Empedokles’in dizeleri bulundu! Antik Yunan’da düzen değişiyor
Mısır’ın Kahire kentindeki Fransız Doğu Arkeolojisi Enstitüsü arşivlerinde bulunan yaklaşık iki bin yıllık bir papirüs parçası, Antik Yunan filozofu Empedokles’e ait daha önce bilinmeyen 30 dizeyi gün yüzüne çıkardı.
Liège Üniversitesi’nden papirolog Nathan Carlig tarafından incelenen “P. Fouad inv. 218” numaralı belge, filozofun “Physica” adlı eserine ait yeni bir bölüm olarak tanımlanıyor.
‘İkinci Rönesans’
Uzmanlar yapılan keşfi ‘ikinci Rönesans’ olarak tanımlanan papirüs Empedokles’in düşüncelerine dair bugüne kadar dolaylı kaynaklara dayanan bilgileri doğrudan metin üzerinden değerlendirme imkânı sunması açısından önem taşıyor. Filozofun görüşleri daha önce çoğunlukla Platon, Aristoteles ve Plutarkhos gibi isimlerin eserlerinde yer alan alıntılar aracılığıyla yorumlanıyordu. Yeni papirüs ise bu aracı katmanları ortadan kaldırarak metnin özgün hâline ulaşılmasını sağlarken aynı papirüsün diğer parçalarının Strasbourg’da korunduğu biliniyor.
“Physica”nın tek kopyası olduğu bilinen keşifle ortaya çıkarılan dizelerde Empedokles’in doğa felsefesine ilişkin görüşleri öne çıkıyor.
Platon’la bağlantılı olabilir
Araştırmacılar, metinde yer alan bazı bölümlerin Platon’un eserleriyle bağlantılı olabileceğine işaret ediyor. Empedokles’in etkisinin sanılandan daha geniş bir düşünsel alanı kapsadığını ve atomcu düşüncenin öncülerinden Demokritos üzerinde etkili olabileceği de bu yeni belge sayesinde üzerinde durulan ihtimallerden.


