Çağdaş sanatçı Genco Gülan’ın yeni kişisel sergisinin başlığı “Müzede Gece” (“Night at the Museum”). Başlığın çıkış noktası, aynı adlı, 2006 yapımı popüler bir film serisi. Hollywood yapımı filmde gece heykeller hareketlenir, resimler canlanır, oyuncular fotoğrafların içinde dolaşmaya başlarlar. Genco’nun projesinde de gece müzede sihirli bir şeyler olur, Büyük Müze’nin farklı departmanlarındaki imgeler birbirlerinin içine girmeye başlarlar: Kantindeki reklamların logoları yağlı boya resimlerin içine akar, medya bölümündeki ekranların parıltısı boyaların arasına sızar, Afrika maskları antik heykelleri ele geçirir. “Müzede Gece” isimli projesinde Genco Gülan, çağımızın post-modern sonrası karanlığına el feneri tutuyor. Hibritleşen kültürel simgeleri, gece müzenin kapısını aralayan bir güvenlik görevlisi edasıyla, seyirciye göstermeye çalışıyor.

 

Genco’nun retrospektif hissi verebilecek “Müzede Gece” başlıklı sergisi, yazar Umberto Eco’nun “Yorum ve Aşırı Yorum” (Interpretazione e Sovrainterpretazione,1990) metinlerinden besleniyor. Gülan aynı adlı kitabın açıklamasından alıntılıyor ve parantezler içine de kendi sorularını ekliyor:

 

“Eco, okurun (sanatçının/ seyircinin?) metni (yapıtı?) kendi dünyasına göre yorumlamasına izin verir ancak bu yorumun metnin (eserin?) yapısı tarafından sınırlandırılması gerektiğini savunur. Metne (yapıta?) söyletilmeyenleri söyletmek ‘aşırı yorum’dur.”

 

 

Genco ‘Müzede Gece’ başlıklı sergisinde ilk defa birkaç kavramı test etmeye başlayacak. Sanatçı “Sergi Kopyası” başlıklı yeni bir seride orijinal olmadan sergilenen orijinalleri ve bu durumun tersine çevrilme olasılığını tartışacak. Müzecilik terminolojisinde sıklıkla kullanılan bir kavram ve yöntem olan sergi kopyasını (exhibition copy), sanatçı kendi pratiğine transfer etmeye çalışarak yeni yapıtlara ve anlamlara ulaşmayı deneyecek.

 

Gülan sergide seyirciye sunduğu görsel ziyafetin içinde bile ‘Sanat ve Dil’ (Art & Language) akımına selam vermeyi ihmal etmiyor. Rengârenk işlerin arkalarındaki sivri fikirler üzerinden seyirci ile müzede saklambaç oynamak istiyor. Sanatçının amacı yeni filizlenen düşleri minimalizmin elinden kurtarmak.

 

Genco Gülan böylesi grotesk bir sergi yapmaya, Afrika maskelerinden etkilenen Picasso’nun Girit-Miken uygarlığını da araştırdığını ve yorumladığını öğrenmesinden sonra karar vermiş. Sanatçı, Picasso’nun müzelerde dolaşırken arkeolojik eserler karşısında aklından geçenleri merak ediyor.

 

Fakat Gülan “Müzede Gece” sergisinde referans ilişkisini bu kez Picasso ile sınırlı tutmuyor, risk alıyor ve mayınlı bir araziye giriyor. Picasso’nun yanına Dali, Chirico, Miro, Van Gogh, Fontana, Brancusi; Duchamp gibi isimler ve üslupları da ekliyor. Bir anlamda kendi spor takımını veya referans kütüphanesini kuruyor. Genco sanat tarihini bir filmi hızla ileri sarar gibi taradıktan sonra durmuyor, bu kez kalın bir kitabı tarar gibi kültürler arası kaymaları okumaya girişiyor.

 

 

Gülan’ın yine bu sergide ilk kez göstereceği “Arkeoloji Müzelerine bir Öneri” başlıklı serisinde, Helen uygarlığı referanslı heykelleri oryantal halılar ve kilimleri ile sararak sergilemeyi planlıyor.

 

Son olarak Genco Gülan’ın sergide kullandığı malzeme çeşitliliğinin altı çizilmeli. Sanatçı referanslarını teorik ve pratik olarak kurgularken malzemeyi de bir anlatım aracı olarak kullanmaya devam ediyor. Seramik kullanımı tarih öncesi ile –tırnak içinde- tarih sonrasını ilişkilendirme amacını taşıyor. Miken referanslı seramikler ve Osmanlı desenli çiniler ile yan yana durmaları farklı bir çeşit okuma arayışının göstergesi kabul edilmeli.

 

“Müzede Gece” (“Night at the Museum”) 14 Nisan – 10 Mayıs 2026 tarihleri arasında İstanbul Ayazağa’daki Orjin Plaza’da yer alan HB Sanat Galerisi’nde sanatseverlerle buluşacak.