Son yıllarda Türk sineması, uluslararası festivallerde farklı kuşaklardan yönetmenlerin özgün anlatılarıyla daha görünür hale gelirken özellikle kadın yönetmenlerin toplumsal hafızaya, kadın deneyimine ve bireyin varoluş mücadelesine odaklanan filmleri dikkat çekiyor. Bu yükselen sinema dilinin yeni örneklerinden biri olan Gözde Kural’ın “Cinema Jazireh”i, dünya prömiyerini yaptığı Karlovy Vary’nin ardından Bulgaristan’daki 11. Burgas Uluslararası Film Festivali’nden ‘En İyi Film’ ödülüyle döndü. Taliban yönetimi altındaki Afganistan’da kayıp oğlunu arayan bir annenin hikâyesini anlatan film, kadınların direnişini evrensel bir insanlık mücadelesi üzerinden ele alıyor.

Türk yönetmenlerin son dönemde uluslararası festivallerde elde ettiği başarılar, sinemamızın yalnızca yerel hikâyeleri değil farklı coğrafyaların ortak yaralarını da anlatabilen güçlü bir ifade alanına dönüştüğünü gösteriyor. Bu çizgide özellikle kadın yönetmenlerin filmleri; savaş, göç, kimlik, toplumsal baskı ve kadınların görünmeyen mücadeleleri gibi başlıklara odaklanan anlatılarıyla öne çıkıyor.

 

 

Gözde Kural’ın ikinci uzun metrajlı filmi “Cinema Jazireh” de bu sinema anlayışının dikkat çekici örneklerinden biri. Dünya prömiyerini 59. Karlovy Vary Uluslararası Film Festivali’nde yapan film, ardından katıldığı festivallerde kazandığı ödüllerle uluslararası yolculuğunu sürdürdü. Son olarak Bulgaristan’da düzenlenen 11. Burgas Uluslararası Film Festivali’nde ‘En İyi Film’ seçilen yapım; sinema dili, atmosfer yaratımı, oyunculukları ve insan ruhuna dokunan hikâyesiyle jüri tarafından ödüle değer görüldü.

 

Türkiye, İran, Bulgaristan ve Romanya ortak yapımı olan “Cinema Jazireh”, savaşın ve baskının ortasında bir kadının hayatta kalma mücadelesini anlatırken, kişisel bir kayıp hikâyesini daha geniş bir insan hakları ve özgürlükler çerçevesine taşıyor.

 

 

Film, ailesini Taliban saldırısında kaybeden Leyla’nın kayıp oğlunu bulmak için çıktığı zorlu yolculuğu merkezine alıyor. Kadın kimliğinin tehdit olarak görüldüğü bir ortamda yoluna devam edebilmek için erkek kılığına giren Leyla, bu süreçte yalnızca fiziksel bir dönüşüm yaşamıyor; aynı zamanda kendi kimliği, geçmişi ve hayatta kalma gücüyle yüzleşiyor.

 

Yolculuğu sırasında karşılaştığı insanlar ve yaşadığı deneyimler, Leyla’nın arayışını yalnızca bir annenin çocuğuna kavuşma çabası olmaktan çıkararak daha derin bir varoluş mücadelesine dönüştürüyor. Film, Afganistan’daki kadınların karşı karşıya kaldığı baskıyı anlatırken, farklı coğrafyalardaki kadın deneyimlerinin ortak noktalarına da işaret ediyor.

 

Leyla karakterini İran sinemasının genç kuşak oyuncularından Fereshteh Hosseini canlandırıyor. Hosseini, karakterin dış dünyadaki dönüşümünün yanı sıra yaşadığı travmaları, korkuları ve direnme gücünü de performansına taşıyor. Filmin oyuncu kadrosunda İran sinemasının parlayan yıldızlarından  Fereshteh Hosseini’nin yanı sıra Mazlum Sümer, Ali Karimi, Hamid Karimi ve Reza Akhlaghirad yer alıyor.

 

 

 

“Cinema Jazireh”, festival yolculuğuna Karlovy Vary Uluslararası Film Festivali’nde aldığı ‘Ekümenik Jüri Ödülü’ ile başladı. Yapım, Kerala Uluslararası Film Festivali’nde ‘En İyi Asya Filmi Ödülü’ne, 40. Mostra de València Film Festivali’nde ‘En İyi Yönetmen Ödülü’ne ve 32. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nde’ Umut Veren Genç Erkek Oyuncu Ödülü’ne layık görüldü.

 

Burgas Uluslararası Film Festivali’nde kazanılan ‘En İyi Film Ödülü’ ise filmin uluslararası alandaki başarısını yeni bir noktaya taşıdı. Bu ödüller, Gözde Kural’ın sinema dilinin farklı ülkelerdeki izleyici ve jüri çevrelerinde karşılık bulduğunu ortaya koyuyor.

 

 

1987 yılında Ankara’da doğan Gözde Kural, İstanbul Bilgi Üniversitesi’nde Reklamcılık ve Film-TV eğitimi aldı. Mezuniyetinin ardından sinema kariyerine yardımcı yönetmen olarak başlayan Kural, reklam filmleri ve müzik videoları yöneterek görsel anlatım alanındaki deneyimini geliştirdi. Daha sonra kendi senaryolarını yazdığı ve yapım süreçlerinde de yer aldığı kısa filmlerle yönetmenlik kariyerini sürdürdü.

 

Kural’ın kısa film döneminde “Awake”, “The Braid” ve “The Laceration” adlı yapımları yazıp yönettiği ve yapımcılığını üstlendiği biliniyor. Bu çalışmaların ardından ilk uzun metrajlı filmi “Toz” ile sinemaya daha geniş bir perspektiften yaklaşmaya başladı.

 

2015 yılında çektiği “Toz”, yönetmenin Afganistan’a uzanan sinema yolculuğunun ilk büyük adımı oldu. Afganistan’da çekilen film; geçmiş, aidiyet, aile bağları ve savaşın bireyler üzerindeki etkisini Türkiye ile Afganistan arasında kurduğu hikâye üzerinden ele aldı. Uluslararası festivallerde gösterilen “Toz”; Montreal Dünya Film Festivali, Şanghay Uluslararası Film Festivali ve Mumbai Uluslararası Film Festivali gibi önemli organizasyonlarda izleyiciyle buluştu. Film, 2016 Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde ‘En İyi Kadın Oyuncu’ ve ‘En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu’ ödüllerini, 2017 İsveç Afgan Uluslararası Film Festivali’nde ise ‘En İyi Film’ ve ‘En İyi Senaryo’ ödüllerini kazandı.

 

 

Kural’ın sinemasında bireylerin toplumsal ve politik koşullar karşısındaki mücadelesi belirleyici bir yer tutuyor. Yönetmen, karakterlerini yalnızca yaşadıkları olayların tanıkları olarak değil, tarihsel ve toplumsal baskılar karşısında kendi varoluşlarını korumaya çalışan bireyler olarak ele alıyor.

İkinci uzun metrajlı filmi “Cinema Jazireh” ise Kural’ın Afganistan’a ve insan hikâyelerine yönelik sinemasal ilgisini daha geniş bir çerçeveye taşıyor. Taliban yönetimi altındaki Afganistan’da kayıp oğlunu arayan Leyla’nın hikâyesini anlatan film, kadınların maruz kaldığı baskıyı, savaşın yarattığı travmayı ve hayatta kalma mücadelesini merkezine alıyor.

 

“Cinema Jazireh”, Kural’ın önceki filminde olduğu gibi Afganistan coğrafyasını yalnızca savaşın ve yıkımın alanı olarak değil; hafızaların, kayıpların ve insan ilişkilerinin şekillendiği karmaşık bir yaşam alanı olarak ele alıyor. Yönetmen, kadın karakterler üzerinden bireysel direniş hikâyelerini anlatırken, yerel bir deneyimi evrensel bir sinema diline dönüştürmeyi amaçlıyor.

 

Kural ayrıca 2022 yılında “Once Upon a Time in Anatolia” adlı 13 bölümlük belgesel-drama serisini yönetti. Yönetmenin kısa film, belgesel ve uzun metraj alanlarındaki çalışmaları; gerçek olaylardan, toplumsal hafızadan ve farklı coğrafyalardaki insan deneyimlerinden beslenen bir sinema anlayışının izlerini taşıyor.

 

 

Yapımcılığını Bulut Reyhanoğlu’nun üstlendiği filmin ortak yapımcıları Milad Khosravi, Svetla Tsotsorkova ve Andreea Dumitrescu. Görüntü yönetmenliğini Adib Sobhani’nin yaptığı “Cinema Jazireh”, Türkiye, İran, Bulgaristan ve Romanya’nın ortaklığında gerçekleştirildi.

 

Farklı sinema kültürlerini bir araya getiren film, uluslararası festival gösterimleriyle dünya izleyicisiyle buluşmayı sürdürüyor. Gözde Kural’ın “Cinema Jazireh”i, bireysel bir kayıp hikâyesinden yola çıkarak kadınların direnişini, insan onurunu ve hayatta kalma mücadelesini evrensel bir sinema diliyle anlatan çağdaş yapımlardan biri olarak yolculuğuna devam ediyor.