Suzan Somalı Sönmez

ssomalisonmez@gmail.com

Bir kentin hikâyesi yalnızca sokaklarında, meydanlarında ve tarihî yapılarında saklı değildir. O kentte yaşayanların anıları, kuşaktan kuşağa aktarılan anlatılar, değişen yaşam biçimleri ve geçmişten bugüne taşınan kültürel izler de kent belleğinin parçalarını oluşturur. Sinema ise bütün bu hikâyeleri görüntü ve ses aracılığıyla kayda geçiren, farklı zamanları ve coğrafyaları aynı salonda buluşturan güçlü bir anlatım alanı. Fethiye’de dördüncü kez düzenlenen Uluslararası Film Festivali, bu yıl tam da böyle bir buluşma noktasından hareket ediyor: Kadyanda’dan perdeye, geçmişten geleceğe…

Fethiye Fotoğraf ve Sinema Sanatı Derneği (FEFSAD) ile Fethiye Belediyesi iş birliğinde gerçekleştirilen 4. Fethiye Uluslararası Film Festivali, 4 Kasım’da düzenlenen etkinliklerle başladı. 8 Kasım’a kadar sürecek festival, uzun metrajlı filmlerden kısa film seçkilerine, belgesellerden yönetmen söyleşilerine ve sinema panellerine uzanan programıyla farklı sinema anlayışlarını bir araya getiriyor.

Dört yılda büyüyen bir sinema buluşması

İlki 7-10 Aralık 2023 tarihlerinde gerçekleştirilen Fethiye Uluslararası Film Festivali, dördüncü yılında ulusal ve uluslararası sinema çevrelerinden yönetmenleri, oyuncuları, sinema yazarlarını, akademisyenleri ve izleyicileri bir araya getiriyor. Festivalin programı yalnızca uzun metrajlı filmlerle sınırlı değil. Uluslararası kısa film seçkileri, belgeseller, özel gösterimler, yönetmen buluşmaları, paneller ve atölyeler de organizasyonun kapsamını oluşturuyor.

Festivalin bu yılki sloganı “Kadyanda’dan Perdeye, Taştan Perdeye, Geçmişten Geleceğe”. Afişte Kadyanda Antik Kenti’ne yer verilmesi, Fethiye'nin arkeolojik mirasını günümüzün görsel sanatlarıyla buluşturma düşüncesini öne çıkarıyor. Muğla'nın Seydikemer ilçesi sınırlarında bulunan antik kent, Likya bölgesinin tarihî yerleşimlerinden biri. Kentin tiyatrosu, stadyumu, hamamı, kaya mezarları ve sur kalıntıları, bölgenin geçmişine ilişkin önemli izler taşıyor. Festivalin Kadyanda'yı görsel kimliğinin merkezine alması, sinema etkinliğini kentin tarihî ve kültürel çevresiyle ilişkilendiren bir tercih olarak öne çıkıyor.

Festivalin açılış günü Festival Başkanı Canan Tor ve Fethiye Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürü Halime Ok’un katıldığı basın toplantısında festivalin programı ve açılış etkinlikleri paylaşıldı.

Açılışta konuşan festival Başkanı Canan Tor, dört yıl önce bir hayal olarak başlayan organizasyonun her yıl büyüyerek yoluna devam ettiğini belirterek, “Bir hayali başlatmak cesaret ister, onu yaşatmak ise emek, inanç ve dayanışma ister” dedi. Bu yılki afişte Kadyanda Antik Kenti'ne yer verilmesinin ve geçmişin kültürel mirasının sinema aracılığıyla geleceğe taşınmasının önemini vurgulayan Tor, “Bir kentin gerçek zenginliği yalnızca sahip olduğu doğal güzellikler değil, anlattığı hikâyelerdir ve Fethiye'nin anlatacak çok hikâyesi var,” sözleriyle festivalin kent için taşıdığı değere dikkat çekti. Tor, etkinliğin yıllar boyunca yaşayacak bir kültür ve sanat geleneğine dönüşmesini diledi.

Fethiye Kaymakamı Fatih Akkaya da açılış konuşmasında festivalin gerçekleşmesinde emeği geçenlere teşekkür etti. Canan Tor'un çalışmalarına değinen Akkaya, “Hayatın akışına, hayatın yorgunluğuna yenilmeden aşkla, sevgiyle, heyecanla yaptığı işi en iyi yapmaya çalışıyor. Enerjiniz, ışığınız, heyecanınız hiç kaybolmasın Canan Hanım” dedi. Sinemanın insanın umutlarını ve hikâyelerini yaşatan bir sanat olduğunu belirten Akkaya, “Bir perde açılır, bir perde kapanır ama tarihi de anlatır, geleceği de anlatır, umutları anlatır, yorgunlukları da anlatır; insana dair ne varsa aslında perdede yaşanır, yaşatılır” ifadelerini kullandı.

Kortejden fotoğraf sergisine

Festivalin ilk günü saat 15.00'te Özgecan Anıtı'ndan başlayan kortej yürüyüşüyle devam etti. Fethiye Belediyesi Bandosu eşliğinde gerçekleştirilen yürüyüş, Beşkaza Meydanı'nda sona erdi. Saat 17.00'de Kadenza müzik grubunun dinletisi gerçekleştirildi. Ardından düzenlenen açılış kokteyli ve teşekkür konuşmalarında Festival Başkanı Canan Tor ile Fethiye Kaymakamı Fatih Akkaya katılımcılara seslendi.

Saat 17.45'te açılan “Kadyanda Antik Kenti Fotoğrafları” sergisi, festivalin bu yılki temasını görsel bir anlatımla tamamladı. Kadyanda Kazı Başkanı Prof. Dr. Fatih Onur ile FEFSAD üyelerinin fotoğraflarından oluşan sergide antik kentin farklı yönlerini belgeleyen çalışmalar yer aldı. Sergi, arkeolojik mirasın fotoğraf sanatı aracılığıyla kayıt altına alınmasına ve daha geniş bir izleyici kitlesiyle buluşmasına olanak sağladı.

Açılış filmi Pelin Esmer’den

Festivalin açılış filmi, yönetmen Pelin Esmer'in “O da Bir Şey mi?” adlı yapımı oldu. 4 Kasım akşamı saat 20.00'de Fethiye Belediyesi Özer Olgun Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen gösterimin ardından Kıvanç Terzioğlu moderatörlüğünde söyleşi düzenlendi. Pelin Esmer ve filmin oyuncularından Merve Asya Özgür, izleyicilerle bir araya gelerek filmin ortaya çıkış sürecini, hikâyesini ve karakterlerin kuruluşunu anlattı.

Filmin çıkış noktasına değinen Esmer, “İşte bu, bu tatlı yarış beni buraya sürükledi diyebilirim,” dedi. İzleyicinin filmden ayrıldıktan sonra da hikâye üzerine düşünmesini istediğini belirten yönetmen, “Çünkü isterim ki şuradan çıktığınızda bu akşam, ümit ediyorum birkaç gün hatta keşke birkaç hafta, düşünseniz” ifadelerini kullandı. Esmer, sinemanın yalnızca bir hikâyeyi anlamaya indirgenemeyeceğini vurgulayarak, “Bir filmin, anlamaktan çok daha öte, deneyimler sunduğuna inanıyorum” şeklinde konuştu.

Oyuncu Merve Asya Özgür ise canlandırdığı karakterin hikâye anlatıcısı yönünün kendisini etkilediğini belirtti. Özgür, “Bu hikâyenin esnasında da kızın böyle hikâyeci biri olması. O yüzden böyle kendi hikâyesini kuran birini oynamayı çok istedim” sözleriyle karaktere yaklaşımını anlattı. Hizmet sektöründe çalışan bir karakteri canlandırmanın kendisi açısından uzak bir deneyim olmadığını belirten oyuncu, karakterin hayatıyla kendi yaşamı arasında ortaklık kurabildiğini ifade etti.

Söyleşilerde sinemanın farklı yüzleri

Festivalin 5 Kasım programında sinema ile plastik sanatların ilişkisi, Cumhuriyet'in ilk yıllarında kültür ve sanat politikaları, ilk film deneyimleri ve sinema sektörünün çalışma koşulları ele alınıyor. Serkan Bayer, Ayşe Bayvas moderatörlüğünde “Sinemada Plastik Sanatlar Nasıl Kullanılır?” başlıklı söyleşide yer alırken İlhan Gülek, Ümit Yılmaz moderatörlüğünde “Cumhuriyetin İlk Yıllarında Kültür-Sanat ve Atatürk” konusunu değerlendirecek. Saat 15.00'te Pelin Esmer, Mithat Erdoğan moderatörlüğünde “İlk Filmimi Nasıl Çektim?” başlıklı buluşmada kendi sinema deneyimini aktaracak. Günün son söyleşisi ise Nihat Nuyan'ın katılımıyla “Bağımlı Sinema” başlığında gerçekleştirilecek.

6 Kasım Cuma günü kısa filmlerin dağıtım ve gösterim olanakları, festivalin tartışma konularından biri olacak. Hilmi Etikan, Orhan Önder Yaycıoğlu ve Hayri Çölaşan'ın katılacağı “Kısa Film Neden Görünmez?” panelinde kısa filmlerin izleyiciye ulaşma sorunları ele alınacak. Aynı gün Canan Tor moderatörlüğünde Nilgün Emiroğlu, Gülten Taranç, Hayri Çölaşan ve Sedat Benek'in katılımıyla gerçekleştirilecek “Aşk, Emek ve Bürokrasi: Bir Film Festivali Yapmanın Perde Arkası” panelinde festival organizasyonlarının hazırlık ve yürütme süreçleri konuşulacak. Onur Şener ise “Benim de Bir Hikâyem Var (Senaryo Yazmak Üzerine)” başlıklı söyleşide senaryo yazımına ilişkin deneyimlerini paylaşacak.

7 Kasım Cumartesi günü oyuncu, yönetmen ve senarist Yılmaz Erdoğan'ın katılacağı söyleşi, festivalin öne çıkan etkinliklerinden biri. Saat 12.00'de Özer Olgun Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilecek buluşmanın yanı sıra Aydın Sayman, Eda Arısoy moderatörlüğünde “Yeşilçam'dan Günümüze Yerli Sinemanın Değişenleri” başlıklı söyleşide yer alacak. Saat 14.00'te ise Aslı Akdağ moderatörlüğünde Ali Vatansever, Seyfettin Tokmak ve Ziya Demirel'in katılımıyla “Üç Yönetmen Üç Film: Hikâyeden Perdeye, Bağımsız Üretim Üzerine” paneli düzenlenecek.

Ulusal sinemadan yerel hikâyelere

Festivalin ulusal uzun metraj seçkisinde Banu Sıvacı'nın “Günyüzü”, Ali Vatansever'in “Bir Arada Yalnız”, Seyfettin Tokmak'ın “Tavşan İmparatorluğu” ve Ziya Demirel'in “En Güzel Cenaze Şarkıları” filmleri bulunuyor. Bu yapımların yanı sıra uluslararası kısa filmler, belgeseller, sinema okullarından seçkiler ve farklı ülkelerden bağımsız yapımlar da programda yer alıyor.

Festivalin dikkat çeken bölümlerinden biri de Fethiye ve çevresinin hikâyelerini sinemaya taşıyan Yerel Bakış Gösterim Seçkisi. “Rüzgârın Peşinde”, “Ergonomik Monologlar”, “Resmin Parçası”, “Kıyıya Vuran Öyküler” ve “Taşın Hafızası” adlı yapımlar, yerel yaşamı, çevreyi ve kültürel belleği farklı anlatım biçimleriyle ele alıyor. Bu seçki, festivalin Kadyanda temasıyla kurduğu ilişkiyi film programına da taşıyor.

Çocuklara yönelik etkinlikler de festival programında yer buluyor. 6 ve 7 Kasım tarihlerinde düzenlenen “Gölgem Canlandı!” gölge oyunları atölyesi, çocukları görsel anlatımın farklı bir biçimiyle tanıştırıyor. Festivalin son günü olan 8 Kasım'da ise “Amatör Ev Filmleri Üzerine” başlıklı söyleşi gerçekleştirilecek. Yerel seçkideki filmlerin gösterimleriyle devam edecek program, Ziya Demirel'in “En Güzel Cenaze Şarkıları” filminin saat 20.00'deki gösterimiyle tamamlanacak.

Beş gün boyunca Fethiye'de sinema

4. Fethiye Uluslararası Film Festivali, 4-8 Kasım tarihleri arasında Fethiye Belediyesi Özer Olgun Kültür Merkezi'nin yanı sıra Fethiye Belediyesi Kültür Evi ve Kitap Müzesi, Fethiye Kitaphane ve Oda Sahne gibi farklı mekânlarda gerçekleştiriliyor. Gösterimlerin ve etkinliklerin ücretsiz olarak düzenlenmesi, festivalin farklı yaş gruplarından ve izleyici çevrelerinden katılımcılara ulaşmasını sağlıyor.

Kadyanda'nın tarihî dokusundan günümüzün bağımsız sinema üretimine, uluslararası kısa filmlerden yerel belgesellere uzanan programıyla festival, Fethiye'nin kültür ve sanat yaşamında sinemaya ayrılan alanı genişletmeyi amaçlıyor. Dördüncü yılında beş güne yayılan etkinlik, bir kentin kendi hikâyelerini anlatırken farklı coğrafyalardan gelen hikâyelere de kapılarını açtığı bir sinema buluşması olarak devam ediyor.