Şehir Dedektifi Kent, Çevre ve Sanat Derneği tarafından tasarlanan ve hayata geçirilen Perre Çocuk ve Kent Bienali, mimarlık ve yapılı çevre eğitimi alanının en prestijli uluslararası ödüllerinden biri olan Uluslararası Mimarlar Birliği (UIA) Golden Cubes Awards kapsamında verilen Altın Küp Özel Ödülü’nü kazandı.

 

İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın (İKSV), Avrupa Birliği desteğiyle yürüttüğü Ortaklaşa: Kültür, Diyalog ve Destek Programı kapsamında hibe alan Perre Çocuk ve Kent Bienali, 13-20 Haziran 2025’te Adıyaman Belediyesi ortaklığında gerçekleştirildi. Adıyaman’da yaşayan çocuklarla Ekim 2024’ten başlayarak gerçekleştirilen, deprem sonrası kentin yeniden yapılanma sürecinde şehirle bağlarını güçlendiren sanatsal çalışmalar, Kommagene Kültür Merkezi’nde sergilendi. Bienal, Ortaklaşa Hibe Programı’nın sivil toplum ve yerel yönetimler arasında kurulan adil kültürel işbirliklerinin uluslararası ölçekte karşılık bulabileceğini gösteren güçlü bir örnek oldu. 

 

 

 

Dünya genelinde çocukların ve gençlerin mimarlık, kent ve yapılı çevreyle kurdukları ilişkiyi güçlendiren yenilikçi projeleri ödüllendiren UIA Golden Cubes Awards’ın altıncı döneminde verilen Özel Ödül, savaşlar, doğal afetler, iklim krizi ve toplumsal kırılmalar gibi günümüzün acil sorunlarına yaratıcı ve etkili yanıtlar geliştiren çalışmaları görünür kılmak amacıyla oluşturuldu. Perre Çocuk ve Kent Bienali, bu yeni kategoride ödüle layık görülen ilk proje olurken, Türkiye’den bir proje de ilk kez UIA Golden Cubes Awards kapsamında uluslararası düzeyde ödül kazanmış oldu.

 

 

6 Şubat 2023 depremlerinden ağır biçimde etkilenen Adıyaman’da gerçekleştirilen Perre Çocuk ve Kent Bienali, çocukları yalnızca afetlerden etkilenen bireyler olarak değil, yaşadıkları kentin bugünkü ve gelecekteki dönüşümünde söz sahibi hak özneleri olarak konumlandırdı. Bienal süresince gerçekleştirilen atölyeler, kent keşifleri, haritalama çalışmaları, sanat üretimleri, sergiler ve kamusal etkinlikler aracılığıyla çocuklar yaşadıkları çevreyi değerlendirme, ihtiyaçlarını ifade etme ve kentin geleceğine ilişkin öneriler geliştirme fırsatı buldu.

 

Çocukların mekânsal deneyimlerini ve kent hakkını merkeze alan bienal, afet sonrası iyileşme süreçlerinde katılımcı, kapsayıcı ve çocuk odaklı yaklaşımların önemine dikkat çekti. Ortaya çıkan çalışmalar, çocukların yalnızca geleceğin yetişkinleri değil, bugünün kent sakinleri ve karar alma süreçlerinin önemli paydaşları olduğunu güçlü bir şekilde ortaya koydu.

 

 

 

 

Uluslararası Mimarlar Birliği tarafından verilen Altın Küp Özel Ödülü, Perre Çocuk ve Kent Bienali’nin yalnızca Türkiye için değil, afetlerden etkilenen kentlerde çocuk katılımını temel alan uygulamalar açısından da uluslararası ölçekte örnek bir model olarak değerlendirildiğini ortaya koyuyor.

 

Bu ödül, çocukların kentlerin yeniden kurulması ve geleceğinin şekillendirilmesi süreçlerinde aktif rol almasının önemine yönelik güçlü bir uluslararası takdir niteliği taşırken; Adıyaman’dan yükselen çocuk seslerinin dünya mimarlık ve kentleşme gündeminde karşılık bulduğunu gösteriyor.

 

Şehir Dedektifi Kent, Çevre ve Sanat Derneği, bienalin ardından da Adıyaman'daki çalışmalarını sürdürerek çocuk dostu kamusal alanlar, katılımcı planlama süreçleri ve çocukların kent hakkı alanlarında yerel paydaşlarla birlikte üretmeye devam ediyor.