Milliyet Sanat
Milliyet Sanat » Haberler » Diğer » Fransa ve Türkiye tiyatroda ortak sahne arıyor

Fransa ve Türkiye tiyatroda ortak sahne arıyor

Fransa ve Türkiye tiyatroda ortak sahne arıyor20 Kasım 2026 - 05:11
Institut français Türkiye, 21-25 Kasım tarihleri arasında İstanbul'da ilk Fransız-Türk Sahne Sanatları Profesyonel Buluşmalarını gerçekleştiriyor.

Suzan Somalı Sönmez

ssomalisonmez@gmail.com

 

 

 

Tiyatro ve dans alanındaki uluslararası ilişkiler, yalnızca bir ülkede üretilen gösterilerin başka ülkelerde sahnelenmesiyle sınırlı değil. Ortak yapımlar, sanatçı değişimleri, festivaller arasında kurulan bağlantılar ve yapımcılarla programcıların doğrudan iletişim kurabilmesi, sahne sanatlarının uluslararası dolaşımında belirleyici rol oynuyor. Institut français Türkiye, daha önce görsel sanatlar ve fotoğrafçılık alanlarında gerçekleştirdiği Fransız-Türk profesyonel buluşmalarının ardından bu kez tiyatro ve dans alanına odaklanıyor. 21-25 Kasım tarihleri arasında İstanbul'da düzenlenecek ilk Fransız-Türk Sahne Sanatları Profesyonel Buluşmaları, iki ülkenin kültür kurumları ve sahne sanatları profesyonelleri arasında uzun vadeli, yapılandırılmış ve dengeli ilişkiler geliştirilmesi amacıyla gerçekleştiriliyor.

 

 

İstanbul Kültür Sanat Vakfı'nın (İKSV) düzenlediği 30. İstanbul Tiyatro Festivali ile 10. Atta Festivali'nin yıldönümleri kapsamında hayata geçirilen program, Fransız kültür kurumlarının yöneticilerinden oluşan yaklaşık 15 kişilik bir heyeti İstanbul'da ağırlayacak. Beş gün sürecek buluşmalarda konuklar, Türkiye'deki güncel tiyatro ve dans üretimlerini izleme, farklı kurumların çalışma modellerini tanıma ve yeni ortaklıkların koşullarını değerlendirme fırsatı bulacak.

 

 

 

 

İstanbul'un sahne sanatları ortamı tanıtılacak

 

 

Fransız heyetinin programı, İstanbul Tiyatro Festivali ve Atta Festivali'nin gösterileriyle sınırlı kalmayacak. DasDas, Arter ve İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde gerçekleştirilecek etkinlikler de konukların Türkiye'deki çağdaş sahne sanatları ortamını farklı yönleriyle tanımasına olanak sağlayacak. Program kapsamında düzenlenecek yuvarlak masa toplantıları, proje sunumları ve profesyonel ağ oluşturma buluşmalarında ortak yapım olanakları, gösterilerin karşılıklı olarak iki ülkede sahnelenmesi, turne organizasyonları ve yeni projelerin geliştirilmesi ele alınacak.

 

 

Buluşmaların temel hedeflerinden biri, iki ülkenin sanat kurumları arasında tek seferlik temasların ötesine geçen ilişkiler kurmak. Bu çerçevede festivallerin, tiyatro topluluklarının, dans merkezlerinin, yapımcıların ve sanat mekânlarının doğrudan iletişim kurması; farklı üretim ve finansman modellerinin paylaşılması; sanatçıların uluslararası dolaşımını kolaylaştıracak yeni bağlantıların oluşturulması bekleniyor.

 

 

Türkiye'den geniş bir kurum ağı katılıyor

 

 

Program, Türkiye'de sahne sanatları alanında faaliyet gösteren çok sayıda kurum, festival ve bağımsız topluluğun katılımıyla gerçekleştiriliyor. Institut français Türkiye'nin iş birliği yaptığı kuruluşlar arasında İstanbul Kültür Sanat Vakfı ve İstanbul Tiyatro Festivali, genç izleyicilere yönelik yapımlara odaklanan Atta Festivali, Semaver Kumpanya, Kumbaracı50, Galataperform, İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Balat Monologlar Müzesi, Tatlı Ekşi Yapım, Studio Oyuncuları, Arter, Cihangir Atölye Sahne (CAS), Çıplak Ayaklar, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, Bergama Uluslararası Tiyatro Festivali ve İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları bulunuyor.

 

 

 

 

İKSV İstanbul Tiyatro Festivali Direktörü Handan Uzal Dündar

 

 

Fransız konukların Türkiye'deki meslektaşları arasında İstanbul Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni Ayşegül İşsever, İKSV İstanbul Tiyatro Festivali Direktörü Handan Uzal Dündar, Atta Festivali Direktörü Hakan Silahsızoğlu, Arter'den Özlem Özhabeş ve Bahar Türkay, DasDas'tan Leman Yılmaz ve Belfu Gülra Kaba, Moda Sahnesi'nden Kemal Aydoğan, Semaver Kumpanya'dan Işıl Kasapoğlu, Kumbaracı50'den Ayşegül Uraz, Tatlı Ekşi Yapım'dan Sonay Yücel, CAS'tan Muhammet Uzuner, Eskişehir Şehir Tiyatroları'ndan Şafak Özen, Studio Oyuncuları'ndan Şahika Tekand ve Verda Habif, Galataperform'dan Yeşim Özsoy, Bergama Tiyatro Festivali'nden Yağmur Gönenç, İzmir Şehir Tiyatroları'ndan Gönenç Atikler ve Çıplak Ayaklar'dan Mihran Tomasyan yer alıyor.

 

 

Buluşmalara Bakırköy Belediyesi Şehir Tiyatroları ve Balat Monologlar Müzesi ekiplerinin yanı sıra dramaturglar ve akademisyenler de katılacak. Böylece program, yalnızca kurum yöneticileri arasındaki görüşmelerle sınırlı kalmayarak sahne sanatlarının üretim, dramaturji, eğitim ve sunum alanlarında çalışan farklı meslek gruplarını da kapsayacak.

 

 

Fransa'dan tiyatro ve dans kurumlarının yöneticileri

 

 

Fransız heyeti, ülkenin farklı bölgelerinde faaliyet gösteren ulusal tiyatrolar, Ulusal Dram Merkezleri (CDN), Ulusal Koreografi Geliştirme Merkezleri (CDCN), özel statülü sahneler ve önemli festivallerin temsilcilerinden oluşuyor. Paris'teki Odéon-Théâtre de l’Europe'un Programlama ve Prodüksiyon Direktörü Eugénie Tesson, Théâtre Nanterre-Amandiers'nin direktörü ve tiyatro yönetmeni Christophe Rauck, Théâtre des Quartiers d’Ivry'nin direktörü Nasser Djemaï, Le Centquatre-Paris'in direktörü Valérie Senghor, Festival Avignon Off Direktör Yardımcısı Harold David ve Théâtre de la Bastille Direktörü Claire Dupont heyette yer alan isimler arasında.

 

 

 

 

Théâtre de la Bastille Direktörü Claire Dupont

 

 

 

Fransa Ulusal Sanat Yaygınlaştırma Ofisi (ONDA) Direktörü Marie-Pia Bureau, Momix Çocuk ve Gençlik Festivali Direktörü Marie Normand, Roubaix'deki Le Gymnase Ulusal Koreografi Geliştirme Merkezi Direktörü Laurent Meheust, Creil'deki La Faïencerie'nin direktörü Joséphine Checco, Uzès'deki La Maison danse Ulusal Koreografi Geliştirme Merkezi Direktörü Émilie Peluchon, erişilebilirlik alanında çalışan Accès Culture'ın kurucusu Frédéric Ledu, Winter Story – Festival Perform'ın direktörü ve görsel sanatçı Sarah Trouche ile Théâtre Alibi'nin direktörü ve tiyatro yönetmeni François Bergoin da Fransız heyetinin diğer temsilcileri.

 

 

Belçika'daki Bronks Festivali'nden Gino Coomans ise buluşmalara ilişkili profesyonel konuk olarak katılacak. Böylece programın uluslararası boyutu Fransa ve Türkiye'nin yanı sıra Belçika'dan bir festival temsilcisinin katılımıyla da genişleyecek.

 

 

 

 

Bronks Festivali Gino Coomans

 

 

 

Bölgesel iş birliği için Teatroskop ve ONDA

 

 

Buluşmaların Avrupa ve bölgesel iş birliği boyutunda Teatroskop ağı da önemli bir rol üstleniyor. Fransa Avrupa ve Dışişleri Bakanlığı ile Institut français tarafından başlatılan Teatroskop, Güneydoğu Avrupa'da sahne sanatları alanındaki uluslararası ilişkileri ve ortak projeleri geliştirmeyi amaçlayan bölgesel bir ağ. Programda ONDA'nın da temsil edilmesi, farklı ülkelerdeki sanat kurumları arasında gösteri dolaşımı, programlama ve ortak üretim olanaklarının değerlendirilmesine katkı sağlayacak.

 

 

Fransa'da sahne sanatlarının uluslararası dolaşımında önemli bir konuma sahip olan ONDA, gösterilerin farklı ülkelerde ve bölgelerde seyirciyle buluşmasını destekleyen, sanat kurumları ve programcılar arasında bağlantılar kurulmasına katkıda bulunan ulusal bir kuruluş. Teatroskop'un katılımı da buluşmaların yalnızca iki ülke arasındaki ilişkilerle sınırlı kalmayan, Güneydoğu Avrupa'yı kapsayan daha geniş bir kültürel iş birliği çerçevesinde ele alınmasını sağlıyor.

 

 

Christophe Rauck: Klasik eserlerden çağdaş metinlere

 

 

Fransız heyetinin öne çıkan isimlerinden Christophe Rauck, tiyatro yönetmenliği ve kurum yöneticiliğini birlikte sürdüren isimlerden biri. Oyunculuk eğitimine Ariane Mnouchkine'in yönettiği Théâtre du Soleil'de başlayan Rauck, 1995 yılında burada tanıştığı oyuncularla kendi topluluğunu kurdu. Yönetmenlik kariyerinde Bertolt Brecht, Shakespeare, Marivaux ve çağdaş yazarların eserlerine yer verdi.

 

 

2003-2005 yılları arasında Théâtre du Peuple de Bussang'ın, 2008-2013 yılları arasında Théâtre Gérard Philipe de Saint-Denis'nin, 2014-2020 yılları arasında ise Lille'deki Théâtre du Nord'un yönetimini üstlendi. Ocak 2021'de Théâtre Nanterre-Amandiers'nin direktörlüğüne başladı. Kurumda genç sanatçıların mesleki gelişimine yönelik programlar oluştururken klasik tiyatro metinleriyle çağdaş yazarların eserlerini bir arada ele alan bir repertuvar anlayışı geliştirdi. Shakespeare'in VI. Henri ve II. Richard oyunları, Sara Stridsberg'in eserlerinden uyarladığı yapımlar ve Alice Birch'in Anatomie d'un suicide adlı oyunu yönetmenlik çalışmalarından bazıları.

 

 

 

 

Théâtre Nanterre-Amandiers Direktörü ve Tiyatro Yönetmeni Christophe Rauck

 

 

Valérie Senghor: Sanat, kültür ve kamusal alan

 

 

Paris'teki Le Centquatre'nin direktörü Valérie Senghor, kültür yönetimi, yenilik ve kamusal alan projeleri alanındaki deneyimiyle heyette yer alıyor. HEC, Sciences Po ve Mines ParisTech eğitim geçmişine sahip Senghor, kariyerinin ilk döneminde multimedya yayıncılığı ve Editis bünyesinde çalıştı. 2007 yılında Le Centquatre'nin kuruluş sürecine katıldı ve kurumun gelişiminde görev aldı. 2018-2025 yılları arasında Fransa Ulusal Anıtlar Merkezi'nin (Centre des monuments nationaux) Genel Müdür Yardımcılığı görevini yürüttü. Bu dönemde Villers-Cotterêts Şatosu'nun restorasyonu ve Uluslararası Fransızca Dili Kenti projesi gibi önemli çalışmalarda sorumluluk üstlendi.

 

 

Eylül 2025'te Le Centquatre-Paris'in direktörlüğüne getirilen Senghor'un kuruma yönelik kültür ve sanat projesi, “Faire corps, faire monde” başlığını taşıyor. Türkçeye “Birlikte var olmak, dünyayı birlikte kurmak” şeklinde aktarılabilecek bu yaklaşım, çağdaş sanatsal üretimi, yurttaş katılımını ve yeni yaratıcı oluşumları bir araya getiriyor. Paris'in kültür yaşamında önemli bir yere sahip olan Le Centquatre, farklı sanat disiplinlerinin aynı çatı altında buluştuğu, sanatçıların üretim süreçlerini geliştirebildiği ve kamusal katılıma açık bir kültür merkezi olarak faaliyet gösteriyor.

 

 

Nasser Djemaï: Hafıza, kimlik ve kuşaklar arası aktarım

 

 

Yazar, oyuncu ve tiyatro yönetmeni Nasser Djemaï, 1971 yılında Grenoble'da doğdu. École Nationale Supérieure de la Comédie de Saint-Étienne ve İngiltere'deki Birmingham School of Speech and Drama'da eğitim aldı. Oyunculuk çalışmalarının ardından kendi metinlerini yazmaya ve sahnelemeye yöneldi. 2005 yılında sahnelediği Une étoile pour Noël adlı tek kişilik oyunuyla dikkat çekti. Ardından gelen Invisibles, Vertiges ve Héritiers gibi yapıtlarında kimlik, toplumsal hafıza, kuşaklar arası aktarım ve insan ilişkileri üzerinde durdu.

 

 

Özellikle göçmen işçilerin hafızasına odaklanan Invisibles, sözlü tarih çalışmalarından beslenen yapısıyla geniş bir izleyici kitlesine ulaştı. Vertiges ve Héritiers ise aile ilişkileri, aidiyet ve kuşaklar arasındaki gerilimleri ele aldı. Djemaï, 1 Ocak 2021'den bu yana Théâtre des Quartiers d’Ivry – Val-de-Marne Ulusal Dram Merkezi'nin direktörlüğünü yürütüyor. Kurumda çağdaş Fransız tiyatro yazarlığını destekleyen ve farklı kültürlerden gelen anlatılara alan açan bir program geliştiriyor.

 

 

Eugénie Tesson: Uluslararası yapım ve programlama

 

 

Paris'teki Odéon-Théâtre de l’Europe'un Programlama ve Prodüksiyon Direktörü Eugénie Tesson, tiyatro yapımlarının geliştirilmesi, üretimi ve uluslararası dolaşımı alanlarında uzmanlaşıyor. 2013 yılından itibaren yönetmen Julien Gosselin'in kurduğu Si vous pouviez lécher mon cœur topluluğuyla çalıştı. Topluluğun yapımlarının üretim süreçlerini, kurumsal gelişimini ve uluslararası görünürlüğünü destekledi. Ekim 2024'te Odéon-Théâtre de l’Europe'un programlama ve prodüksiyon direktörlüğüne getirildi. Tesson'un görev alanı, tiyatronun repertuvarının oluşturulmasının yanı sıra yapımların üretim ve turne süreçlerini de kapsıyor.

 

 

Harold David: Avignon Off'un uluslararası ağı

 

 

Fransa'nın önemli tiyatro etkinliklerinden Festival Avignon Off'u düzenleyen Avignon Festival & Compagnies (AF&C) bünyesinde direktör yardımcılığı görevini yürüten Harold David, festivalin yapısal gelişimi ve stratejik çalışmalarında sorumluluk üstleniyor. Sanatçı, yapımcı, dağıtımcı ve salon işletmecisi olarak farklı alanlarda deneyim kazanan David, 2018-2022 yılları arasında Prix du Jeune Écrivain Derneği'nin, 2010-2018 yılları arasında ise Théâtre de Die'nin yöneticiliğini yaptı. 2022-2025 döneminde AF&C'nin eş başkanlığını yürüttü. Kasım 2025'te direktör yardımcılığı görevine getirilen David, Festival Avignon Off'un gelişimi ve profesyonel yapılanması üzerinde çalışıyor.

 

 

İlk kez düzenlenen Fransız-Türk Sahne Sanatları Profesyonel Buluşmaları, tiyatro ve dans alanında faaliyet gösteren kurumların birbirlerinin üretimlerini, çalışma biçimlerini ve uluslararası iş birliği olanaklarını doğrudan değerlendirebilecekleri bir platform oluşturuyor. 21-25 Kasım tarihleri arasındaki program, iki ülkenin sanat çevreleri arasında yeni ortak yapımların, gösterimlerin ve uluslararası projelerin geliştirilmesi için temas noktaları yaratmayı hedefliyor.

 

Etiketler: Institut Français  sanat  tiyatro