“Birleşen Ufuklar”
Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası (BİFO), Gürer Aykal yönetiminde ve piyanist Ferhat Can Büyük’ün solistliğinde, ulusal hafıza ile evrensel müzik dilini aynı akışta bir araya getiriyor.
Suzan Somalı Sönmez
ssomalisonmez@gmail.com
9 Nisan akşamı İstanbul Lütfi Kırdar Asım Kocabıyık Anadolu Oditoryumu’nda gerçekleşecek konser, Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası’nın sezon içindeki en kavramsal duraklarından biri olarak öne çıkıyor. “Birleşen Ufuklar” başlığıyla sunulan program, yüzeyde üç farklı besteciyi bir araya getiriyor gibi görünse de, derinlerde tek bir mesele etrafında dönüyor: Müzikle kimlik kurmak.
Jean Sibelius’un 1899 tarihli “Finlandiya”sı ile açılan gece, bir ulusun sesle yazılmış direniş hikâyesini anlatan senfonik şiirle başlıyor. Ardından Ludwig van Beethoven’ın “Sol Majör 4. Piyano Konçertosu” sahneye geliyor. Klasik konçerto formunun içe dönük, neredeyse felsefi bir kırılma yaşadığı eser, solist ile orkestranın yan yana konuştuğu bir alan açıyor. Konserin ikinci yarısında ise Ahmed Adnan Saygun’un “Op.70 5. Senfonisi”, Anadolu’nun çok katmanlı müzik mirasını senfonik bir yapı içinde yeniden kurarak bu hattı tamamlıyor.
Onursal Şef Gürer Aykal
Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası’nın Onursal Şefi Gürer Aykal’ın kariyeri, Türkiye’de klasik müzik kurumlaşmasının hikâyesiyle neredeyse bire bir örtüşüyor.
1942’de Eskişehir’de doğan Aykal, Ankara Devlet Konservatuvarı’nda keman ve kompozisyon eğitimi aldıktan sonra devlet bursuyla Londra’ya giderek Guildhall School of Music ve Royal Academy of Music’te şeflik çalışmalarını tamamladı. Bu dönem, repertuvar yaklaşımını belirleyen temel kırılmalardan biri oldu. Batı müziği geleneğini içeriden öğrenirken, Türkiye’ye döndüğünde bu geleneği yerel müzik diliyle nasıl ilişkilendireceği sorusu kariyerinin merkezine yerleşti.
Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nın uzun yıllar daimî şefliğini üstlenen Aykal, yalnızca konser yöneten bir şef olarak değil repertuvar inşa eden bir figür olarak da öne çıktı. Türk bestecilerinin eserlerini uluslararası sahnelere taşıması, özellikle Ahmed Adnan Saygun, Ulvi Cemal Erkin ve Hasan Ferit Alnar gibi isimlerin yapıtlarını sistematik biçimde seslendirmesi, Aykal’ın diskografik ve sanatsal mirasının omurgasını oluşturuyor.
Aykal, Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası’nın kurucu şefi olarak da orkestrayı kısa sürede uluslararası ölçekte tanınan bir topluluğa dönüştürdü. Londra’dan Viyana’ya, Tokyo’dan New York’a uzanan konserlerde hem klasik repertuvarı hem de Türk bestecileri birlikte sunarak özgün bir program dramaturjisi geliştirdi. Bu yaklaşım, 9 Nisan’daki konserde de açık biçimde hissediliyor: Sibelius, Beethoven ve Saygun aynı estetik hattın parçaları olarak okunuyor.
Piyanist Ferhat Can Büyük
1997 doğumlu Ferhat Can Büyük, Türkiye’de son yıllarda yetişen piyanistler arasında teknik yetkinliği ile müzikal sezgiyi dengede tutabilen nadir isimlerden biri olarak dikkat çekiyor.
Büyük’ün beş yaşında başlayan piyano eğitimi, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda çalıştığı Prof. Meral Yapalı ile derinleşti. Erken yaşta sahneyle kurduğu ilişki ise sanatçıyı sahne refleksleri güçlü bir yorumcu haline getirdi.
Uluslararası yarışmalarda kazandığı ödüller, Büyük’ün kariyerinin erken döneminde belirleyici oldu. İş Sanat'ın düzenlediği ‘Meriç Soylu Anısına Parlayan Yıldızlar’ serisinde 2015 yılı birincisi seçildi. 2018’de Makedonya’daki Bitola Uluslararası Yarışması’nda birincilik ve jüri özel ödülü, 2020’de Moskova’daki Musica Classica yarışmasında birincilik ve aynı yıl Malezya Uluslararası Müzik Yarışması’nda aldığı ‘Beethoven Ödülü’, özellikle klasik ve erken romantik repertuvara olan hâkimiyetini tescilledi.
Diskografisi henüz geniş bir albüm külliyatına dönüşmemiş olsa da konser kayıtları ve dijital platformlarda yayınlanan performansları üzerinden izlenebilen bir repertuvar hattı kuruyor. Beethoven sonatları, Chopin etütleri ve konçertoları ile şekillenen bu çizgi, yorumculuğunda belirgin bir lirizm ve yapı bilinci ortaya koyuyor. 2020’li yılların başından itibaren çeşitli canlı konser kayıtları ve festival performansları dijital ortamda dolaşıma giren Ferhat Can Büyük aynı zamanda akademik alanda da üretimini sürdürüyor; İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı ve Bahçeşehir Üniversitesi’nde verdiği derslerle yeni kuşak piyanistlerin yetişmesine katkıda bulunuyor.
Eserlerin zaman içindeki yolculuğu
“Birleşen Ufuklar” konserinin programı, üç ayrı tarihsel momentin müzik aracılığıyla bugüne taşınması. Jean Sibelius’un “Finlandiya”sı, 1899’da Rus baskısı altındaki Finlandiya’nın ulusal uyanışını simgeleyen bir eser olarak doğdu ve zaman içinde bağımsızlık fikrinin müzikal karşılığına dönüştü.
Beethoven’ın 1805-1806 yıllarında bestelediği “4. Piyano Konçertosu”, klasik dönemin kalıplarını içeriden dönüştüren bir yapı olarak, piyano repertuvarının en özgün örneklerinden biri kabul edilir.
Ahmed Adnan Saygun’un 1985’te tamamlanan “5. Senfonisi” ise bestecinin geç dönem estetik anlayışını yansıtır. Eser, halk müziği motiflerini doğrudan alıntılamaktan ziyade, onların ruhunu senfonik form içinde yeniden kuran bir yaklaşımın ürünüdür. Saygun’un 1930’lardan itibaren geliştirdiği bu dil, onun tüm üretiminde izlenebilir; “Yunus Emre Oratoryosu”ndan başlayarak senfonilerine uzanan çizgide, yerel ile evrensel arasında sürekli bir diyalog kurulur.
Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası (BİFO)
Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası (BİFO), 1999 yılında Borusan Holding bünyesinde kurulan, Türkiye’nin köklü ve başarılı özel senfonik topluluklarından. Kurucu şefi Gürer Aykal’ın onursal başkanlığında ve günümüzde sanat yönetmeni Carlo Tenan liderliğinde faaliyetlerini sürdüren orkestra, İstanbul’un kültürel yaşamında merkezi bir rol oynuyor.
BBC Proms ve Salzburg Festivali gibi dünyanın en prestijli müzik sahnelerinde konser veren ilk Türk topluluğu olma unvanını taşıyan BİFO hem klasik repertuvarın seçkin eserlerini hem de çağdaş Türk bestecilerinin çalışmalarını yüksek standartlarda icra ederek uluslararası müzik platformlarında ülkemizi temsil ediyor.
Bir konserden fazlası
Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası (BİFO), 2025-2026 sezonu konserlerine İstanbul Lütfi Kırdar Asım Kocabıyık Anadolu Oditoryumu'nda devam ediyor.
9 Nisan Perşembe akşamı saat 20.00’de başlayacak “Birleşen Ufuklar” konseri, program notlarında vaat edilenden daha fazlasını içeriyor. Gürer Aykal’ın yıllara yayılan repertuvar bilgisi, Ferhat Can Büyük’ün genç ama olgun yorumculuğu ve seçilen eserlerin tarihsel yükü bir araya geldiğinde, ortaya çıkan yalnızca iyi icra edilmiş bir konser değil; müziğin hafıza, kimlik ve zamanla kurduğu ilişkinin sahne üzerindeki somut karşılığı olacak. Konser, dinleyiciye bir ulusun sesini, bir bestecinin iç dünyasını ve bir yorumcunun kişisel anlatısını aynı anda duyma imkânı veriyor. Ve belki de tam bu yüzden, “Birleşen Ufuklar” başlığı bir temadan çok, dinleme biçimine dönüşüyor.
Konser öncesi söyleşi
Konser öncesi saat 19.00 - 19.30 arasında Dolmabahçe Salonu’nda gerçekleştirilecek özel söyleşi, deneyimli müzik eleştirmeni ve radyo programcısı Aydın Büke ile genç kuşak müzikolog Sibil Arsenyan’ın rehberliğinde, Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası’nın programına dair derinlemesine bir bakış sunuyor.
Hem müzik eleştirisi hem de performans pratiğinin odağa alındığı söyleşide katılımcılar Beethoven’ın “4. Piyano Konçertosu”nun lirik ve teknik yönlerini, Saygun’un “5. Senfonisi”ndeki ulusal motiflerin evrensel anlatımını ve Sibelius’un “Finlandiya” eserindeki dramatik yapıyı detaylarıyla keşfedebilecek.
Ayrıca Ferhat Can Büyük’ün yorumlama süreçleri ve şef Gürer Aykal’ın orkestrayı yönlendirme yaklaşımı üzerine ipuçları paylaşılacak, izleyicilere sahnenin perde arkasına dair eşsiz bir pencere açılacak. Bu interaktif ve samimi ortam, konser deneyimini derinleştirerek klasik müziğe dair hem bilgi hem de estetik bir farkındalık kazandırıyor.
Borusan Sanat: Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası (BİFO)
9 Nisan Perşembe
19.00 - 19.30 Konser Öncesi Söyleşi
Lütfi Kırdar Dolmabahçe Salonu, İstanbul
Yürütücüler: Aydın Büke - Sibil Arsenyan
20.00 “Birleşen Ufuklar” Konseri
Lütfi Kırdar Asım Kocabıyık Anadolu Oditoryumu, İstanbul
Onursal Şef: Gürer Aykal
Solist: Ferhat Can Büyük (Piyano)
Program
Jean Sibelius - “Finlandiya, Op.26”
Ludwig van Beethoven - “ Piyano Konçertosu No.4, Sol Majör, Op.58”
Ahmed Adnan Saygun - “ Senfoni No.5, Op.70”


