılık, kamera hareketleri ve atmosfer oluşturma gibi konular uygulamalı olarak işlendi.
O'film Route iş birliğiyle gerçekleştirilen “Sinema, Mekân, Kolektif Bellek Üzerine: İki Zeki'nin Ankara'sı” başlıklı etkinlikte ise Zeki Ökten ve Zeki Demirkubuz'un filmleri üzerinden Ankara'nın sinemadaki yeri incelendi. “Sürü”, “Düttürü Dünya”, “Masumiyet”, “İtiraf” ve “Yeraltı” filmlerini odağına alan video-deneme gösterimi, panel ve söyleşide kentin sokaklarının, mahallelerinin ve geçirdiği dönüşümün sinema anlatısındaki karşılığı ele alındı.
Goethe-Institut Ankara katkılarıyla festivale konuk olan Alman yönetmen Doris Dörrie de ustalık sınıfında sinema ve edebiyat arasındaki ilişkiyi, hikâye anlatımını ve yönetmenlik deneyimini katılımcılarla paylaştı. Esin Küçüktepepınar'ın moderatörlüğündeki buluşmada karakter yaratımı, gündelik hayatın anlatıya dönüşmesi ve senaryo geliştirme süreçleri üzerinde duruldu.
Festivalin son günlerine doğru düzenlenen “Yapay Zekâ, Yaratıcılık ve Sinema” söyleşisinde ise Alkan Avcıoğlu ile Vikki Bardot (Gizem Avcıoğlu), üretken yapay zekâ araçlarıyla film üretme deneyimlerini paylaştı. Tuba Büdüş'ün moderatörlüğündeki buluşmada yapay zekânın film yapımına sunduğu olanaklar, etik ve yaratıcı sorular, gerçek ile kurmaca arasındaki sınırlar ve sinemacının yaratıcı kararlarının değişen konumu ele alındı.
Festival kapsamındaki panel, söyleşi, atölye ve ustalık sınıfları ücretsiz gerçekleştirildi. Kontenjanla sınırlı etkinlikler için çevrimiçi kayıt sistemi kullanıldı.
Festivalin destekçileri
37. Ankara Film Festivali; T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, Ankara Büyükşehir Belediyesi, Çankaya Belediyesi ve Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu'nun kurumsal destekleriyle Dünya Kitle İletişimi Araştırma Vakfı tarafından düzenlendi.
Uluslararası iş birlikleri ve elçilik destekçileri arasında ABD Ankara Büyükelçiliği, Avusturya Büyükelçiliği Ankara, Ankara Brezilya Büyükelçiliği, Çek Cumhuriyeti Büyükelçiliği Ankara, Goethe-Institut Ankara, Institut Français de Turquie, İtalya Büyükelçiliği Ankara, Polonya Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği ve Tayland Krallığı Büyükelçiliği Ankara yer aldı.
Festivalin hizmet sponsorluğunu Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü, Biletinial, Holiday Inn, Kentvizyon, Saltur, Şehir Işıkları, Midas Otel, NAKIA ve Nightingale Group üstlendi. Dijital program sponsorluğunu Repertuvar gerçekleştirdi. Basın sponsorları arasında ise Altyazı, Anka Haber Ajansı, Bağımsız Sinema, Bant.mag, Beyazperde.com, BirGün, Cumhuriyet, Episode, Evrensel Gazetesi, Fil’m Hafızası, Gazete Pencere, Habertürk, Koza TV, Kutsal Motor, Kültür Sanat Gazetesi, Medyascope, O’Film Route, Radyo ODTÜ, Sinefil Atak, T24, Üretim Kaydı ve Repertuvar bulundu.
37. Ankara Film Festivali / Ödüller
ULUSAL UZUN FİLM YARIŞMASI
- İnci Demirkol En İyi Film Ödülü:
“Ölü Köpekler Isırmaz” Nuri Cihan Özdoğan
- Mahmut Tali Öngören En İyi İlk Film Ödülü:
“İsimsiz Eserler Mezarlığı” Melik Kuru
- Jüri Özel Ödülü:
“Günyüzü” Banu Sıvacı
- En İyi Yönetmen Ödülü:
Nuri Cihan Özdoğan “Ölü Köpekler Isırmaz”
- Tuncan Okan Post Prodüksiyon Ödülü:
Nuri Cihan Özdoğan “Ölü Köpekler Isırmaz”
- En İyi Kadın Oyuncu Ödülü:
İnci Sefa Cingöz “Karanlıkta Islık Çalanlar”
- En İyi Erkek Oyuncu Ödülü:
Burak Can Doğan “Ölü Köpekler Isırmaz”
Onur Gözeten “Bir Arada Yalnız”
- En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü:
Asena Hotamış “Günyüzü”
- En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Ödülü:
Süleyman Kadim Kabaali “Günyüzü”
- Onat Kutlar En İyi Senaryo Ödülü:
Pınar Yorgancıoğlu, Emre Gülcan “Karanlıkta Islık Çalanlar”
- En İyi Görüntü Yönetmeni Ödülü:
Mustafa Yeşilova “Ölü Köpekler Isırmaz”
- En İyi Sanat Yönetmeni Ödülü:
Osman Özcan, Görkem Canbolat “Artakalan”
- En İyi Özgün Müzik Ödülü:
Efe Demiral “İsimsiz Eserler Mezarlığı”
- En İyi Kurgu Ödülü:
Hakan Çelik “Ölü Köpekler Isırmaz”
- SİYAD En İyi Film Ödülü:
“Karanlıkta Islık Çalanlar” Pınar Yorgancıoğlu
- FİLM-YÖN En İyi Yönetmen Ödülü:
Ali Vatansever “Bir Arada Yalnız”
ULUSAL BELGESEL FİLM YARIŞMASI
- En İyi Belgesel Film Ödülü:
“Allianoi Diye Bir Yer Yok” Elif Nur Kayalar
- Jüri Özel Ödülü:
“Bay Okan” Mümin Barış
ULUSAL KISA FİLM YARIŞMASI
- En İyi Kısa Film Ödülü:
“Yerden Yüksek” Simay Başık
- Jüri Özel Ödülü:
“Yerçekimi” Dalya Keleş
ÖZEL ÖDÜL:
- VEKAM Özel Ödülü:
“Tabula Rasa” Metin Kaybaki
ONUR ÖDÜLLERİ:
- Aziz Nesin Emek Ödülü:
Demet Akbağ
- Sanat Çınarı Ödülü:
Bülent Ortaçgil
- Kitle İletişim Ödülü:
Atillâ Dorsay
- Vakıf Özel Ödülü:
Bige Önal
- Vakıf Özel Ödülü:
Boran Kuzum
Etiketler: Milliyet Sanat 37. Ankara Film Festivali Nuri Cihan Özdoğan Ölü Köpekler Isırmaz


