48. Sundance Film Festivali sona erdi
Sundance 2026, bağımsız sinemanın politik ve estetik gücünü kanıtlayan filmlerle doluydu fakat Akademi bu yapımları Oscar Short List’in ötesine taşımayarak festival sinemasını sistematik biçimde dışladı.
Suzan Somalı Sönmez
ssomalisonmez@gmail.com
Büyük stüdyo filmlerinden ziyade bağımsız sinemanın Oscar’daki vitrini olarak konumlanan Sundance Film Festivali, 22 Ocak - 1 Şubat tarihleri arasında Salt Lake City ve Park City’de gerçekleştirildi. Festival, 2027’den itibaren Boulder, Colorado’ya taşınmadan önce Utah’ta düzenlenen son Sundance olarak da kayda geçti.
Her ne kadar Sundance çoğu zaman Robert Redford’un doğrudan yarattığı bir festival olarak anılsa da, kökeni 1978’de Utah’ta düzenlenen Utah / United States Film Festival’e dayanıyor. Redford, festivali sıfırdan kurmaktan ziyade, 1980’lerin başında devreye girerek Sundance Institute çatısı altında yeniden tanımlayan ve bağımsız sinemanın küresel merkezlerinden birine dönüştüren isim oldu. Festivalin bugün bildiğimiz ‘Sundance’ adı da, Redford’un “Butch Cassidy and the Sundance Kid” seri filmlerindeki karakterden esinlenerek adlandırdığı Sundance Mountain Resort ve ardından kurulan Sundance Institute üzerinden şekillendi.
Robert Redford
2026 sezonunda Sundance filmleri ana Oscar dallarında sınırlı bir etki yaratırken, senaryo ve oyunculuk kategorilerinde daha belirgin bir varlık gösterdi. 164 ülke ve bölgeden toplam 16 bin 201 başvuru alan festivalde, başvuruların 4 bin 255’i uzun metrajlı filmlerden oluştu. Uzun metraj başvurularının 1.676’sı ABD’den, 2 bin 579’u ise uluslararası yapımlardan geldi; buna karşın festival seçkisinde 28 ülke ve bölgeden 90 uzun metrajlı film yer aldı. “İlk kez film yapan yönetmen sayısının en fazla olduğu festival” olma özelliğini sürdüren Sundance’te, seçkideki yönetmenlerin yaklaşık yüzde 40’ını, ilk uzun metrajını çeken 36 isim oluşturdu.
İsim babası ve dönüştürücü figürü Robert Redford’un vefatının ardından ilk kez düzenlenen 48. Sundance Film Festivali, bu yıl daha çok gelecek yılların Oscar adaylarını şekillendiren bir laboratuvar işlevi gördü; doğrudan taşıyıcı olmaktan ziyade, filmler için bir ‘ilk temas noktası’ rolü üstlendi.
Festival kapsamında ayrıca, Sundance Institute’un kurucusu Robert Redford’un mirasını, vizyonunu ve bağımsız hikâye anlatıcılarını destekleme misyonunu onurlandırmak amacıyla ilk kez verilen Robert Redford Luminary Ödülü, Sundance Enstitüsü Laboratuvarları’na olan kalıcı bağlılıkları ve vizyoner katkıları nedeniyle Ed Harris ve Gyula Gazdag’a takdim edildi.
48. Sundance Film Festivali (2026) Ödül Listesi:
ABD Kurmaca (Fiction) Film Ödülleri
Jüri Büyük Ödülü: “Josephine (Beth De Araújo)
Seyirci Ödülü:” Josephine” (Beth De Araújo)
Yönetmen: Josef Kubota Wladyka, Ha-Chan - “Shake Your Booty!”
Senaryo: “Take Me Home” (Liz Sargent)
İlk Film: “Bedford Park” (Stephanie Ahn)
Toplu Performans: “The Friend’s House Is Here”
ABD Belgesel Film Ödülleri
Jüri Büyük Ödülü: “Nuisance Bear” (Gabriela Osio Vanden, Jack Weisman)
Seyirci Ödülü: “American Pachuco: The Legend Of Luis Valdez” (David Alvarado)
Yönetmen: J.M. Harper - “Soul Patrol
Kurgu: “Barbara Forever” - Matt Hixon
Gazetecilik Başarısı: “Who Killed Alex Edeh?” (Jason Osder, William Lafi Youmans)
Değişim için Etki: “The Lake” (Abby Ellis)
Dünya Sineması Kurmaca (Fiction) Film Ödülleri
Jüri Büyük Ödülü: “Shame And Money” (Visar Morina)
Seyirci Ödülü: “Hold Onto Me” (Myrsini Aristidou)
Yönetmen: Andrius Blazevicius - “How To Divorce During The War”
Kreatif Vizyon: “Filipiñana” (Rafael Manuel)
Toplu Performans: “Lady” (Olive Nwosu)
Dünya Sineması Belgesel Film Ödülleri
Jüri Büyük Ödülü: “To Hold A Mountain” (Biljana Tutorov, Petar Glomazic)
Seyirci Ödülü: “One in A Million” (Itab Azzam, Jack Macınnes)
Yönetmen: Itab Azzam & Jack Macınnes - “One in A Million”
Gazetecilik Etkisi: “Birds of War” (Janay Boulos, Abd Alkader Habak)
Sivil Direniş: “Everybody to Kenmure Street” (Felipe Bustos Sierra)
NEXT Ödülleri
Innovator by Adobe Ödülü: “The Incomer” (Louis Paxton)
Seyirci Ödülü: “Aanikoobijigan” (Adam & Zack Khalil)
Kreatif İfade: “Theydream” (William David Caballero)
Kısa Film Ödülleri
Jüri Büyük Ödülü: “The Baddest Speechwriter of All” (Ben Proudfoot, Stephen Curry)
Abd Kurmaca: “Crisis Actor” (Lily Platt)
Uluslararası Kurmaca: “Jazz Infernal” (Will Niava)
Animasyon: “Living With A Visionary” (Stephen P. Neary)
Belgesel: “The Boys And The Bees” (Arielle C. Knight)
Kreatif Vizyon: “Paper Trail” (Don Hertzfeldt)
Oyuncu: Noah Roja & Filippo Carrozza “The Liars”
Diğer Ödüller
Robert Redford Luminary Ödülü: Ed Harris ve Gyula Gazdag
Alfred P. Sloan Ödülü:” In The Blink of An Eye” (Andrew Stanton)
Yapımcı Ödülü (Kurmaca): Apoorva Guru Charan - “Take Me Home”
Yapımcı Ödülü (Belgesel): Dawne Langford - “Who Killed Alex Odeh?”
Akademi görmezden geldi
Sundance 2026 hem kurmaca (fiction) hem belgesel dallarında Oscar yarışına güçlü adaylar çıkardı. Ancak bu yapımların hiçbiri Short List’in ötesine geçemedi. Akademi, festivalin bağımsız sinema için kritik rolünü bir kez daha görmezden geldi.
2026’nın en güçlü yapımları olarak öne çıkan beş film, Sundance’ten Oscar’a uzanan yolculukta festivalin bağımsız sinema için ne kadar hayati bir platform olduğunu kanıtlamıştı. Fakat bu yıl, o yolculuk Akademi kapısında kesildi. Sundance çıkışlı filmler, eleştirmenlerden ve festival izleyicilerinden aldığı desteğe rağmen, Oscar aday listesinde yer bulamadı.
“Josephine”
Beth de Araújo’nun yönettiği ve Channing Tatum ile Gemma Chan’in başrollerini paylaştığı “Josephine”, 2026 Sundance Film Festivali’nin kapanış töreninde ‘ABD Kurmaca’ dalında hem ‘Jüri Büyük Ödülü’nü hem de ‘Seyirci Ödülü’nü kazanarak festivalin en güçlü çıkışlarından biri oldu. Golden Gate Park’ta bir tecavüze tanık olan 8 yaşındaki bir kız çocuğunun hikâyesini ve ailesinin yaşadığı sarsıntıyı anlatan film, politik açıdan yüklü bir atmosferde ödüllerini aldı. Ancak tüm bu ivmeye rağmen, “Josephine” Oscar’da adaylık listesine taşınmadı; Akademi bağımsız sinemanın politik damarını görmezden geldi.
“Nuisance Bear”
Gabriela Osio Vanden ve Jack Weisman’ın yönettiği belgesel “Nuisance Bear”, Kanada’nın Churchill bölgesinde kutup ayılarının göç yolları ile modern yaşamın çarpışmasını gözler önüne sererek Sundance’te ‘ABD Belgesel’ dalında ‘Jüri Büyük Ödülü’nü kazandı. Eleştirmenlerden güçlü destek görmesine rağmen, Oscar’da ‘En İyi Belgesel’ kategorisine aday olamadı; festival başarısı Akademi kapısında kesildi.
“Shame and Money”
Visar Morina’nın yönettiği Almanya-Kosova ortak yapımı “Shame and Money”, Kosova’da geçim sıkıntısı yaşayan bir ailenin kapitalist baskılarla mücadelesini anlatıyor. Sundance’te ‘Dünya Sineması Kurmaca’ dalında ‘Jüri Büyük Ödülü’nü kazandı. Ancak Oscar’da Uluslararası Film kategorisinde yalnızca kısa listeye girebildi, adaylık şansı tanınmadı.
“To Hold a Mountain”
Biljana Tutorov ve Petar Glomazic’in yönettiği “To Hold a Mountain”, Karadağ’ın dağlık bölgelerinde bir anne ve kızının NATO’nun askeri eğitim alanı planlarına karşı direnişini konu alıyor. Sundance’te ‘Dünya Sineması Belgesel’ dalında ‘Jüri Büyük Ödülü’nü kazandı. Fakat Oscar’da belgesel kategorisinde kısa listeyi aşamadı.
“The Incomer”
Louis Paxton’ın yönettiği Birleşik Krallık yapımı “The Incomer”, İskoçya’nın ücra bir adasında yaşayan iki kardeşin dışarıdan gelen bir yetkiliyle karşılaşmasını mizah, folklor ve fantastik öğelerle harmanlıyor. Sundance’in ‘NEXT’ bölümünde ‘Innovator by Adobe’ ödülünü kazandı. Buna rağmen Oscar’da senaryo kategorisinde adaylık alamadı; festivaldeki yenilikçi başarısı Akademi tarafından görmezden gelindi.


