Türk sinemasının yalnızca yönetmenleri, oyuncuları ya da senaristleri değil üretim süreçlerini şekillendiren, filmlerin ortaya çıkmasını sağlayan görünmeyen emekçileri de yıllardır Antalya Altın Portakal Film Festivali'nin en önemli geleneklerinden biri olan ‘Sinema Emek Ödülleri’ ile onurlandırılıyor. Bu yıl 24-31 Ekim tarihleri arasında düzenlenecek 63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali, Türk sinemasına farklı alanlarda uzun yıllar hizmet veren iki önemli ismi, yapımcı Abdurrahman Keskiner ile makyaj sanatçısı, kuaför, oyuncu ve müzisyen Suzan Kardeşi aynı çatı altında buluşturuyor. Her ikisi de kariyerleri boyunca yalnızca kendi mesleklerinde üretmekle kalmayıp, sinema kültürünün gelişmesine ve yeni kuşakların yetişmesine katkı sağlayan isimler olarak festival tarihindeki yerlerini alıyor.

 

 

63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde ‘Sinema Emek Ödülü’ ile onurlandırılacak Abdurrahman Keskiner, Türk sinemasının en üretken ve en uzun soluklu yapımcılarından biri olarak öne çıkıyor. 1941 yılında Osmaniye'de doğan ve sinemaya 1965 yılında Yılmaz Güney'in menajeri olarak adım atan Keskiner, bir yıl sonra Güney ile birlikte Güney Film'i kurarak yapımcılık kariyerine başladı. Türk sinemasının toplumsal gerçekçi damarının güç kazandığı yıllarda ürettiği filmler, yalnızca gişe başarısıyla değil, uluslararası festivallerde elde ettiği sonuçlarla da dikkat çekti.

 

 

Yılmaz Güney'in yönettiği ve başrolünde yer aldığı “Bir Çirkin Adam”, 1969 Antalya Film Festivali'nde ‘En İyi Film’ ödülünü kazanırken Güney sinemasının uluslararası görünürlüğünü artıran yapımların da önünü açtı. 1971 yılında kendi şirketi Umut Film’i kuran Keskiner, sonraki yıllarda Türk sinemasının klasikleşen yapımlarının önemli bölümünün yapımcısı oldu.

 

 

Abdurrahman Keskiner'in filmografisi, Yeşilçam'ın son döneminden 1990'ların auteur sinemasına uzanan geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Yılmaz Güney'in başyapıtlarından “Umut”, Şerif Gören'in “Hazal”ı, Atıf Yılmaz'ın “Muhsin Bey”i, “Yılanı Öldürseler”, “Namus Borcu”, “Kuduz”, “Rabia”, “Fotoğraflar”, “Sabuha”, “Gülbeyaz”, “Kaplan Pençesi”, “Sensizliğe Alışacağım”, “Anılar”, “Yağmur Altındaki Kedi”, “Ceylan”, “Fadile”, “Rüzgar”, “Zeynep”, “Çirkef” ve “El Kapısı” sanatçının yapımcılığını üstlendiği önemli filmler arasında yer alıyor.

 

Keskiner'in yapımcılığını üstlendiği eserler, yalnızca Türkiye'de değil uluslararası festivallerde de dikkat çekti. “Umu”t, 1970 yılında Cannes Film Festivali'nin ‘Quinzaine des Réalisateurs / Yönetmenlerin On Beş Günü’ bölümüne seçilen ilk Türk filmi olarak sinema tarihine geçti. Şerif Gören'in yönettiği “Hazal” ise 1980 yılında aynı bölümde gösterilirken, ‘Caméra d'Or / Altın Kamera’ ödülüne aday gösterilen ilk Türk filmi oldu. 1987 yapımı “Muhsin Bey” ise Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde ‘En İyi Film’ başta olmak üzere beş önemli ödül kazanarak Türk sinemasının klasikleri arasındaki yerini aldı.

 

 

Sinemanın yanı sıra televizyon alanında da üretimini sürdüren Keskiner, Orhan Kemal'in eserinden uyarlanan “Hanımın Çiftliği”, TRT yapımı “Itri”, “Kırmızı Kart Osman” ile “Anadolu Evlenme Gelenekleri ve Düğün Törenleri” belgeselinin yapımcılığını üstlendi.

 

Yarım yüzyılı aşan kariyeri boyunca sinemaya yaptığı katkılar nedeniyle ‘Uluslararası Dadaş Film Festivali Onur Ödülü’, ‘Frankfurt Türk Film Festivali Onur Ödülü’, ‘Uluslararası Lions Kısa Film Festivali Yaşam Boyu Onur Ödülü’, ‘Engelsiz Yaşam Vakfı Yaşam Boyu Meslek ve Onur Ödülü’ ile ‘Uluslararası Rotary 2430 Bölge Jüri Özel Emek Ödülü’ başta olmak üzere çok sayıda ödüle layık görülen Keskiner, eğitim ve kültür alanındaki sosyal yatırımlarıyla da tanınıyor.

 

 

63. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nin ‘Sinema Emek Ödülü'nün diğer sahibi olan Suzan Kardeş ise Türkiye'de makyaj ve karakter tasarımının gelişiminde önemli pay sahibi isimlerden biri olarak kabul ediliyor. 1960 yılında Kosova'nın Priştine kentinde doğan Kardeş, çocuk yaşta ailesiyle birlikte Türkiye'ye yerleşti. 1980'li yılların başından itibaren sinema, tiyatro, televizyon, reklam ve fotoğraf dünyasında çalışmaya başlayan sanatçı, kısa sürede sektörün en çok aranan makyaj sanatçılarından biri haline geldi.

 

1983 yılında “Hisseli Harikalar Kumpanyası” oyuncularının saç ve makyajlarını hazırlamasıyla profesyonel kariyerinde önemli bir adım atan Kardeş, daha sonra Hürriyet gazetesinin fotoroman çekimlerinde görev aldı. Bu dönemde tanıştığı Sezen Aksu ile başlayan iş birliği ise Türk pop müziğinin en uzun soluklu sanatçı-ekip ilişkilerinden biri oldu. 1985 yılından itibaren Sezen Aksu'nun konserleri, klipleri, televizyon programları ve fotoğraf çekimlerinin makyaj tasarımlarını üstlendi.

 

 

 

Suzan Kardeş'in meslek yaşamı boyunca imza attığı projelerin sayısı yüzlerle ifade ediliyor. “Vizontele”, “Vizontele Tuuba”, “Hokkabaz”, “Beynelmilel”, “Cumhuriyet Şarkısı”, “Eyyvah Eyvah” serisi, “Hükümet Kadın”, “Nadide Hayat” gibi sinema filmlerinin yanı sıra “Öyle Bir Geçer Zaman Ki”, “Vatanım Sensin” ve çok sayıda televizyon dizisinin makyaj ve kuaför ekiplerinde görev aldı.

 

Haluk Bilginer'in İş Bankası'nın Atatürk temalı reklam filmindeki karakter makyajını tasarlayan Kardeş, uzun yıllar boyunca Tolga Çevik'in tüm sahne ve televizyon projelerinin makyaj tasarımını üstlendi. Meslek yaşamı boyunca yetiştirdiği çok sayıdaki makyaj sanatçısı ve kuaför de onun Türk sinema sektörüne bıraktığı kalıcı mirasın önemli parçalarından biri olarak görülüyor.

 

 

Suzan Kardeş yalnızca sinema sektörünün deneyimli makyaj sanatçılarından biri değil, aynı zamanda uluslararası alanda tanınan bir yorumcu olarak da müzik kariyerini sürdürüyor. Balkan müziği ile Türk sanat müziğini buluşturan repertuvarıyla uzun yıllardır konserler veren sanatçı, Goran Bregovic ile aynı sahneyi paylaşarak Avrupa'nın birçok festivalinde yer aldı. Repertuvarında Türkçenin yanı sıra Boşnakça, Sırpça, Arnavutça ve Makedonca eserler bulunan Kardeş, 2007 yılında yayımladığı ilk albümüyle profesyonel müzik kariyerini kayıt altına taşıdı.

 

Daha sonraki yıllarda Balkan müziğinin efsane isimlerinden Esma Redzepova ve Eurovision birincisi Dino Merlin ile konserlerde buluştu; Bosna-Hersek'in önemli topluluklarından Divanhana ile ortak kayıtlar gerçekleştirdi. Yıllardır sürdürdüğü geleneksel ‘Hıdırellez Buluşmaları’ da kültürel mirasın yaşatılmasına yaptığı katkılar arasında gösteriliyor.

 

 

 

Makyaj sanatçılığının yanı sıra oyuncu kimliğiyle de çok sayıda yapımda kamera karşısına geçen Suzan Kardeş “Organize İşler”, “Nadide Hayat”, “Yapışık Kardeşler”, “Bergen”, “Sadık Ahmet”, “Dünya Varmış”, “Yeni Şafak Solarken” gibi filmlerde rol aldı. Televizyonda “Aziz”, “Fatih” ve “Benim Adım Aylamaz” dizilerindeki performanslarıyla izleyici karşısına çıkan sanatçı, tiyatro sahnesinde ise “7 Kocalı Hürmüz” ve “Gırgıriye” müzikallerindeki rolleriyle çalışmalarını sürdürüyor.

 

Sinema sektörüne yetiştirdiği yeni kuşak makyaj sanatçıları, otuz yılı aşkın süredir yaşattığı Hıdırellez geleneği ve kültürel aktarım çalışmaları nedeniyle UNESCO'nun ‘Yaşayan İnsan Hazineleri - Geleceğe Aktarılan Mirasın Temsilcileri’ arasında gösterilen Kardeş, sanatın farklı disiplinlerini bir araya getiren üretim anlayışıyla dikkat çekiyor.

 

 

Geçtiğimiz yıl senarist ve yazar Feride Çiçekoğlu'na verilen ‘Sinema Emek Ödülü’, bu yıl 24 Ekim'de gerçekleştirilecek 63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali açılış töreninde Abdurrahman Keskiner ile Suzan Kardeş'e sunulacak. Festival, Türk sinemasının farklı dönemlerine tanıklık etmiş iki üreticiyi aynı gecede onurlandırarak, kamera önündeki başarı kadar kamera arkasındaki emeğin de sinema tarihinin ayrılmaz bir parçası olduğunu bir kez daha vurgulayacak.