Atina’da müzisyen bir ailenin içinde dünyaya gelen Danae Palaka’nın hikâyesi İstanbul’la da derin bir bağ taşıyor. Ailesinin köklerinin bir bölümü bu şehre uzanan Palaka, İstanbul’a taşınarak bu mirası yakından keşfetme ve aynı zamanda kendi müzikal dilini geliştirme fırsatı buldu. Palaka için davul yalnızca ritmik bir eşlik aracı değil; ses, zaman ve dokuyu araştırmanın temel ifade araçlarından biri. Müziğinde Anadolu ve Balkan ritimlerini Afrobeat, çağdaş caz, krautrock ve elektronik müzikle bir araya getirerek katmanlı ve hipnotik bir ses dünyası yaratan sanatçı ritmi ise farklı gelenekler, türler ve kültürler arasında köprüler kurmanın bir yolu olarak görüyor.

 

Palaka’nın ilk albümü “Velox”, bu müzikal arayışın en kapsamlı ifadelerinden biri. Ekim 2024’te yayınlanan sekiz parçalık albümün merkezinde davul ve analog synthesizer arasındaki etkileşim yer alıyor. Palaka’nın Nikos Dervisis ile birlikte prodüktörlüğünü üstlendiği “Velox”, sanatçının başlangıçta tek başına performans yapma deneyiminden doğdu. Davul, sample, loop ve elektronik katmanları kullanarak giderek daha katmanlı kompozisyonlar geliştiren Palaka, albümde İstanbul’la ilişkisini, aile tarihini ve gelişen müzikal kimliğini karmaşık ritimler, elektronik dokular ve araştırmacı bir bestecilik yaklaşımı üzerinden yansıtıyor.

 

Ayrıca Lumatin’in 2025 tarihli “Mimosa” adlı çalışmasında konuk sanatçı olarak yer alan Palaka, performans ve bestecilik çalışmalarının yanı sıra İTÜ-MİAM’daki sanatsal araştırmalarını sürdürüyor. Doktora çalışmalarında davul setinin alternatif kullanım olanaklarına ve ritmin sanatsal bir pratik olarak taşıdığı potansiyele odaklanıyor.

 

36. Akbank Caz Festivali’ndeki performansı ve masterclass’ı sonrası Milliyet Sanat için bir araya geldiğimiz Danae Palaka ile İstanbul’un ilham kaynağı olarak rolünü, kadın davulcu olma deneyimini, Velox’un ortaya çıkışını, ritim ve elektronik müziğe yaklaşımını ve üzerinde çalıştığı yeni albümü konuştuk.

 

 

 

 

Çok teşekkür ederim. Uzun yıllardır festivali takip ediyorum. 36. yılını kutlarken festivalin bir parçası olmak benim için çok şey ifade ediyor; aynı zamanda beni İstanbul’un caz sahnesine daha da yaklaştırıyor.

 

 

Akbank Caz Festivali’nin açılış konserlerinden birinde yer almak benim için büyük bir mutluluk ve heyecan verici bir deneyimdi. Seyirciye karşı tatlı ve samimi bir sorumluluk hissettim; onların sıcak ilgisini görmek de beni çok mutlu etti. Bazı insanlar projeyi ilk kez dinliyordu, yakın arkadaşlarım da oradaydı. Bu nedenle yeni albümümde yer alacak bazı fikirleri onlarla paylaşmak benim için çok güzeldi. Ayrıca Ezgi, Nikos ve Ömer’le birlikte çaldığım için de çok mutluyum. Her canlı performansta birbirimizi biraz daha iyi tanıyor ve aramızdaki bağı güçlendiriyoruz. İstanbul’daki hayatımdan pek çok anıyı taşıyan Yeldeğirmeni Sanat’ta sahne almak da o geceyi benim için daha özel kıldı.

 

 

Masterclass’ta sanatçılık ve müzikal fikirlerimizi oluşturma biçimlerimiz üzerine yoğunlaştık, Müzikal yolculuklarımızdan kesitler paylaştık, birlikte doğaçlama yaptık. Ayrıca, Pauline Oliveros’tan ilham alan bir alkış egzersizi gerçekleştirdim. Momoko ile birlikte çalışmak ve farklı müzikal geçmişlerimizi bir araya getirmek benim için de çok ilginçti. Ortaya çıkan bu karşılıklı alışverişin, katılımcılara kendi müzikal pratiklerinde kullanabilecekleri bazı fikirler kazandırmış olmasını umuyorum.

 

 

Bunun doğal bir şekilde gelişmesinden dolayı çok mutlu ve minnettarım. Sanki attığım her adım bir sonrakine -bir spiral gibi- kendiliğinden bağlanıyor. Farklı dinleyicilere ulaşabilmek, yaptığım işin nedenini ve taşıdığı sorumluluğu bana farklı şekillerde yeniden hatırlatıyor.

 

 

 

 

Bir kadın davul çaldığında ‘kadın davulcu’ ifadesinin sıklıkla kullanılıyor; oysa erkek bir davulcudan yalnızca ‘davulcu’ olarak söz ediliyor. Yaklaşık 14 yıl önce davul çalışmaya başladığımda kadın davulcular, hatta genel olarak kadın müzisyenler çok daha azdı. Başlangıçta bu küçük grubun bir parçası olmak güzel hissettirdi ama bir süre sonra yalnızca profesyonel bir müzisyen ve davulcu olarak görülmeyi tercih ettiğimi fark ettim.

 

 

Enstrümanıma, kendime, grubuma, dinleyicilere ve davul çalan diğer kadınlara karşı bir sorumluluk hissediyorum. Beni her zaman takip eden düşüncelerden biri, vasat ya da kötü bir performans sergilememek. Bunu egom nedeniyle değil, ‘Sahnede kadın olduğu için var, iyi bir davulcu olduğu için değil’ gibi önyargıları beslemek istemediğim için düşünüyorum.

 

 

İTÜ-MİAM’da eğitimime başlayana kadar kadın bir öğretmenim olmadı. Orada Amy Salsgiver ile tanıştım. Onun bana güvenli bir alan yaratması yalnızca kadın olmasından kaynaklanmıyordu; aynı zamanda tanıdığım en harika ve en sevdiğim insanlardan biriydi. Davul ve perküsyon dünyasında denemeler yapmam ve kendi sesimi bulmam için bana güvenli bir alan yarattı. Enstrümana farklı bir zihniyetle ve farklı bir yaklaşımla bakmamı sağladı. Teknik becerilerimi geliştirmem için de beni, en sağlıklı biçimde, zorladı. Öğretmenim olmasının yanı sıra en yakın arkadaşlarımdan biri oldu. Ne yazık ki onu iki ay önce kaybettik ve kendisini çok özlüyoruz.

 

Genç kadınlara söyleyebileceğim şey şu: Davulla eğlenmeyi öğrenin ama aynı zamanda enstrüman konusunda disiplinli olun. Kuralları takip edin ama onları ne zaman ve nasıl çiğneyeceğinizi de öğrenin. Keşfin her aşaması keyifli olabilir! Başlangıçtaki çekingenlik ve gözünüzde büyütme duygusu normal ve gerekli. Siz geliştikçe bunlar da yavaş yavaş ortadan kalkacaktır.

 

 

İstanbul benim için bir ilham perisi. Tarih, geçmişle bugünün iç içe geçmesi ve bu katmanların ses aracılığıyla nasıl temsil edilebileceği ya da anlaşılabileceği hem yaratıcılığımda hem de akademik gelişimimde çok önemli bir rol oynuyor. Böylesine çok katmanlı bir tarihe, coğrafi özgünlüğe ve çeşitliliğe sahip, hafızayla derinden yüklü sularla çevrili bir yerde olmak gerçekten büyük bir mutluluk ve içimi dolduran bir duygu. Hem ailemin bir bölümünün hem de enstrümanımın köklerinin İstanbul’a uzanmasından mutluluk duyuyorum. Benim durumumda bu kişi büyükannem; davul seti içinse bu, davul setinin bir parçası haline gelmeden çok önce Osmanlılar tarafından üretilen ve kullanılan ziller.

Böylesine büyük bir ses bolluğunun zaten var olduğu bir şehirde, müzik ve sesle çalışmak bazen bunaltıcı olabiliyor. Duyularınız sürekli olarak arka planda bu sesleri analiz ediyor. Bazen her şeyi susturup, yalnızca dalgaları dinlemek ve temiz havayı koklamak istiyorum.

 

 

Farklı türler ve coğrafyalar arasındaki ortak kültürel unsurlar için ritmik bir alan yaratmak, müziğimin ve ilk albümüm “Velox”un temel unsurlarından biri. Akustik davullar ve analog elektronikler, “Karşılama” gibi halk ezgileri ve ritimler çağdaş unsurlarla harmanlanıyor. Müziğim aracılığıyla insanlar, türler ve kültürler arasında köprüler kurmayı, onları birbirlerine yaklaştırmayı amaçlıyorum.

 

 

 

 

Aslında, sanırım koşullar ve olayların doğal biçimde gelişmesi. Projemle performans sergilemeye yalnız başıma başladım. Fikirlerimi davul seti üzerinde oluşturuyor, belki üzerine küçük bir armonik ya da melodik fikir ekliyordum; bunlar da doğal olarak daha fazla elektronik katmana dönüştü. Sample’lar, loop’lar ve elektronikler tek başına performans sergilerken bana eşlik eden araçlardı. Ayrıca birkaç yıl önce partnerim Nikos Dervisis iki analog synthesizer aldı. Onlarla olan deneyimim de besteci olarak sesimi geliştirdi.

 

 

Bence, artık çok daha açık. Fikirler ve şarkılar daha canlı ve daha geniş bir hâl alıyor. Artık farklı sorumluluklarım ve karar alma süreçlerim de var. Üç kişiyle çalmak, bir sampler’la çalmaktan çok farklı. Benim için yeni bir rol bu. Ben de onunla birlikte gelişmeye ve daha fazla şey öğrenmeye çalışıyorum.

 

 

Şu anda yeni bir albüm üzerinde çalışıyor olmaktan heyecan duyuyorum. Bu albüm mevcut toplulukla kaydedilecek ve “Velox”ta geliştirdiğim ses yaklaşımlarını daha da genişletecek. Aynı zamanda doktora öğrencisi olarak sanatsal araştırmam üzerinde de çalışıyorum ve bunun içine daha derinlemesine dalacak olmaktan çok heyecanlıyım. Yeni işbirlikleri her zaman gündemde. Ama şimdilik ‘az, çoktur’ yaklaşımıyla çalışıyorum.

 

 

Hüzün (Melancholy).

 

 

Mücadele.

 

 

Analog.

 

 

Max Roach - “Drums Unlimited” (1966).

 

 

Pilav üstü kuru fasulye.

 

 

Comprovisation.

 

 

“Burada her şey karşılıklı (It’s a give-and-take here)”