Suzan Somalı Sönmez

ssomalisonmez@gmail.com

İnsanlık tarihinin Neolitik döneme uzanan izlerini taşıyan Şanlıurfa, bu kez arkeolojik mirasını sinemanın anlatım olanaklarıyla buluşturuyor. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ile Göbeklitepe Kültür Sanat Derneği iş birliğinde düzenlenen 5. Göbeklitepe Uluslararası Film Festivali, 5-8 Kasım 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek. Dört gün boyunca ulusal ve uluslararası kısa filmlerin, arkeoloji temalı belgesellerin, özel gösterimlerin ve söyleşilerin yer alacağı organizasyonun açılışı, kentin tarihî yapılarından Reji Kilisesi’nde yapılacak. Festivalin ana gösterim merkezi ise Vali Kemalettin Gazezoğlu Kültür ve Sanat Merkezi olacak.

Bu yılki program, sinemanın güncel üretimlerini bölgenin tarihsel ve kültürel birikimiyle aynı çatı altında buluşturuyor. Oyuncular Meltem Cumbul ve Menderes Samancılar’a verilecek ‘Onur Ödülleri’, yönetmen Derviş Zaim’in katılımıyla gerçekleştirilecek “Tavuri” özel gösterimi, oyuncu Güven Kıraç’ın atölyesi ve tarihçi Prof. Dr. Emrah Safa Gürkan’ın etkinliği festivalin öne çıkan başlıkları arasında. Gösterimlerin yanı sıra Göbeklitepe, Karahantepe ve Şanlıurfa’nın müzelerini kapsayan kültür rotaları da katılımcıları kentin arkeolojik mirasıyla buluşturacak.

Beşinci yılın afişinde Sayburç var

Festivalin 2026 görsel kimliğinin merkezinde, Şanlıurfa'nın önemli Neolitik yerleşimlerinden Sayburç bulunuyor. Önceki yıllarda Göbeklitepe ve Karahantepe'yi afişlerine taşıyan organizasyon, beşinci yılında Taş Tepeler bölgesindeki bir başka arkeolojik alanı öne çıkarıyor. Afişte Sayburç'ta bulunan insan heykeli kullanılıyor. Tasarım İsmail Şeyhanlı'nın imzasını taşıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen ‘Taş Tepeler Projesi’ kapsamında Göbeklitepe, Karahantepe, Sayburç ve bölgedeki diğer Neolitik yerleşimlerde sürdürülen araştırmalar, Şanlıurfa'nın insanlık tarihine ilişkin arkeolojik önemini ortaya koyuyor. Festivalin her yıl bu yerleşimlerden birini görsel kimliğine taşıması, sinema programını kentin kültürel mirasıyla ilişkilendiren yaklaşımının bir parçası.

Bu yılki yarışma seçkisi üç kategoriden oluşuyor. Ulusal kurmaca kısa film kategorisinde dokuz, uluslararası kurmaca kısa film kategorisinde on yapım yer alırken, arkeoloji temalı belgesel kategorisinde beş film yarışacak. Türkiye'den üç, İtalya ve İspanya'dan birer yapımın bulunduğu belgesel seçkisinin ödülü, Göbeklitepe kazılarının bilimsel çalışmalarında önemli rol oynayan arkeolog Klaus Schmidt'in adıyla anılıyor: ‘Klaus Schmidt En İyi Belgesel Ödülü’.

Festival Direktörü Mustafa Deniz Doğan'ın açıkladığı toplam 24 filmlik yarışma programında, farklı ülkelerden ve sinema çevrelerinden yapımlar bir araya geliyor. Seçkide daha önce başka festivallerde ödül kazanmış filmler de bulunuyor.

Açılışta Türkiye'nin Oscar adayı gösterilecek

5 Kasım Perşembe günü Reji Kilisesi'nde yapılacak açılış töreni, Göbeklitepe üzerine hazırlanan özel bir beste ile başlayacak.

Besteciler Elif Eda Tibet ve Guzaloy Sobirova tarafından Göbeklitepe'den hareketle festival için özel olarak hazırlanan beste, 5 Kasım'da Reji Kilisesi'ndeki açılış töreninde canlı olarak seslendirilecek. İnsanlık tarihinin Neolitik döneme uzanan önemli arkeolojik alanlarından Göbeklitepe'yi müzik aracılığıyla ele alan eser, festivalin düzenlendiği coğrafyanın tarihsel mirasını açılış programına taşıyacak.

Müzik programının ardından Tunç Davut'un yönettiği “Kesilmiş Bir Ağaç Gibi” gösterilecek. TRT ortak yapımı olan film, 99. Akademi Ödülleri En İyi Uluslararası Film kategorisinde Türkiye'nin resmî adayı olarak seçildi. Senaryosunu Tunç Davut ve Sinem Altındağ'ın birlikte kaleme aldığı yapım, 70 yaşındaki emekli inşaat mühendisi Refik'in, Suriyeli bakıcısı Nesrin'e çocuklarıyla Avrupa'ya gidebilmesi için maddi yardımda bulunmasının ardından gelişen olayları konu alıyor. Nesrin'in çocuklarını Refik'e emanet ederek ortadan kaybolması, aile içinde yeni hesaplaşmaları da beraberinde getiriyor.

Filmin gösteriminin ardından yönetmen Tunç Davut, yapımcı Sinem Altındağ ve oyuncu Feyyaz Duman, moderatör Demet Aykut'un katılımıyla izleyicilerle buluşacak. Söyleşide filmin yapım süreci ve hikâyesi üzerine konuşulacak.

“Kesilmiş Bir Ağaç Gibi”nin Türkiye'nin Oscar adayı olması, Akademi'nin nihai aday listesine girdiği anlamına gelmiyor. Film, Türkiye tarafından En İyi Uluslararası Film kategorisine gönderilmek üzere seçilmiş durumda. 99. Oscar sürecinde 15 filmlik kısa liste 15 Aralık 2026'da, nihai adaylar ise 21 Ocak 2027'de açıklanacak.

Meltem Cumbul ve Menderes Samancılar'a Onur Ödülü

Festivalin bu yılki ‘Onur Ödülleri’, Türk sinemasının iki deneyimli oyuncusu Meltem Cumbul ve Menderes Samancılar'a verilecek. Farklı dönemlerde sinema, televizyon ve tiyatro alanlarında çalışmalarını sürdüren iki oyuncunun festival kapsamında ağırlanması, organizasyonun sinema emekçilerini bir araya getiren programının önemli başlıklarından birini oluşturuyor.

Meltem Cumbul, sinema ve televizyon çalışmalarının yanı sıra tiyatro sahnesindeki performansları ve oyunculuk alanındaki uluslararası deneyimiyle tanınıyor. Menderes Samancılar ise uzun yıllara yayılan kariyerinde çok sayıda sinema ve televizyon yapımında rol aldı. Özellikle toplumsal gerçekçi filmlerdeki karakterleriyle Türk sinemasında kendine özgü bir yer edindi.

Festivalin yarışma filmlerini değerlendirecek jüri kadroları da açıklandı. Ulusal kategoride Erkan Can, Didem Ellialtı, Mazlum Çimen, Feyyaz Duman ve Tunç Davut görev yapacak. Uluslararası kategorinin jüri üyeleri Biran Damla Yılmaz, İlhan Şen, Damla Hacıoğlu, Zviad Eliziani ve Gül Oğuz. Arkeoloji temalı belgesel kategorisinde ise Murat Akman, Prof. Dr. Emrah Safa Gürkan ve Rıza Oylum değerlendirmede bulunacak.

5. Göbeklitepe Uluslararası Film Festivali finalistleri

5-8 Kasım 2026 tarihlerinde Şanlıurfa’da düzenlenecek 5. Göbeklitepe Uluslararası Film Festivali’nde Ulusal Kısa Film, Uluslararası Kısa Film ve Arkeoloji Temalı Belgesel kategorilerinde yarışacak finalistler belli oldu. Üç kategoride toplam 25 yapım ödül için yarışacak.

Ulusal Kısa Film Kategorisi

Ulusal Kategori’de 10 film finale kaldı. Turgut Kanal’ın yönettiği “Mümeyyiz”, Alina Evirgen imzalı “Adako”, Ömer Faruk Çetin’in “Gökyüzü Postanesi”, Murat Çetinkaya’nın “Ms. Naciye”, Ezgi Temel’in “Sakın Söyleme”, Mehmet Oğuz Yıldırım’ın “Kudret”, Cemal İşnas’ın “Hevraz”, Miray Kuyumcu’nun “326”, Emir Yener’in “Zugzwang” ve Abdurrahim Karabulut’un “Tümseğin Uğultusu” adlı filmleri ulusal kategoride jüri karşısına çıkacak.

Uluslararası Kısa Film Kategorisi

Uluslararası Kategori’de de 10 yapım finalist olarak belirlendi. Ürdün adına Siba Younes’in “Divine Secret”, İran adına Bahador Zamani’nin “DNA” ve ,Majid Majid Darvishnejad’ın “Sibar” filmleri, Amir Zargara’nın Kanada, İran, Türkiye ortak yapımı “A Good Day Will Come”, Lam Can-Zhao’nun Çin, Malezya, İsviçre ortak yapımı “When the Tiger Roars”, Kanada’dan Ameesha Joshi’nin “Sonia Honey”, Portekiz’den Sofia Geweiler’in “Prayer”, İspanya adına Guillermo Rojo Diez ve Jesús Cardiel’in birlikte yönettiği “Inmaculada”, Norman Colombo’nun İtalya, İngiltere ortak yapımı “Ending” ve Güney Koreli Hae-Oh Park’ın “Broken Dawn” adlı filmleri uluslararası kısa film yarışmasında yer alacak.

Arkeoloji Temalı Belgesel Kategorisi

Arkeoloji Temalı Belgesel Kategorisi’nde ise Türkiye, İspanya ve İtalya yapımı beş film yarışacak. Doğukan Hazar İskenderoğlu’nun Türkiye yapımı “Nemrut Aslanlı Horoskobun Gizemi” (The Mystery of the Lion Horoscope), Silvia Pradas Vitaller’in İspanya yapımı “Discovering Pompeii and Herculaneum: The Legacy of Roque Joaquín de Alcubierre” (Pompei ve Herculaneum’u Keşfetmek: Roque Joaquín de Alcubierre’nin Mirası), A. Kadir Özdemir’in Türkiye yapımı “Kral Kronikleri ve Urartu Çivi Yazısı” (King Chronicles and Urartian Cuneiform), Şükrü Gürsoy’un Türkiye yapımı “Kâhin” (The Oracle) ve Roberto Leone’nin İtalya yapımı “Pater Ennius: Tutte Le Storie Portano A Roma” (Peder Ennius: Bütün Hikâyeler Roma’ya Çıkar) adlı belgeselleri finalistler arasında bulunuyor.

Derviş Zaim'den “Tavuri” ve özel gösterimler

Festivalin özel gösterim programında yönetmen Derviş Zaim'in “Tavuri” belgeseli yer alıyor. Yönetmenin katılımıyla gerçekleştirilecek gösterimin ardından bir söyleşi düzenlenecek. Belgesel sinema ile kurmaca anlatı arasındaki ilişkiyi farklı biçimlerde ele alan Zaim'in izleyicilerle buluşması, festivalin yönetmen söyleşileri açısından öne çıkan etkinliklerinden biri.

Özel gösterimler yalnızca “Tavuri” ile sınırlı değil. Faysal Soysal'ın “Kayıp Zaman Düşleri” ile Ali Güzel ve Bektaş Bakman'ın yönettiği “Sessiz Çığlık” da festivalin özel gösterim seçkisinde duyurulan yapımlar arasında bulunuyor. Ulusal ve uluslararası yarışma filmlerinin yanı sıra arkeoloji temalı uzun metraj belgeseller de program boyunca izleyiciyle buluşacak.

Festivalin uluslararası iş birliklerinden biri de İsviçre EthnoKino Film Festivali ile gerçekleştirilen ortaklık. EthnoKino'nun özel seçkisi, farklı coğrafyalardan sinema örneklerini Şanlıurfa'daki izleyicilerle buluşturacak ve festivalin programı yarışma filmlerinin ötesine geçerek uluslararası kısa film ve belgesel üretimlerine de alan açacak.

Güven Kıraç ile sinema, Emrah Safa Gürkan ile tarih

Göbeklitepe Uluslararası Film Festivali'nin etkinlikleri arasında sinema ve tarih alanlarında düzenlenecek atölye ve söyleşiler de bulunuyor. Oyuncu Güven Kıraç, “Sinema Üzerine” başlıklı interaktif atölyesinde katılımcılarla bir araya gelecek. Oyunculuk, sinema dili ve film üretimi üzerine gerçekleştirilecek etkinlik, festivalin eğitim programının sinema ayağını oluşturuyor.

Prof. Dr. Emrah Safa Gürkan ise “Tarihte Zihinsel Dönüşümler: Tarih ve Arkeoloji Üzerine” başlıklı etkinlikte yer alacak. Dr. Efe Durmuş'un moderatörlüğünde gerçekleştirilecek kültürel miras sohbetinde tarihsel düşüncenin dönüşümü, arkeolojik bulguların değerlendirilmesi ve geçmiş toplumların dünyayı algılama biçimleri ele alınacak.

Bu iki etkinlik, festivalin sinemayı yalnızca film gösterimleri üzerinden değerlendirmeyen program anlayışının farklı alanlarını temsil ediyor. Oyunculuk ve sinema üretimine ilişkin deneyim aktarımı ile tarih ve arkeoloji üzerine akademik tartışma, dört günlük organizasyonun eğitim ve söyleşi bölümünü oluşturuyor.

“İzlerin Hafızası” (The Memory of Traces)

Festivalin sinema programına eşlik eden görsel sanat etkinlikleri arasında İbrahim Halil Kutluğ’un “İzlerin Hafızası” (The Memory of Traces) başlıklı baskıresim sergisi de yer alıyor. Sergi, 5-8 Kasım tarihleri arasında Vali Kemalettin Gazezoğlu Kültür ve Sanat Merkezi bünyesindeki Reji Kilisesi’nde ziyaret edilebilecek.

Kutluğ’un çalışmaları, baskıresim tekniğinin ekleme, silme, kazıma ve katmanlama gibi müdahaleleri üzerinden görüntünün geçirdiği dönüşümlere odaklanıyor. Geçmişten bugüne taşınan izlerin hafızayla ilişkisini ele alan sergi, hatırlama, unutma ve belleğin yeniden kurulması süreçlerini sanatın diliyle sorguluyor.

Şanlıurfa'nın arkeolojik mirasına kültür rotaları

Festivalin Şanlıurfa ile kurduğu ilişki, salonlardaki gösterimlerin dışına da taşınıyor. Katılımcılar için Göbeklitepe ve Karahantepe'nin yanı sıra Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi ile Haleplibahçe Mozaik Müzesi'ne rehberli geziler düzenlenecek.

Göbeklitepe, insanlık tarihinin avcı-toplayıcı topluluklardan yerleşik yaşama geçişine ilişkin araştırmalarda önemli bir yere sahip. Karahantepe ise ‘Taş Tepeler Projesi’ kapsamında Neolitik dönem yerleşimlerine ilişkin yeni bulguların ortaya çıkarıldığı alanlardan biri. Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi, bölgenin farklı dönemlerine ait arkeolojik eserleri bir araya getirirken Haleplibahçe Mozaik Müzesi de Roma dönemine ait mozaikleriyle kentin kültürel mirasının başka bir katmanını temsil ediyor.

Festivalin kültür gezileri, sinema programına bölgenin tarihsel ve arkeolojik birikimini tanıma olanağı ekliyor. Böylece yarışma filmleri, belgeseller ve söyleşilerle başlayan dört günlük program, Şanlıurfa'nın tarihî alanlarına ve müzelerine uzanan bir etkinlik çerçevesinde ilerliyor.

Canan Özgür ve Cem Türkay ile kapanış

5 Kasım'da Reji Kilisesi'nde başlayacak festival, 8 Kasım Pazar günü Vali Kemalettin Gazezoğlu Kültür ve Sanat Merkezi'nde düzenlenecek kapanış ve ödül töreniyle sona erecek. Saat 17.30'da başlayacağı açıklanan törende soprano Doç. Canan Özgür ve piyanist Cem Türkay müzik dinletisi sunacak. Ardından yarışma kategorilerinde ödül kazanan yapımlar açıklanarak ödüller sahiplerine verilecek.

Festivalin geçmişi

Festivalin geçmişi, 2018 yılında bir grup sinemacının Göbeklitepe Tanıtım, Kültür, Sanat, Eğitim, Araştırma ve Turizm Derneği’ni kurmasıyla başlayan bir girişime dayanıyor. Adını, Şanlıurfa’da bulunan ve insanlık tarihinin en önemli arkeolojik keşiflerinden biri kabul edilen Göbeklitepe’den alan Uluslararası Göbeklitepe Film Festivali, kentte düzenlenen ilk uluslararası film festivali olma özelliğini taşıyor.

İlk yılında ulusal ve uluslararası kısa film kategorileriyle yola çıkan festival, ikinci yılında arkeoloji temalı belgeselleri de yarışma programına ekledi. Göbeklitepe’nin keşfinde önemli rol oynayan arkeolog Klaus Schmidt’in adı ilk yıl seyirci ödülüne, sonraki yıllarda ise belgesel kategorisinin ödülüne verildi.

Festival yönetimi, ilerleyen yıllarda uzun metrajlı yapımları da programa dahil etmeyi, ulusal ve uluslararası ölçekte daha geniş bir sinema buluşmasına dönüşmeyi hedefliyor. Etkinliğin bir diğer amacı ise festival sonrasında finale kalan ve ödül kazanan filmleri okullarda göstererek çocukları sinemayla buluşturmak. Böylece organizasyon, Şanlıurfa’nın arkeolojik ve kültürel mirasını sinema aracılığıyla tanıtmanın yanı sıra yıl boyunca sürdürülecek sosyal sorumluluk çalışmalarıyla da etkinliğini genişletmeyi amaçlıyor.

Festival ekibi

5. Göbeklitepe Uluslararası Film Festivali’nin organizasyonunu Festival Direktörü Mustafa Deniz Doğan yürütüyor. Festivalin genel koordinatörlüğünü Ahmet Yavuzel, sanat direktörlüğünü Abdullah Uzundağ, kurumsal marka ve mali işler direktörlüğünü Emrah Çiftçi, uluslararası program direktörlüğünü Ramazan Aygat üstleniyor. Festival tasarımından İsmail Şeyhanlı, basın ve sosyal medya çalışmalarından Fatma Babat, saha koordinasyonundan Arzu Acar sorumlu. Ekip koordinasyonu ve dernek işlemlerini Nazlı Göz, ekip koordinasyonunu ise Burcu Can yürütüyor. Organizasyon ekibinde ayrıca Pelin Şerbetçi ve Uğur Portakal da yer alıyor.

5. Göbeklitepe Uluslararası Film Festivali kısa film yarışmalarını, arkeoloji temalı belgeselleri, özel gösterimleri, eğitim etkinliklerini ve kültür gezilerini aynı programda buluşturuyor. Sayburç'un bu yılki afişe taşınmasıyla Taş Tepeler bölgesinin arkeolojik mirası da organizasyonun görsel ve kültürel çerçevesinde yer alıyor. Festival, 5-8 Kasım tarihlerinde Şanlıurfa'da sinema ile arkeolojiyi ortak bir programda buluşturuyor.

5. Göbeklitepe Uluslararası Film Festivali (5-8 Kasım 2026)

Şanlıurfa'

Finalist Filmler

Ulusal Kategori Finalistleri (National Category Finalists)

- “Mümeyyiz”

Yönetmen: Turgut Kanal

- “Adako”

Yönetmen: Alina Evirgen

- “Gökyüzü Postanesi”

Yönetmen: Ömer Faruk Çetin

- “Ms. Naciye”

Yönetmen: Murat Çetinkaya

- “Sakın Söyleme”

Yönetmen: Ezgi Temel

- “Kudret”

Yönetmen: Mehmet Oğuz Yıldırım

- “Hevraz”

Yönetmen: Cemal İşnas

- “326”

Yönetmen: Miray Kuyumcu

- “Zugzwang”

Yönetmen: Emir Yener

- “Tümseğin Uğultusu”

Yönetmen: Abdurrahim Karabulut

Uluslararası Kategori Finalistleri (International Category Finalists)

- “Divine Secret”

Yönetmen: Siba Younes

Ülke: Ürdün

- “DNA”

Yönetmen: Bahador Zamani

Ülke: İran

- “A Good Day Will Come”

Yönetmen: Amir Zargara

Ülke: Kanada, İran, Türkiye

- “When the Tiger Roars”

Ülke: Çin, Malezya, İsviçre

Yönetmen: Lam Can-Zhao

- “Sonia Honey”

Yönetmen: Ameesha Joshi

Ülke: Kanada

- “Sibar”

Yönetmen: Majid Majid Darvishnejad

Ülke: İran

- “Prayer”

Yönetmen: Sofia Geweiler

Ülke: Portekiz

- “Inmaculada”

Yönetmen: Guillermo Rojo Diez & Jesús Cardiel

Ülke: İspanya

- “Ending”

Yönetmen: Norman Colombo

Ülke: İtalya, İngiltere

- “Broken Dawn”

Yönetmen: Hae-Oh Park

Ülke: Güney Kore:

Arkeoloji Temalı Belgesel Kategorisi Finalistleri (Archaeology Themed Documentary Finalists)

- “Nemrut Aslanlı Horoskobun Gizemi”

(“Nemrut "The Mystery Of The Lion Horoscope")

Yönetmen: Doğukan Hazar İskenderoğlu (Türkiye)

- “Discovering Pompeii and Herculaneum. The Legacy of Roque Joaquín de Alcubierre” (“Pompei ve Herculaneum'u Keşfetmek. Roque Joaquín de Alcubierre'nin Mirası”)

Yönetmen: Silvia Pradas Vitaller (İspanya)

- “Kral Kronikleri ve Urartu Çivi Yazısı”

(“King Chronicles and Urartian Cuneiform”)

Yönetmen: A. Kadir Özdemir (Türkiye)

- “Kâhin”

(“The Oracle”)

Yönetmen: Şükrü Gürsoy (Türkiye)

- “Pater Ennius: Tutte Le Storie Portano A Roma”

(“Peder Ennius: Bütün Hikâyeler Roma'ya Çıkar”)

Yönetmen: Roberto Leone (İtalya)