Suzan Somalı Sönmez

ssomalisonmez@gmail.com

Muğla’nın Fethiye ilçesinde beş gün boyunca sinemanın farklı anlatım biçimlerine ev sahipliği yapan 4. Fethiye Uluslararası Film Festivali, 8 Kasım Pazar günü gerçekleştirilen son etkinliklerin ardından tamamlandı. Fethiye Fotoğraf ve Sinema Sanatı Derneği (FEFSAD) tarafından Fethiye Belediyesi’nin desteğiyle düzenlenen festival, 4 Kasım’da başlayan programında ulusal ve uluslararası kısa filmlerden uzun metrajlı yapımlara, belgesellerden özel gösterimlere kadar geniş bir seçki sundu. Film gösterimlerinin yanı sıra yönetmen, oyuncu, senarist, akademisyen ve sinema araştırmacılarının katıldığı söyleşi ve paneller de festival programında yer aldı.

Bu yılki festivalin ana görselinde Kadyanda Antik Kenti’ne yer verilirken, “Kadyanda’dan Perdeye, Geçmişten Geleceğe” sloganı geçmişin kültürel mirasını sinema aracılığıyla geleceğe taşıma düşüncesini öne çıkardı. Festival Başkanı Canan Tor, açılış konuşmasında dört yıl önce bir hayal olarak başlayan organizasyonun her yıl büyüyerek devam ettiğini belirterek, “Bir hayali başlatmak cesaret ister, onu yaşatmak ise emek, inanç ve dayanışma ister” dedi. Tor, Fethiye’nin doğal güzelliklerinin yanı sıra anlatılmayı bekleyen hikâyeleriyle de önemli bir kültürel birikime sahip olduğunu vurguladı.

Fethiye Kaymakamı Fatih Akkaya da açılışta yaptığı konuşmada festivale katkıda bulunanlara teşekkür etti. Sinemanın insanın umutlarını, geçmişini ve geleceğe ilişkin beklentilerini anlatan bir sanat olduğunu belirten Akkaya, festivalin kentteki kültür ve sanat yaşamına katkısına değindi.

Pelin Esmer’in filmiyle açıldı

Festivalin ilk günü 4 Kasım’da Özer Olgun Kültür Merkezi’nde düzenlenen basın toplantısıyla başladı. Festival Başkanı Canan Tor ve Fethiye Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürü Halime Ok'un katıldığı toplantının ardından Özgecan Anıtı’ndan başlayan kortej yürüyüşü, Fethiye Belediyesi Bandosu eşliğinde Beşkaza Meydanı’nda sona erdi. Kadenza Müzik Grubu’nun dinletisi ve açılış kokteylinin ardından Kadyanda Antik Kenti Fotoğrafları sergisi sanatseverlerle buluştu. Prof. Dr. Fatih Onur ve FEFSAD üyelerinin fotoğraflarından oluşan sergi, festivalin bu yılki görsel temasını oluşturan antik kentin kültürel mirasına odaklandı.

Festivalin açılış filmi, Pelin Esmer’in “O da Bir Şey mi?” adlı yapımı oldu. Fethiye Belediyesi Özer Olgun Kültür Merkezi’ndeki gösterimin ardından Kıvanç Terzioğlu’nun moderatörlüğünde gerçekleştirilen söyleşiye yönetmen Pelin Esmer ve oyuncu Merve Asya Özgür katıldı.

Filmin çıkış noktası ve anlatım biçimi üzerine konuşan Esmer, izleyicinin gösterimden sonra film üzerine düşünmeye devam etmesini istediğini belirtti. Sinemanın yalnızca bir hikâyeyi anlamaktan ibaret olmadığını, izleyiciye farklı deneyimler de sunduğunu ifade etti. Merve Asya Özgür ise canlandırdığı karakterin hikâye anlatıcısı yönünün kendisini etkilediğini, hizmet sektöründe çalışan karakterle kendi yaşam deneyimleri arasında ortaklık kurabildiğini anlattı.

Sinema, plastik sanatlar ve Cumhuriyet dönemi

Festivalin ikinci günü, sinema ile farklı sanat disiplinleri arasındaki ilişkilerin ele alındığı söyleşilerle devam etti. Kültür Evi Kitap Müzesi’nde Serkan Bayer’in katılımıyla gerçekleştirilen “Sinemada Plastik Sanatlar Nasıl Kullanılır?” başlıklı etkinlikte sinema, resim ve heykel arasındaki ilişki değerlendirildi. Bayer, sinemayı plastik sanatların bir dalı olarak gördüğünü belirtirken film üretiminin ekip çalışmasına dayanan yapısına dikkat çekti.

İlhan Gülek’in katıldığı “Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Kültür-Sanat ve Atatürk” başlıklı söyleşide ise Cumhuriyet’in kuruluş döneminde kültür ve sanat alanında yürütülen çalışmalar ele alındı. Gülek, Atatürk’ün kültür ve sanatın toplumun farklı kesimlerine ulaştırılmasına yönelik yaklaşımını anlattı.

Pelin Esmer, festivalin ikinci gününde ayrıca “İlk Filmini Nasıl Çektim?” başlıklı söyleşide sinemaseverlerle yeniden bir araya geldi. Mithat Erdoğan’ın moderatörlüğünü üstlendiği etkinlikte ilk kurmaca filmi “11’e 10 Kala”nın ortaya çıkış sürecini anlattı. Esmer, daha önce “Koleksiyoncu”yu çekerken tanımaya çalıştığı karakterin dünyasının, ilk kurmaca filmini gerçekleştirme sürecinde kendisine ilham verdiğini belirtti.

Nihat Nuyan’ın katılımıyla düzenlenen “Bağımlı Sinema” söyleşisinde ise sinemanın yaratıcılık, farklı düşünceler ve üretim anlayışıyla ilişkisi konuşuldu. Nuyan, bir filmin herkes tarafından beğenilmesinin tek başına başarı ölçütü olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek farklı ve marjinal fikirlerin sinemanın gelişimine katkıda bulunabileceğini ifade etti. Sinemanın temel amacının yalnızca para kazanmak olmaması gerektiğine de dikkat çekti.

Uluslararası kısa filmler ve belgeseller

İkinci günün film programında uluslararası kısa kurmaca ve belgesel seçkileri öne çıktı. Veniamin Tronin’in “Ladies Man: Earth and Sky”, Zahra Torkamanlou’nun “Sona”, Sabah Mohammadi’nin “Warden”, Elshad Arshadoglu’nun “Towards the Light”, Yuri Nazimov’un “A Little Mutt”, Alina Dzmitrovich’in “Traveling Flower”, Nikos Kakonas’ın “Mavro Mouno”, Houra Kian’ın “American Dream”, Mohammad Hasani’nin “The Poetics of Stones” ve Amir Rezaei’nin “Drunk Steps” filmleri gösterildi.

“Ladies Man: Earth and Sky” filminin gösteriminin ardından yönetmen Veniamin Tronin, savaş koşullarında dahi aşkın ve sevginin özünü korumasının önemine değindi. “Mavro Mouno” filminin ardından gerçekleştirilen söyleşiye senarist ve yapımcı Calliopi Villy Kotoula katıldı. Kotoula, senaryosunu yazdığı filmin yapımını eşiyle birlikte üstlendiklerini ve çekimleri üç günde tamamladıklarını anlattı.

Mohammad Hasani, “The Poetics of Stones” filminin gösteriminin ardından İran'da yaşanan gerçek bir hikâyeden yola çıkarak hazırladığı yapımın yaklaşık 70 festivale seçildiğini belirtti. Yönetmen, filmini ilk kez Fethiye'de seyircilerle birlikte izlediğini söyledi.

Amir Rezaei ise “Drunk Steps” filminin ardından düzenlenen söyleşide İran'da 2008 yılında başladığı break dans deneyimini ve dansçılıktan sinemaya uzanan yolculuğunu paylaştı. Filmde kendi deneyimlerinden de yararlandığını belirten Rezaei, İranlı dansçıların karşılaştığı zorlukları anlattı.

Günün kısa film gösterimlerinde Buğra Mert Alkayalar’ın “Bocuk: Kadim Bir Ritüel”, Ozan Takış’ın “Salman Gitmek İstiyor”, Onur Sürek’in “Mevcut Üç”, Beril Tan’ın “Alis”, Ömer Nakay’ın “Özge” ve Salih Ortaçay’ın “Gece Mesaisi” adlı yapımları yer aldı. “Gece Mesaisi” filminin yönetmeni Salih Ortaçay, hikâyenin İstanbul Beyoğlu’nda bir otelde çalışan arkadaşının yaşadığı olaydan ve çalışma hayatında karşılaşılan insan davranışlarından hareketle ortaya çıktığını anlattı.

Özel gösterimler ve FEFSAD seçkisi

Festivalin ikinci gününde özel gösterim programında Delal Yatçı’nın “Saip Mon Amour”, Ali Rıza Avcı’nın “Katran”, Sedat Benek’in “Bilgiye Yolculuk: Endülüs” ve Deniz Devrez’in “Foka” filmleri gösterildi.

İlk yönetmenlik deneyimi olan “Saip Mon Amour” üzerine konuşan Delal Yatçı, Karaburun’da yaşadığı dönemde karşılaştığı bir okulun hikâyesinden etkilendiğini ve uzun araştırmaların ardından filmi hazırladığını belirtti. “Katran” filminin yönetmeni Ali Rıza Avcı, belgeselde karakterlerin doğallığını korumak amacıyla herhangi bir müdahalede bulunmadıklarını anlattı. Sedat Benek, “Bilgiye Yolculuk: Endülüs”ün tasarladığı üçlemenin ikinci filmi olduğunu aktarırken bilim, edebiyat, sanat, spor ve aşkın geliştiği coğrafyalara odaklandığını söyledi.

Deniz Devrez ise “Foka” belgeselinin yapım sürecini anlattı. Belgeselde Foka'nın çocuklarının da yer almasını istediğini ancak geçmiş yaşantıları nedeniyle bu hikâyenin onlar için farklı bir anlam taşıdığını ifade etti.

FEFSAD özel gösterimlerinde Berna Sitera Değirmen’in “Aşk ve Diğerleri”, Yeşim Ustaoğlu’nun “Kuru Taşın Başı”, Sibel Göloğlu’nun “Mavi Rota” ve Esin Özalp Öztürk’ün “Işığın Hasadı” filmleri gösterildi. Gülten Tarancı ve Ragıp Tarancı’nın “Dedemin Evi” de seçkide yer aldı.

“Aşk ve Diğerleri” filminin yönetmeni Berna Sitera Değirmen, kadınların aşklarına daha fazla sahip çıktığına ilişkin gözlemlerinin ve kişisel deneyimlerinin filmin çıkış noktalarından birini oluşturduğunu belirtti. “Dedemin Evi”nin gösteriminin ardından Gülten Tarancı ve senarist Buğçe Çalışkan filmin ortaya çıkış sürecini anlattı. Tarancı, Balkan göçmenliği deneyiminin çoğu zaman romantize edildiğini ancak bu göçlerin ardında büyük acılar bulunduğunu vurguladı. Çalışkan ise çocukluğundan itibaren aile büyüklerinden dinlediği hikâyelerin Balkan coğrafyasına yönelik merakını artırdığını söyledi.

Günün uzun metraj gösterimlerinden biri de Banu Sıvacı’nın “Günyüzü” filmi oldu.

Kısa filmin görünürlüğü ve bağımsız sinema tartışıldı

Festivalin üçüncü günü 6 Kasım’da gerçekleştirilen programda kısa film üretimi, bağımsız sinema ve festival organizasyonlarının karşılaştığı sorunlar ele alındı. Günün etkinlikleri kapsamında Yeşilüzümlü ve Kadyanda Antik Kenti’ne gezi düzenlendi.

Festivalin dikkat çeken panellerinden “Kısa Film Neden Görünmez?” başlıklı buluşmada Hilmi Etikan, Melihat Özdoğan Ağgül, Hayri Çölaşan, Kübra Kuruali ve Murat Tolga Şen konuşmacı olarak yer aldı. Nahit Yıldırım’ın moderatörlüğündeki panelde kısa filmlerin sinema sektöründeki konumu, finansman olanakları, gösterim mecralarına erişim ve seyirciyle buluşma sorunları değerlendirildi.

Kübra Kuruali, kısa filmin bağımsız bir sinema alanı olarak ele alınması gerektiğini belirterek görünürlük ve finansman sorunlarına dikkat çekti. Hilmi Etikan, kısa filmin uzun metrajdan farklı bir anlatım biçimine sahip olması gerektiğini ve yaşama tanıklık eden yapısının önemini vurguladı. Melihat Özdoğan Ağgül, teknik eksikliklere rağmen kısa filmin insan hayatına dokunabilen güçlü bir anlatım aracı olduğunu söyledi.

Murat Tolga Şen, dijital teknolojilerin kısa film üretimini daha erişilebilir hâle getirdiğini ancak filmlerin seyirciye ulaşması konusunda yeni olanaklara ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Uzun metraj film gösterimlerinden önce kısa filmlere yer verilmesinin bu yapımların görünürlüğünü artırabileceğini ifade etti. Hayri Çölaşan ise kısa filmlerin festival başarılarıyla görünürlük kazandığını, yönetmenlerin kendi filmlerini tanıtmak ve geliştirmek için bireysel çabalarının da önem taşıdığını dile getirdi.

Festival düzenlemenin perde arkası

Prof. Dr. Fatih Onur’un “Festival Afiş Konusu: Kadyanda Antik Kenti” başlıklı sunumunun ardından “Aşk, Emek ve Bürokrasi: Bir Film Festivali Yapmanın Perde Arkası” başlıklı panel gerçekleştirildi. Hayri Çölaşan’ın moderatörlüğündeki etkinlikte Canan Tor, Nilgün Emiroğlu, Gülten Taranç ve Sedat Benek festival düzenleme deneyimlerini paylaştı.

Nilgün Emiroğlu, 10 yıllık aranın ardından 1001 Belgesel Film Festivali’ni yeniden hayata geçirme sürecini anlatarak belgesel sinemaya yeni gösterim alanları kazandırmanın önemine değindi. Sınırlı bütçeler ve yoğun emekle gerçekleştirilen festivallerin karşılaştığı zorlukları aktardı.

Sedat Benek, Anadolu’da festival düzenlemenin güçlüklerine dikkat çekerek Urfa’da belgesel film festivalini sinema ve sanat sevgisiyle sürdürdüklerini söyledi. Gülten Taranç ise 10. yılına yaklaşan festivalinin kuruluş sürecini ve kadın yönetmenlerin sektörde karşılaştığı sorunları anlattı. Kendi film dağıtım sürecinden doğan festivalin zamanla uluslararası bir yapıya dönüştüğünü belirtti.

Fethiye Uluslararası Film Festivali'nin kuruluş sürecini aktaran Canan Tor, organizasyonun gönüllülük ve dayanışma temelinde yürütüldüğünü ifade etti. Festivalin sürdürülebilirliği için verilen emeğin önemine değindi.

Senaryo yazımına odaklanan “Benim de Bir Hikâyem Var” başlıklı söyleşide Onur Şener katılımcılarla buluştu. Şener, senaryonun anlatılmaya değer bir hikâyenin peşine düşülerek başladığını ve bir kılavuz metin niteliği taşıdığını belirtti. Asıl eserin ise sinema perdesinde izleyiciyle buluşan film olduğunu vurguladı.

Engin Ayça’nın “Penceremde Sardunyalar” filminin gösteriminin ardından düzenlenen söyleşide belgesel sinemanın gerçeklikle ilişkisi ele alındı. Ayça, belgeselcinin kendi bakış açısı ve kurgusuyla özgün bir sinema dili oluşturduğunu anlattı. Söyleşide Ayça’nın eşi Gülsen Tuncer de hayat ve sanat yolculuğu kapsamında sevgi ve saygıyla anıldı.

Uluslararası seçkilerden özel gösterimlere

Üçüncü günün film programında FEFSAD Varşova Film Okulu Kısa Film Seçkisi, FEFSAD Özel Gösterim Seçkisi ve farklı türlerde kısa ve uzun metrajlı yapımlar yer aldı.

Varşova Film Okulu seçkisinde Max Bommas’ın “Like All the Others”, Ege Yılmaz’ın “Liminal”, Nada Khalifa’nın “Qaher”, Elena Vatamanu Margineanu’nun “First Last Month” ve Teodor Stoilov ile Nellie Rajala’nın “Grandpa’s Fur” filmleri gösterildi. “Liminal” filminin görüntü yönetmeni Fırat Ulutaş, gösterim sonrasında filmin ilk dönem çalışmalarında diyalog ve ses kullanmadıklarını, izleyicinin anlatılanları daha evrensel biçimde hissetmesini amaçladıklarını anlattı.

Kısa film programında Elif Nur Kayalar’ın “Karanfil Kız”, Yalın Çağdaş Eşsiz’in “Kimseyi Öldürmek İstemiyorum”, Dalya Keleş’in “Yerçekimi” ve Rabia Özmen’in “Prosedür” filmleri izleyiciyle buluştu.

Özel gösterimlerde Kübra Kuruali’nin “Yeşil Otobüs”, Tayfun Belet’in “Roman Gibi”, Batuhan Karadağoğlu’nun “Ben 12 Bin Yaşındayım”, Engin Ayça’nın “Penceremde Sardunyalar”, Aslı Akdağ’ın “Arayış” ve Rıza Oylum’un “Yerli Yurtsuz” filmleri yer aldı. FEFSAD özel gösterimlerinde ise Melihat Özdoğan Ağgül’ün “Matruşka”, Sevcan Aytaç Sönmez’in “Sesin Kıyısı”, Selin Aktaş’ın “Siyah Kalem” ve Serdal Altun’un “Süpermen Bozkıra Düştü” filmleri gösterildi.

“Yeşil Otobüs” filminin yönetmeni Kübra Kuruali, yapımda şarkılara geniş yer vermelerinin nedeninin, şarkıların anlatılan insanların direniş biçimlerinden biri olması olduğunu belirtti. Tayfun Belet, “Roman Gibi” belgeselini dört yılda tamamladıklarını ve Nur Hanım’ın hikâyesinden etkilendiğini anlattı. Farklı ülkelerin arşivlerinden görüntüler kullandıklarını ve filmin devamını da çektiklerini açıkladı.

Batuhan Karadağoğlu, “Ben 12 Bin Yaşındayım” belgeselinde Gökhan’ın kaya resimleri üzerine yürüttüğü çalışmaların ve bu süreçte gösterdiği adanmışlığın kendisini etkilediğini söyledi. Aslı Akdağ, “Arayış” filminin kendi içsel arayışına da ses olduğunu belirterek şiirsel bir anlatım dili tercih ettiğini ifade etti.

Rıza Oylum ise “Yerli Yurtsuz” filminde göç hikâyesini merkeze aldığını, izleyicilerin kendi yaşamlarından izler bulabileceği bir anlatı oluşturmayı amaçladığını söyledi. “Matruşka” filminin yönetmeni Melihat Özdoğan Ağgül de destek başvurularından olumsuz yanıt almalarının ardından filmi ekip arkadaşlarının katkısıyla kendi olanaklarıyla tamamladıklarını anlattı.

Günün öne çıkan uzun metraj gösterimlerinden biri Ali Vatansever’in “Bir Arada Yalnız” filmi oldu. Gösterim sonrası gerçekleştirilen söyleşide Vatansever, sinema üretimini kişisel dönüşümünün bir parçası olarak gördüğünü belirtti. “Saf” filminden “Bir Arada Yalnız”a uzanan süreçte kendi dünyasını yeniden keşfettiğini, filmlerinde kent, aidiyet ve insanların dünyayı “bizden” ve “karşı taraftan” şeklinde ayıran bakış açısının izlerini ele aldığını ifade etti.

Yılmaz Erdoğan ve Işıl Özgentürk Fethiye’de

Festivalin dördüncü günü 7 Kasım’da Türk sinemasının geçmişinden günümüzüne uzanan söyleşiler ve bağımsız sinema üzerine tartışmalarla devam etti.

Aydın Sayman ve Eda Arısoy’un katılımıyla gerçekleştirilen “Yeşilçam’dan Günümüze Yerli Sinemanın Değişenleri” başlıklı söyleşide Türk sinemasının üretim anlayışındaki değişim ele alındı. Aydın Sayman, çocukluk yıllarından itibaren sinemaya duyduğu ilgiyi ve İstanbul’a geldikten sonra usta yönetmenlerin yanında asistanlık yaparak sektöre girişini anlattı. Yeşilçam döneminde sinemacıların bir arada yaşadığı topluluk yapısına değinen Sayman, dönemin aşk, dram ve göç gibi temalarının yerli sinemadaki karşılığını değerlendirdi.

Günün konuklarından Yılmaz Erdoğan yazarlık serüveni, tiyatro, şiir ve hikâye anlatıcılığı üzerine konuştu. Festival Direktörü Canan Tor, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü Öğretim Görevlisi Doç. Dr. Özgür İpek ve Orka Hotels Yönetim Kurulu Üyesi Yavuz Torunoğulları’nın moderatörlüğünü üstlendiği söyleşide Erdoğan, yazarlığa ortaokul yıllarında Türkçe öğretmeninin yönlendirmesiyle başladığını anlattı. Çocukluk döneminde tuttuğu notların ve babaannesiyle yaşadığı deneyimlerin yazarlık yolculuğunda önemli bir yer tuttuğunu belirtti. Şiirin sanat yaşamındaki yerini koruduğunu ifade eden Erdoğan, şiiri görünen gerçekliğin arkasındaki hakikati algılama çabası olarak tanımladı.

Işıl Özgentürk’ün katılımıyla gerçekleştirilen “Birlikte Konuşalım” başlıklı söyleşide ise sanatçının yaşam öyküsü ve 68 kuşağı ele alındı. Özgentürk, 68 kuşağının dünya genelindeki toplumsal hareketler üzerindeki etkisini ve o dönemde gelişen sorgulama kültürünü anlattı. Dünyadaki gelişmelerin Türkiye’ye de yansıdığını belirten Özgentürk, günümüzde benzer toplumsal hareketlerin yeniden ortaya çıkmaya başladığını ifade etti.

Üç yönetmen, üç film

Dördüncü günün önemli etkinliklerinden biri “Üç Yönetmen Üç Film: Hikâyeden Perdeye, Bağımsız Üretim Üzerine” başlıklı panel oldu. Aslı Akdağ’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen buluşmada Ali Vatansever, Seyfettin Tokmak ve Ziya Demirel bağımsız film üretimini ve hikâyelerin sinemaya aktarılma süreçlerini değerlendirdi.

Ali Vatansever, bir hikâyeyi filme dönüştürürken kendisine yönelttiği “Ben neredeyim? Bana ne ifade ediyor? Neden ben anlatmalıyım bu hikâyeyi?” sorularının önemini vurguladı. Hikâyenin toplumsal anlamı ve gelecekte anlatılmaya değer olup olmadığı üzerine düşündüğünü aktardı.

Seyfettin Tokmak, çocukluk döneminin insan yaşamındaki belirleyici rolüne dikkat çekerek çocuk karakterlerin dünyayı değiştirebilme arzusunun ve hayal gücünün kendi sinema anlatısında önemli bir çıkış noktası olduğunu anlattı. Ziya Demirel ise filmlerinde aile, ölüm ve karakterler arasındaki ilişkiler üzerine değerlendirmelerde bulundu.

“Film Kısa, Mevzu Uzun” başlıklı etkinlikte kısa film yönetmenleri fikir aşamasından çekime, bütçeden ekip çalışmasına, festivallerden yeni projelere uzanan deneyimlerini paylaştı.

Kısa film seçkileri ve özel gösterimler

Dördüncü günün kısa film programında Büşra Bozdemir’in “Bir Kolektifin İzinden”, Mert İzgi’nin “Eski Sevgili”, Rojda Ezgi Erol’un “Home Made”, Zeliha Karakoca’nın “Erişim Engellendi”, Cem Güzel’in “Soyut”, Önder M. Özden’in “Kalan”, Davut Emre’nin “Başka Bir Ev”, Semih Ellialtı’nın “Galaksinin Tezenesi”, Berkay Ellek’in “Sultanın Taşı”, Hüseyin Taştepe’nin “Kırılan Zaman”, Dise Atalan’ın “Verismo” ve Serdar Kökçeoğlu’nun “Mavi, Devrim ve VHS Kasetler” filmleri gösterildi.

Gösterimlerin ardından yönetmenler filmlerinin çıkış noktalarını ve yapım süreçlerini anlattı. Mert İzgi, “Eski Sevgili” filminde insanların eşyalarla kurduğu bağa odaklandığını belirtti. Rojda Ezgi Erol, “Home Made”in gerçek bir olaydan yola çıktığını ve hikâyede çeşitli değişiklikler yaptığını ifade etti. Zeliha Karakoca, “Erişim Engellendi” filmini 15 yıl önce deneysel bir çalışma olarak çektiğini ancak o dönemde paylaşmadığını söyledi.

Hüseyin Taştepe, “Kırılan Zaman” için 6 Şubat depremlerinin ardından bölgeye giderek gerçekleştirdikleri çekimleri anlattı. Depremzedelerin ve yardım için bölgeye gelenlerin hikâyelerini dinlediklerini belirten Taştepe, çekim sürecinin psikolojik açıdan kendisini etkilediğini ifade etti.

Dise Atalan ise “Verismo” filminin söyleşisinde insan emeği ve üretimin önemine değindi. Yapay zekânın gelişmesiyle insanların yetenek ve becerilerini koruması gerektiğini belirten Atalan, filminde insan emeğinin değerine dikkat çekmek istediğini söyledi.

Günün diğer kısa film gösterimlerinde Buğra Mert Alkayalar’ın “Bocuk: Kadim Bir Ritüel”, Ozan Takış’ın “Salman Gitmek İstiyor”, Onur Sürek’in “Mevcut Üç”, Beril Tan’ın “Alis”, Ömer Nakay’ın “Özge” ve Salih Ortaçay’ın “Gece Mesaisi” filmleri yeniden izleyiciyle buluştu.

Çevre temalı özel gösterimde ise Fethiye Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü tarafından hazırlanan Senai Sinan Sungur’un “Ne Ekersen Onu Biçersin”, Yağmur Çıngır’ın “Kare Kare Dönüşüm” ve Özgür Alp Yavuz’un “7R Zero Waste” filmleri gösterildi.

FEFSAD özel gösterim Türkiye prömiyeri kapsamında Eda Arısoy’un “Sıradan Günler” adlı belgeseli de izleyiciyle buluştu. Söyleşide Arısoy, ilk gösterimin Fethiye’de yapılmasının kendisi için önemini vurguladı. Sıradan bir hayatı anlattığını ancak bu hayatın aslında sıradan olmadığını belirten yönetmen, filmin kurgusunda konuşmaların yoğunluğunu da bilinçli bir anlatım tercihi olarak ele aldığını söyledi.

Uzun metraj gösterimlerinde Özlem Çıngırlar’ın “Kayıtsız” filmi yer aldı. Çıngırlar, bir kadının mücadeleci ve devrimci ruhunun, özgürlük anlayışının ve yaşam karşısındaki duruşunun filmine ilham verdiğini anlattı. Şükrü Gürsoy’un “Zabit” belgeseli ve Erdal Ruhi Duran’ın “Balerin” adlı kısa filmi de programda gösterildi.

Dördüncü günün öne çıkan yapımlarından Seyfettin Tokmak’ın “Tavşan İmparatorluğu”nun gösteriminin ardından yönetmen, izleyicilerin sorularını yanıtladı. Tokmak, annesini kaybeden Musa karakterinin yas sürecini ve iç dünyasını merkeze aldığını belirtti. Çocuğun kendini iyileştirme sürecinde annesinden öğrendiği merhametin önemli bir rol oynadığını ifade etti.

Amatör ev filmleri kişisel hafızadan tarihsel belgeye dönüştü

Festivalin son günü 8 Kasım’da amatör ev filmleri üzerine gerçekleştirilen seminerle başladı. Karianne Fiorini, Gianmarco Torri, Nikos Mitrogiannopoulos ve Özgür İpek’in katıldığı “Amatör Ev Filmleri Üzerine” başlıklı buluşmada ev filmlerinin kişisel hafıza, görsel arşiv ve tarihsel belge niteliği ele alındı.

Özgür İpek, hareketli görüntülerin geçmişte yaşanan anları gelecek kuşaklara aktarabilme imkânı sunduğunu belirtti. Evde, tatilde veya gündelik yaşamda kaydedilen görüntülerin zaman içinde farklı anlamlar kazandığını anlatan İpek, bu kayıtların kişisel anıların ötesinde bir hafıza belgesine dönüştüğünü vurguladı.

Nikos Mitrogiannopoulos, Fethiye’de Pelin Esmer’in filmini izlerken görüntülerin kendisine mutlu anları hatırlattığını belirterek amatör kayıtların tarihsel önemine değindi. Bu filmlerin yalnızca kişisel anıları korumadığını, çekildikleri dönemin yaşam tarzı, atmosferi ve koşulları hakkında da bilgi verdiğini söyledi.

Mitrogiannopoulos, Büyükada’da çekilmiş arşiv görüntülerini bir araya getirerek hazırladığı çalışmadan da söz etti. Toplam üç saatlik görüntüyü siyah-beyaz formatta 10 dakikalık bir kurguya dönüştürdüğünü belirten araştırmacının filmi seminer sırasında katılımcılara gösterildi.

Karianne Fiorini, son on yıldır unutulmaya yüz tutmuş arşiv materyallerini toplamak ve gün yüzüne çıkarmak için çalıştıklarını anlattı. İnternet sitelerinde yaklaşık 11 arşiv filmini izleyiciyle buluşturduklarını belirten Fiorini, görüntüleri dijitalleştirerek kişisel hafızayı toplumsal tanıklığa dönüştürmeyi amaçladıklarını söyledi.

Amatör sinema, ev filmleri, buluntu film ve görsel hafıza alanlarında çalışan İtalyan film araştırmacısı Gianmarco Torri ise 2000'li yılların başından itibaren amatör filmler ve ev videoları için arşiv oluşturma çalışmalarının yaygınlaştığını anlattı. 2002 yılında bu alandaki önemli film arşivlerinden birinin kurulduğunu, İtalya'nın Torino, Lombardiya, Venedik, Sardinya ve Sicilya gibi farklı bölgelerinde yerel arşiv projelerinin hayata geçirildiğini belirtti.

İki filmin Türkiye prömiyeri gerçekleştirildi

Festivalin son gününde Oğuz Anbarlı’nın yönettiği “Sırtına Bir Şey Giy” filminin Türkiye prömiyeri yapıldı. Gösterimin ardından gerçekleştirilen söyleşide Anbarlı, düşük bütçeyle hayata geçirdikleri filmi altı yılda tamamladıklarını, çekimlerin ise 32 gün sürdüğünü anlattı. Senaryonun 16 taslak üzerinden geliştirildiğini belirten yönetmen, klasik bir senaryo yapısından uzaklaşmaya çalıştığını ve izleyiciyi sıkmayan, sıcak bir film yapmak istediğini söyledi.

Neşe Seçer Kayardı’nın yönettiği “Annesinin Kızı” da festival kapsamında Türkiye prömiyerini gerçekleştirdi. Söyleşide konuşan Kayardı, kısa film üretiminde toplu yardımlaşma ve dayanışmanın önemine değindi. İlk kurmaca filmini gerçekleştirdiğini belirten yönetmen, ekibine ve özellikle çocuk oyuncuların ailelerine teşekkür etti.

Ali Urgancı’nın “Kendala Bir Heykel” belgeseli de özel gösterim kapsamında izleyiciyle buluştu.

Kısa film seçkisinde Abdurrahim Karabulut’un “Tümseğin Uğultusu”, Senad Kutay Sipahioğlu’nun “Turgut Şanver’in Tuhaf Kariyer Sonu”, Deniz Koloş’un “Ölüm Bizi Ayırana Dek” ve Erkan Ceylan’ın “Dağın Muhafızı” filmleri gösterildi.

Abdurrahim Karabulut, “Tümseğin Uğultusu”nun Bingöl’de çekildiğini, bölgeyi tanımasının film için uygun mekânları bulmasını kolaylaştırdığını belirtti. Zorlu koşullarda gerçekleştirilen çekimlerin ekip arkadaşlarının özverisiyle tamamlandığını anlattı. Deniz Koloş ise “Ölüm Bizi Ayırana Dek”in öyküsünün ilk hâlinin daha dramatik olduğunu, film aşamasında bu anlatımı hafiflettiğini söyledi. Yönetmen, yapımın bugüne kadar 22 ödül kazandığını ve yurt dışındaki festivallerde de gösterildiğini aktardı.

FUFF kısa film seçkisinin tekrar gösterimlerinde Elif Nur Kayalar’ın “Karanfil Kız”, Yalın Çağdaş Eşsiz’in “Kimseyi Öldürmek İstemiyorum”, Dalya Keleş’in “Yerçekimi”, Rabia Özmen’in “Prosedür”, Büşra Bozdemir’in “Bir Kolektifin İzinden”, Mert İzgi’nin “Eski Sevgili”, Rojda Ezgi Erol’un “Home Made”, Cem Güzel’in “Soyut”, Zeliha Karakoça’nın “Erişim Engellendi”, M. Özden’in “Kalan”, Davut Emre’nin “Başka Bir Ev”, Semih Ellialtı’nın “Galaksinin Tezenesi”, Berkay Ellek’in “Sultanın Taşı”, Hüseyin Taştepe’nin “Kırılan Zaman”, Dise Atalan’ın “Verismo” ve Serdar Kökçeoğlu’nun “Mavi, Devrim ve VHS Kasetler” filmleri yeniden gösterildi.

Festivalin son günündeki diğer etkinlikler arasında Özge Yüksel ve Alper Akçay yürütücülüğünde gerçekleştirilen “S’OYUN” adlı iyileştirici hareket ve yaratıcı ifade atölyesi ile Mithat Erdoğan ve Ahmet Yurtsever’in stand-up gösterisi de yer aldı.

“En Güzel Cenaze Şarkıları” ile sona erdi

Festivalin kapanış filmi, Ziya Demirel’in yönettiği “En Güzel Cenaze Şarkıları” oldu. Uzun metrajlı drama filminin gösteriminin ardından yönetmen Ziya Demirel ve oyuncu Ekin Şişman izleyicilerin sorularını yanıtladı.

Filmin çıkış noktasını anlatan Demirel, bir arkadaşının annesinin internet üzerinden tanıştığı biriyle yaşadığı aşk hikâyesinden etkilendiğini belirtti. Uzaktan duyduğu bu hikâyenin kendisinde merak uyandırdığını ve ilk aşamada yedi cümlelik notlar alarak yazmaya başladığını anlattı. İlk versiyonunun bir hafta içinde ortaya çıktığını belirten yönetmen, daha sonra ilk filminin çekimleri nedeniyle ara verdiği projeye yıllar sonra yeniden döndüğünü söyledi. Okuduğu kitaplardan da esinlenerek birbirinden ayrılan ve zamanla birleşen öykülerden oluşan bir yapı kurduğunu ifade etti.

Demirel, filmin doğaçlama bir yapım olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, özellikle Saadet karakterini yazarken yoğun bir diyalog yapısının ortaya çıktığını belirtti. Tanıdığı kişilerden ve gözlemlerinden de yararlandığını anlattı.

Oyuncu Ekin Şişman ise ağırlıklı olarak tiyatroda çalıştığı için kamera önündeki deneyiminin başlangıçta kendisini şaşırttığını söyledi. Daha önce Ziya Demirel’in ortak senarist olduğu “Zuhal” filminde küçük bir rol üstlendiğini belirten Şişman, “En Güzel Cenaze Şarkıları”nın uzun soluklu set deneyimi açısından kendisi için farklı bir çalışma olduğunu ifade etti. Yönetmenle 20 yıllık arkadaşlıklarının ve uzun süredir bildiği bir projede yer almasının prova ve çekim sürecinde kendisine rahatlık sağladığını anlattı.

“En Güzel Cenaze Şarkıları”nın gösterimi ve ardından gerçekleştirilen soru-cevap etkinliğiyle 4. Fethiye Uluslararası Film Festivali tamamlandı.

Beş gün boyunca film gösterimlerini yönetmen buluşmaları, söyleşiler, paneller, seminerler ve atölyelerle bir araya getiren festival, kısa film ve belgesel üretiminden bağımsız sinemanın koşullarına, görsel arşivlerden yerel hikâyelerin sinemadaki karşılığına kadar farklı başlıkları gündeme taşıdı. Yarışma yerine gösterim ve buluşma odaklı yapısıyla düzenlenen organizasyon, ulusal ve uluslararası yapımları Fethiye’de aynı programda buluşturdu.