Doğaçlamanın nabzını tutan “Show of Hands”, Arter’de
“Show of Hands Doğaçlama Müzik Festivali”, yedinci edisyonuyla 15 - 18 Nisan tarihleri arasında dokuz farklı ülkeden sanatçı ve müzik profesyonellerini Arter’de izleyicilerle buluşturuyor.
Suzan Somalı Sönmez
ssomalisonmez@gmail.com
Anlık yaratımın sınır tanımayan dili, bu kez İstanbul’da dört gün boyunca yankılanacak. “Show of Hands Doğaçlama Müzik Festivali” çağdaş müziğin, cazın, deneysel ses pratiklerinin ve disiplinler arası düşüncenin kesişiminde konumlanan bir buluşma alanı olarak 15 - 18 Nisan tarihleri arasında Arter’de yeni bir edisyonla izleyici karşısına çıkıyor.
Festivalin kurucusu Ramin Sadighi küratörlüğünde gerçekleştirilecek dört günlük yoğun programda solo ve ikili doğaçlama konserlerin yanı sıra paneller, atölye çalışmaları ve bir film gösterimi de yer alıyor. “Show of Hands”e daha önce üç kez ev sahipliği yapan Arter, bu kez festivalin yapımcılığını da üstleniyor.
Ehsan Sadigh - Roozbeh Fadavi - Fotoğraf Alireza Sotakbar - Deerand
Tahran merkezli Hermes Records tarafından 2017 yılından bu yana uluslararası birçok paydaşın desteğiyle düzenlenen, anlık yaratımı merkezine alarak alışılagelmiş sınıflandırmaların ve kalıpların ötesine geçmeyi amaçlayan “Show of Hands Doğaçlama Müzik Festivali”, icracıları ve dinleyicileri evrensel değerleri müzik aracılığıyla birlikte kutlamaya davet ediyor. Festival, konserlerin ötesine geçen disiplinler arası ve kapsamlı programıyla katılımcılara geniş bir kültürel deneyim sunuyor.
Detaylı programına internet sitesinden ulaşılabilen festivalin biletleri ise Arter’den, Biletix’ten ya da Mobilet’ten temin edilebiliyor.
Kökleri Tahran’da, yankısı dünyada
Festivalin arkasındaki isim küratör Ramin Sadighi, İran merkezli bağımsız müzik üretiminin uluslararası dolaşıma girmesinde belirleyici rol oynayan bir yapımcı. 1999’da kurduğu Hermes Records, özellikle 2000’ler boyunca Ortadoğu çıkışlı deneysel müzik üretimlerini Avrupa sahnesiyle buluşturan katalizörlerden biri oldu. Label kataloğunda yayınlanan albümler, çoğunlukla caz, çağdaş klasik ve ambient kesişiminde konumlanırken Sadighi’nin küratoryal yaklaşımı da bu estetik sürekliliği festival programına taşıyor.
Hermes Records sanatçılarının yer aldığı “Tehran Echoes” (2005), “Migration Notes” (2009) ve “Silent Borderlands” (2016) gibi albümler yalnızca müzikal üretim değil, aynı zamanda coğrafi ve kültürel geçişlerin ses kayıtları olarak da okunuyor. Bu yaklaşım, Show of Hands’in doğrudan estetik omurgasını oluşturuyor.
Programın ötesinde bir karşılaşma alanı
Festival programı, klasik anlamda line-up mantığından ziyade bir düşünce haritası gibi kurgulanmış durumda. İlk gün gösterilecek “Squaring the Circle (The Story of Hipgnosis)” filmi, müziğin görsel kültürle ilişkisini hatırlatırken takip eden günlerdeki paneller, algoritmik çağda dinleme alışkanlıklarını, estetik karşılaşmaları ve bireysel işitsel deneyimi tartışmaya açıyor.
Bu bağlamda, sanatçılar icracı olmalarının yanında düşünsel üretimin de parçası. Festivalde sahne alacak sanatçılardan Selen Gülün, Türk caz sahnesinin uluslararası ölçekte tanınan besteci ve piyanistlerinden. 1990’ların sonundan itibaren yayınladığı “Just About Jazz Live” (1998), “Selen Gülün Trio” (2000), “Under an Illegal Moon” (2002) ve “Solitude” (2006) gibi albümlerle hem caz standartlarını hem de özgün kompozisyonlarını geniş bir estetik alana taşıyan Gülün’ün çalışmaları, New York merkezli caz çevrelerinde de yankı buldu. Sanatçı, çeşitli uluslararası festivallerde yer aldı ve akademik çalışmalarla müzik teorisine katkıda bulundu.
Selen Gülün – Fotoğraf: Zeynep Özkanca
Benzer biçimde Norveçli piyanist Wolfert Brederode, ECM Records etiketiyle yayınlanan “Black Ice” (2006), “Currents” (2007), “Post Scriptum” (2011) ve “Ruins and Remains” (2020) albümleriyle Avrupa cazının lirik ve minimalist damarını temsil ediyor. Davulcu Joost Lijbaart ile kurduğu uzun soluklu işbirliği, doğaçlama ile kompozisyon arasındaki sınırları bulanıklaştıran performanslarıyla biliniyor.
İsviçreli piyanist Colin Vallon ise yine ECM çatısı altında yayınlanan “Rruga” (2011), “Le Vent” (2014) ve “Danse” (2017) albümleriyle çağdaş trio formatını yeniden tanımlayan isimlerden. Vallon’un müziğinde ritmik döngüler ve hipnotik tekrarlar, doğaçlamanın yapısal bir unsuru olarak öne çıkıyor.
Gitarın ve sesin sınırlarında
Festivalin dikkat çeken isimlerinden Ferenc Snétberger, klasik gitar ile caz arasında kurduğu köprüyle tanınıyor. 1990’lardan bu yana yayınladığı “In Concert” (1997), “For My People” (2004) ve ECM etiketi taşıyan “Hallgató” (2015) albümleri Roman müziği, klasik repertuvar ve doğaçlama arasında özgün bir sentez sunuyor. Snétberger, Avrupa’nın önemli müzik ödüllerine layık görülmüş ve özellikle eğitim alanındaki çalışmalarıyla genç müzisyenler üzerinde kalıcı etki yaratmış bir müzisyen.
Ferenc Snétberger
Portekiz doğumlu gitarist Zsófia Boros, Deutsche Grammophon etiketiyle yayınlanan “En Otra Parte” (2013), “Local Objects” (2017) ve “Im Herzen der Dinge” (2020) albümleriyle klasik gitar repertuvarını çağdaş bir duyarlılıkla yorumlayan bir sanatçı. Boros’un çalışmaları, eleştirmenler tarafından sıklıkla ‘sessizliğin mimarisi’ olarak tanımlanıyor.
Vokal alanında ise Simin Tander, Afgan ve Avrupa müzik geleneklerini bir araya getirdiği “Where Water Travels Home” (2013) ve ECM çıkışlı “Unfading” (2020) albümleriyle dikkat çekiyor. Tander’ın sesi, dil ve coğrafya sınırlarını aşan bir anlatı aracı olarak konumlanıyor.
Simin Tander - Fotoğraf Dovile Sermokas
Ritim, elektronik ve deneysel hatlar
İtalyan perküsyoncu Roberto Dani, solo ve kolektif projelerinde doğaçlama davul performansını genişleten isimlerden. “Improvvisazioni” (2003), “The Unknown” (2012) ve çeşitli işbirliği albümleri, ritmik dili nasıl soyutladığını gösteriyor.
Roberto Dani
Festivalin genç kuşak temsilcilerinden Tayis Yıldızcı, elektronik gitar ve ses işleme teknikleri üzerinden geliştirdiği performanslarıyla Türkiye’de deneysel müzik sahnesinin yükselen isimlerinden biri olarak öne çıkıyor. Henüz sınırlı sayıda yayınlanmış kayıtları bulunmakla birlikte, canlı performansları doğaçlama temelli ses mimarisi açısından dikkat çekiyor.
Kapanış gününde sahne alacak Ehsan Sadigh ve Roozbeh Fadavi, İran deneysel sahnesinin elektronik ve ritmik katmanlarını bir araya getiren projeleriyle biliniyor. Analog ve dijital ses kaynaklarını eş zamanlı kullanan ikili, doğaçlamayı bir tür ses laboratuvarına dönüştürüyor.
Mekânın hafızası
İstanbul’un çağdaş sanat merkezlerinden biri olan Arter, “Show of Hands”le birlikte bir sergi alanı olmaktan çıkıyor, aynı zamanda yaşayan bir ses mekânına dönüşüyor. Mimari yapısı ve akustik olanaklarıyla özellikle doğaçlama performanslara uygun bir zemin sunan mekân, daha önce de festivalin çeşitli edisyonlarına ev sahipliği yapmıştı.
“Show of Hands Doğaçlama Müzik Festivali”, müziği bir ürün olmaktan çıkarıp bir oluş hâline geri döndürme iddiası taşıyor. Festivalde notalar, önceden yazılmış bir kaderi takip etmiyor aksine, sahnede, o anda ve yalnızca o ana özgü bir biçimde var oluyor. İstanbul’da dört gün boyunca kurulacak bu geçici evren, dinleyicisine yalnızca müzik değil, aynı zamanda dinlemenin kendisi üzerine düşünme imkânı sunuyor.
“7. Show of Hands Doğaçlama Müzik Festivali”
15 - 18 Nisan 2026
Arter: Irmak Caddesi No: 13, Dolapdere Beyoğlu / İstanbul
Program
15 Nisan Çarşamba
17.15 Film Gösterimi: “Squaring the Circle (The Story of Hipgnosis)”,
Sevgi Gönül Oditoryumu
20.00 Konser: Tayis Yıldızcı (Elektronik Gitar)
Karbon
21.30 Konser: Simin Tander ve Selen Gülün (Vokal Düet)
Karbon
16 Nisan Perşembe
13.00 Atölye Çalışması: “Sanatçısının Kariyerinin Ardındaki Görünmez Mimari”
Konuk: Marina Roveta
Sevgi Gönül Oditoryumu
15.00 Atölye Çalışması: “Bach Üzerine Doğaçlama”
Konuk: Ferenc Snétberger
Sevgi Gönül Oditoryumu
17.15 Panel: “Ne Duyuyorsanız Onu Elde Edersiniz (What You Hear is What You Get)”
Panelistler: Duygu Mühürdar, Marina Roveta, Selen Gülün, Joost Lijbaart
Yayın ve algoritmik öneriler çağında derin dinleme üzerine...
Sevgi Gönül Oditoryumu
20.00 Konser: Roberto Dani (Davul ve Perküsyon)
Karbon
21.30 Konser: Zsófia Boros (Klasik Gitar)
Karbon
17 Nisan Cuma
13.00 Atölye Çalışması: Roberto Dani
Sevgi Gönül Oditoryumu
17.15 Panel: “Müzikal Arşipeller (Musical Archipelagos)”
Sevgi Gönül Oditoryumu
Panelistler: Zsófia Boros, Francesco Martinelli, Selçuk Artut, Toprak Fırat
Her dinleyici bir ses adası haline geldiğinde…
20.00 Konser: Colin Vallon (Piyano)
Karbon
21.30 Konser: Wolfert Brederode ve Joost Lijbaart (Piyano ve Davul)
Karbon
18 Nisan Cumartesi
13.00 Atölye Çalışması: “Bilmediğini Nasıl Çalarsın?”
Konuk: Joost Lijbaart
Doğaçlama hakkında...
Sevgi Gönül Oditoryumu
15.00 Atölye Çalışması: “Solo Doğaçlama”
Konuk: Tayis Yıldızcı
Sevgi Gönül Oditoryumu
17.15 Panel: “Estetik Karşılaşma (The Aesthetic Encounter)”
Sevgi Gönül Oditoryumu
Panelistler: Ceren Temel, Christopher Çolak, Francesco Martinelli, Wolfert Brederode
Post-fiziksel dünyada müzik ile nasıl tanışıyoruz?
20.00 Konser: Ferenc Snétberger (Gitar)
Karbon
21.00 Konser: Ehsan Sadigh ve Roozbeh Fadavi (Elektronik Gitar ve Davul)
Karbon
Festival süresince düzenlenecek paneller ve atölyeler İngilizce olarak gerçekleşecek.


