‘Rock & Roll Hall of Fame’de üçüncü Türk
Rock, soul, hip-hop, Afrobeat ve Latin müziğin farklı kuşaklarını buluşturan ‘Rock & Roll Hall of Fame’in 2026 üyeleri arasına Ahmet ve Nesuhi Ertegun kardeşlerin ardından Arif Mardin’in de kabul edildi.
Suzan Somalı Sönmez
ssomalisonmez@gmail.com
Müzik tarihinde bazı kurumlar vardır ki verdikleri ödüller, bir sanatçının kariyerindeki başarıların ötesinde, kültürel etkisinin ve kalıcı mirasının tescili anlamına gelir. ‘Rock & Roll Hall of Fame’ de bu kurumların başında geliyor. Rock müziğin doğuşundan bugüne uzanan gelişimini, farklı müzik türleri arasındaki etkileşimi ve bu dönüşümde rol oynayan sanatçıları kayıt altına alan kuruluş, her yıl açıkladığı yeni üyeleriyle müzik tarihinin kapsamını yeniden gündeme getiriyor. 2026 seçkisi de rock'ın sınırlarını aşan yaklaşımıyla bu geleneği sürdürdü. Farklı dönemlerden ve coğrafyalardan gelen 18 isim, Los Angeles'taki Peacock Theater'da düzenlenen ‘41. Rock & Roll Hall of Fame Induction Ceremony’ kapsamında onurlandırıldı.
Rock tarihini koruyan kurum
‘Rock & Roll Hall of Fame'in temelleri 1983 yılında, Atlantic Records'un kurucusu Ahmet Ertegün'ün öncülüğünde atıldı. Müzik endüstrisinden bir grup profesyonelin girişimiyle kurulan vakfın amacı, dönemin en etkili müzik türlerinden biri haline gelen rock'n roll'un gelişimine katkıda bulunan sanatçıları ve müzik insanlarını tanımak, onların çalışmalarını gelecek kuşaklara aktarmaktı. İlk ödül töreni 1986 yılında New York'taki Waldorf-Astoria'da gerçekleştirildi. Kurumun müzesi için Cleveland'ın seçilmesinin ardından inşa edilen ‘Rock & Roll Hall of Fame Museum’ ise 2 Eylül 1995'te kapılarını açtı.
Bugün Cleveland'da faaliyet gösteren müze, yalnızca ödül alan isimlerin sergilendiği bir mekân değil. Rock müziğin tarihini oluşturan kayıtları, enstrümanları, sahne kostümlerini, arşiv belgelerini ve kişisel eşyaları bir araya getirerek müzik kültürünün korunmasına yönelik çalışmalar yürütüyor. Sergiler, eğitim programları, dijital arşivler ve konser etkinlikleriyle rock'n roll'un farklı dönemlerini ve bu müziğin toplumsal kültür üzerindeki etkisini ele alıyor.
Kurumun yaklaşımında rock'n roll, yalnızca gitar ağırlıklı bir müzik türü olarak değerlendirilmiyor. Rhythm and blues, gospel ve country gibi türlerin birleşiminden doğan bu müzikal hareketin zaman içinde soul, hip-hop, Latin müzik ve Afrobeat gibi farklı alanlarla kurduğu ilişki de değerlendirme kapsamına giriyor. Bu nedenle Hall of Fame üyeleri arasında rock gruplarının yanı sıra caz, soul, hip-hop ve dünya müziğinin önemli temsilcilerini görmek mümkün.
Kimler, hangi ölçütlerle seçiliyor?
‘Rock & Roll Hall of Fame'e kabul edilmek için sanatçıların veya grupların ilk ticari kayıtlarını aday gösterildikleri yıldan en az 25 yıl önce yayınlamış olmaları gerekiyor. Ancak bu süreyi tamamlamak tek başına yeterli değil. Sanatçıların müzikal özgünlükleri, başarıları, müzik dünyasına etkileri ve rock'n roll'un gelişimine yaptıkları katkılar da değerlendiriliyor.
Seçim süreci, müzik dünyasından sanatçıların, tarihçilerin, gazetecilerin ve sektör temsilcilerinin yer aldığı aday belirleme komitesinin çalışmasıyla başlıyor. Performer kategorisindeki adaylar belirlendikten sonra bin 200'den fazla sanatçı, ‘Hall of Fame’ üyesi, tarihçi ve müzik endüstrisi temsilcisinden oluşan uluslararası seçici kurul oy kullanıyor. Dinleyicilerin internet üzerinden katıldığı halk oylaması da sonuçlara dahil ediliyor; ancak bu oylama tek bir oy pusulası olarak değerlendiriliyor.
Kurumun dört temel ödül kategorisi bulunuyor. ‘Performer/Sanatçı-Yorumcu’ kategorisi, müziğin yönünü değiştiren solo sanatçıları ve grupları kapsıyor. ‘Early Influence Award/Erken Dönem Etki Ödülü’, rock'n roll'un gelişimini doğrudan etkileyen ve sonraki kuşaklara ilham veren isimlere veriliyor. ‘Musical Excellence Award/Müzikal Mükemmellik Ödülü ’, müzisyenler, besteciler, söz yazarları ve prodüktörlerin müzikal yaratıcılıklarını ve katkılarını değerlendiriyor. ‘Ahmet Ertegun Award’ yani ‘Ahmet Ertegün Ödülü’ ise sahne önünde yer almayan ancak müzik endüstrisinin gelişiminde belirleyici rol oynayan profesyonelleri onurlandırıyor.
Rock, metal, pop ve hip-hop'un yeni üyeleri
2026 yılının ‘Performer’ kategorisinde sekiz isim ve grup yer aldı. Phil Collins, Billy Idol, Iron Maiden, Joy Division/New Order, Oasis, Sade, Luther Vandross ve Wu-Tang Clan, müzik tarihine yaptıkları katkılar nedeniyle Hall of Fame'e kabul edildi.
Genesis grubunun davulcusu ve vokalisti olarak tanınan Phil Collins, solo kariyerinde de uluslararası başarı kazandı. “In the Air Tonight”, “Against All Odds”, “Another Day in Paradise” ve “One More Night” gibi şarkılarla 1980'lerin ve 1990'ların pop-rock müziğinde belirleyici isimlerden biri oldu. Davulculuğu, vokal tarzı, besteciliği ve prodüksiyon çalışmalarıyla farklı müzik çevrelerini etkileyen Collins, bu kez bireysel kariyeriyle ‘Hall of Fame'e girdi. Daha önce Genesis ile 2010 yılında kuruma kabul edilmişti.
Phil Collins
Billy Idol, punk rock hareketinden çıkan müzisyenler arasında solo kariyeriyle geniş kitlelere ulaşan isimlerden biri. Generation X grubuyla başladığı müzik yolculuğunu 1980'lerde solo çalışmalarla sürdüren İngiliz sanatçı, “Dancing with Myself”, “White Wedding”, “Rebel Yell” ve “Eyes Without a Face” gibi şarkılarla rock müziğin görsel ve işitsel kimliğinde iz bıraktı. Punk enerjisini pop-rock melodileriyle birleştiren Idol, sahne kişiliği ve müzikal etkisiyle bu yılın seçkisinde yer aldı.
Heavy metalin en önemli gruplarından Iron Maiden, 1975 yılında kurulduğundan bu yana türün gelişiminde belirleyici bir rol üstlendi. Steve Harris'in öncülüğünde şekillenen grup, Bruce Dickinson'ın vokali, ikiz gitar düzenlemeleri ve uzun soluklu besteleriyle heavy metalin uluslararası ölçekte yayılmasına katkıda bulundu. “The Number of the Beast”, “Run to the Hills”, “The Trooper” ve “Fear of the Dark” gibi parçalar, grubun müzik tarihindeki yerini belirleyen çalışmalar arasında bulunuyor.
Joy Division ve New Order'ın birlikte değerlendirilmesi, iki grubun müzik tarihindeki birbirini tamamlayan etkisini ortaya koyuyor. 1970'lerin sonunda post-punk hareketinin önemli temsilcilerinden biri olan Joy Division, karanlık atmosferi, minimalist düzenlemeleri ve Ian Curtis'in vokaliyle alternatif müziğin gelişimini etkiledi. Curtis'in 1980'deki ölümünün ardından grubun diğer üyeleri New Order adıyla çalışmalarına devam etti. Elektronik müzik ile post-punk'ı bir araya getiren New Order, “Blue Monday”, “Bizarre Love Triangle” ve “True Faith” gibi parçalarla dans müziği ve alternatif rock arasında yeni bir alan açtı.
1990'larda Britpop hareketinin en önemli temsilcilerinden Oasis ise “Definitely Maybe” ve “(What's the Story) Morning Glory?” albümleriyle İngiliz rock müziğinin uluslararası ölçekte yeniden yükselişinde etkili oldu. Noel ve Liam Gallagher kardeşlerin müzikal birlikteliği, grubun kendine özgü gitar sound'u ve geniş kitlelere ulaşan şarkılarıyla dönemin müzik kültürüne damga vurdu. “Wonderwall”, “Don't Look Back in Anger”, “Live Forever” ve “Champagne Supernova”, grubun kuşaklar boyunca dinlenmeye devam eden eserleri arasında.
Sade Adu'nun öncülüğündeki Sade ise soul, caz ve R&B'yi kendine özgü bir müzikal çizgide buluşturdu. 1984 tarihli ilk albümü “Diamond Life” ile uluslararası başarı kazanan grup, “Smooth Operator”, “The Sweetest Taboo” ve “No Ordinary Love” gibi parçalarla kendine özgü vokal ve düzenleme anlayışını geniş kitlelere taşıdı. Sade'in müziği, farklı türleri bir araya getiren yalın ve zamana yayılan yaklaşımıyla 2026 seçkisinde yer aldı.
Sade
2005 yılında hayatını kaybeden Luther Vandross, güçlü vokali ve yorumculuğuyla R&B ve soul müziğin önemli temsilcilerinden biri olarak kabul ediliyor. “Never Too Much”, “Here and Now”, “Dance with My Father” ve “A House Is Not a Home” gibi şarkılarıyla tanınan sanatçı, özellikle romantik soul müziğinin gelişiminde etkili oldu. Vandross'un vokal tekniği, sonraki kuşak R&B sanatçıları üzerinde de belirgin bir etki bıraktı.
Hip-hop dünyasının en etkili topluluklarından Wu-Tang Clan da Performer kategorisinde onurlandırıldı. 1990'ların başında New York'ta ortaya çıkan grup, 1993 tarihli “Enter the Wu-Tang (36 Chambers)” albümüyle hip-hop tarihinde yeni bir dönemin kapısını açtı. Farklı vokal karakterlerini, sert ritimleri, kung fu filmlerinden alınan örneklemeleri ve kendine özgü üretim anlayışını bir araya getiren topluluk, yalnızca müzikal değil, bağımsız sanatçıların ve kolektiflerin müzik endüstrisindeki konumuna ilişkin yaklaşımıyla da etkili oldu.
Rock'ın gelişimine yön verenler
2026 seçkisinin ‘Early Influence Award’ kategorisi, rock'n roll'un gelişiminde farklı türlerden gelen etkileri görünür kılan beş ismi bir araya getirdi: Celia Cruz, Fela Kuti, Queen Latifah, MC Lyte ve Gram Parsons.
Salsa müziğinin uluslararası alanda tanınmasında önemli rol oynayan Kübalı şarkıcı Celia Cruz, güçlü sesi, sahne enerjisi ve Latin müziğinin farklı coğrafyalara ulaşmasına yaptığı katkıyla onurlandırıldı. “La Vida Es un Carnaval” ve “Quimbara” gibi eserleriyle tanınan Cruz, Afro-Küba müzik geleneklerini uluslararası dinleyiciyle buluşturan önemli sanatçılardan biriydi.
Nijeryalı müzisyen Fela Kuti, Afrobeat'in kurucusu ve en etkili temsilcisi olarak kabul ediliyor. Afrika ritimlerini caz, funk ve highlife etkileriyle birleştiren Kuti, müziğini toplumsal ve politik eleştirinin de aracı olarak kullandı. Uzun doğaçlamalara dayanan besteleri ve sahne performanslarıyla Afrika müziğinin dünya çapında tanınmasına katkıda bulundu.
Fela Kuti
Queen Latifah ve MC Lyte, kadınların hip-hop kültüründeki yerinin güçlenmesinde öncü isimler arasında bulunuyor. Queen Latifah, “All Hail the Queen” albümü ve “Ladies First” gibi çalışmalarıyla kadınların rap müziğindeki temsiline yeni bir alan açtı. MC Lyte ise “Lyte as a Rock” albümü ve “Paper Thin”, “Ruffneck” gibi parçalarıyla hip-hop tarihinin ilk önemli kadın rap sanatçılarından biri oldu. Her iki sanatçı da müzikal başarılarının yanı sıra sonraki kuşak kadın rapçilerin önünü açan etkileri nedeniyle ödüllendirildi.
Gram Parsons, country rock ve alternatif country müziğin gelişiminde önemli bir yere sahip. The Byrds ve The Flying Burrito Brothers ile yaptığı çalışmaların yanı sıra solo albümleriyle country müziğin rock ile ilişkisini yeniden şekillendirdi. Geleneksel country öğelerini rock düzenlemeleriyle birleştiren Parsons'ın yaklaşımı, sonraki yıllarda Americana ve alternatif country olarak tanımlanan müzikal çizginin gelişimini etkiledi.
Besteciler ve prodüktörler de onurlandırıldı
‘Musical Excellence Award’ kategorisinde Linda Creed, Arif Mardin, Jimmy Miller ve Rick Rubin ödüle değer görüldü. Bu kategori, müzik tarihinin yalnızca sahnede görünen sanatçılardan oluşmadığını; bestecilerin, aranjörlerin ve prodüktörlerin de müziğin biçimlenmesinde belirleyici rol oynadığını hatırlatıyor.
Amerikalı söz yazarı Linda Creed, özellikle Philadelphia soul sound'unun gelişiminde önemli katkılarda bulundu. Thom Bell ile birlikte yazdığı “The Greatest Love of All”, “You Make Me Feel Brand New” ve “Betcha by Golly, Wow” gibi şarkılar, farklı kuşaklardan sanatçılar tarafından yorumlandı. Creed'in melodik yapısı güçlü, duygusal anlatımı öne çıkaran besteleri soul ve pop müzik repertuvarında kalıcı bir yer edindi.
Türk müzik yapımcısı ve aranjör Arif Mardin, uluslararası müzik endüstrisinde elde ettiği başarılarla bu yılın dikkat çeken isimlerinden biri oldu. Atlantic Records bünyesinde uzun yıllar çalışan Mardin, Aretha Franklin, Ray Charles, Bette Midler, Chaka Khan, Bee Gees ve Norah Jones gibi çok sayıda sanatçıyla çalıştı. Farklı müzik türlerini bir araya getiren aranjmanları ve prodüksiyon anlayışıyla uluslararası müziğin gelişimine katkıda bulunan Mardin, 2006 yılında hayatını kaybetmişti. ‘Hall of Fame’ tarafından ‘Musical Excellence Award’ ile onurlandırılması, Türk müzik tarihinden bir ismin uluslararası ölçekteki etkisini de yeniden gündeme taşıdı.
Arif Mardin
Jimmy Miller, The Rolling Stones ile gerçekleştirdiği çalışmalarla rock tarihinin önemli prodüktörleri arasında yer aldı. Grubun “Beggars Banquet”, “Let It Bleed”, “Sticky Fingers” ve “Exile on Main St.” gibi klasikleşmiş albümlerinin prodüksiyonunda görev alan Miller, ayrıca Traffic ve Blind Faith gibi gruplarla da çalıştı. Rock müziğin 1960'ların sonu ve 1970'lerdeki ses karakterinin oluşumunda önemli pay sahibi oldu.
Rick Rubin ise hip-hop'tan heavy metal'e, rock'tan country'ye uzanan geniş bir alanda çalışmaları bulunan prodüktörlerden biri. Def Jam Recordings'in kurucularından olan Rubin, Run-DMC, Beastie Boys, LL Cool J, Slayer, Red Hot Chili Peppers, Johnny Cash ve Adele gibi farklı müzikal çizgilerden sanatçıların albümlerinde imzası bulunan bir isim. Sadeleştirilmiş prodüksiyon anlayışı ve sanatçıların kendi müzikal kimliklerini öne çıkaran yaklaşımıyla müzik endüstrisinde etkili oldu.
‘Ahmet Ertegun Ödülü’ Ed Sullivan'a
Sahne sanatçısı olmayan, ancak müziğin geniş kitlelere ulaşmasında önemli rol oynayan profesyonelleri onurlandıran ‘Ahmet Ertegun Award'ın 2026 yılındaki sahibi Ed Sullivan oldu. Amerikalı televizyon sunucusu ve yapımcısı Sullivan, 1948-1971 yılları arasında yayımlanan “The Ed Sullivan Show” aracılığıyla çok sayıda müzisyeni Amerikan televizyon izleyicisiyle buluşturdu.
Elvis Presley'nin televizyon performanslarından The Beatles'ın 1964 yılında ABD'deki ilk büyük televizyon çıkışına kadar müzik tarihine geçen pek çok an, Sullivan'ın programında gerçekleşti. Program, dönemin popüler müzik kültürünün şekillenmesinde ve İngiliz müzik gruplarının Amerikan izleyicisine ulaşmasında önemli bir platform oldu. Ed Sullivan'ın bu ödüle layık görülmesi, müzik tarihinin gelişiminde televizyonun ve yayıncılığın rolünü de vurguluyor.
Törende kimler vardı, kimler katılmadı?
14 Kasım'da Los Angeles'taki Peacock Theater'da düzenlenen tören, ödül konuşmalarının yanı sıra farklı kuşaklardan sanatçıların bir araya geldiği özel performanslarla gerçekleşti. Ancak 2026 sınıfına kabul edilen herkes törene katılmadı. Oasis, Iron Maiden ve Sade'in yanı sıra Joy Division/New Order üyelerinin önemli bir bölümü de salonda bulunmadı.
Iron Maiden, grubun Avustralya turnesi nedeniyle törene katılamadı. Oasis cephesinde Noel Gallagher'ın Londra'da önceden planlanmış bir konseri bulunuyordu. Liam Gallagher ise Los Angeles'ın uzaklığına ilişkin sosyal medya paylaşımları yaptı. Sade, törene katılamayacağını belirten bir açıklamayla kendilerine verilen ödül için teşekkür etti ancak katılmama nedenini açıklamadı. Joy Division/New Order adına ise Peter Hook törene katılarak ödülü kabul etti.
Gecenin açılışında U2 sahne aldı. Billy Idol, Gwen Stefani ve Tony Kanal'ın takdimiyle ödülünü kabul ederken “Rebel Yell”i seslendirdi; Gwen Stefani de “Eyes Without a Face” performansında kendisine eşlik etti. Iron Maiden adına gerçekleştirilen bölümde Jack Black, Metallica'dan Kirk Hammett ve Robert Trujillo, John 5, Brad Wilk ve St. Vincent ile birlikte “The Trooper”ı seslendirdi.
Phil Collins'in ödülünü Travis Barker takdim etti. Sağlık sorunları nedeniyle sahne performansı gerçekleştirmeyen Collins, ödülünü bizzat kabul etti. Cynthia Erivo ve Travis Barker, sanatçının klasikleşmiş şarkısı “In the Air Tonight”ı seslendirdi. Collins'in törendeki konuşması sırasında duygusal anlar yaşandı.
Joy Division/New Order bölümünde Trent Reznor sunumu gerçekleştirdi. Peter Hook'un katıldığı performanslarda Deftones ve CHVRCHES solisti Lauren Mayberry, “Love Will Tear Us Apart” ve “Bizarre Love Triangle” parçalarını yorumladı. Oasis adına oyuncu Bob Odenkirk sahneye çıkarken Stephen Wilson Jr. grubun “Wonderwall” şarkısını seslendirdi.
2005 yılında hayatını kaybeden Luther Vandross'un ödülünü Oprah Winfrey takdim etti. Usher, sanatçının “So Amazing”, “Here and Now” ve “Never Too Much” parçalarını yorumlayarak müzikal mirasını andı. Sade adına Andra Day sahneye çıkarken genç şarkıcı Sienna Spiro “Smooth Operator”ı seslendirdi.
Wu-Tang Clan'ın bölümünde Chris Rock sunumu üstlendi. Grup, “C.R.E.A.M.”, “Protect Ya Neck”, “Triumph” ve “Method Man” gibi parçalarını seslendirdi. Queen Latifah ve MC Lyte ise Megan Thee Stallion ve Remy Ma ile birlikte “Ladies First” performansında buluştu. Rick Rubin'in müzik prodüksiyonuna katkılarını anmak üzere sahneye çıkan Red Hot Chili Peppers, “Give It Away”i seslendirdi. Gecenin kapanışında Aerosmith ve Run-DMC üyeleri, birlikte kaydettikleri “Walk This Way”in 40. yılını sahnede kutladı.
Müzik tarihinin yaşayan arşivi
2026 seçkisi, Rock & Roll Hall of Fame'in müzik tarihini tek bir tür veya dönem üzerinden değerlendirmediğini bir kez daha gösterdi. Rock, heavy metal, soul, hip-hop, Latin müzik, Afrobeat ve country rock gibi farklı alanlardan gelen sanatçıların aynı sınıfta buluşması, müzikal etkinin sınırlarının nasıl genişlediğini ortaya koydu. Sahne sanatçılarının yanı sıra bestecilerin, prodüktörlerin ve televizyon yayıncılığının öncü isimlerinden birinin de ödüllendirilmesi, müzik tarihinin oluşumunda farklı mesleklerin ve yaratıcı katkıların önemini hatırlattı.
‘41. Rock & Roll Hall of Fame’ töreninin düzenlenmiş televizyon yayını 8 Aralık 2026'da ABC ekranlarında yayınlanacak. Törenin tamamı ise 9 Aralık'tan itibaren Disney+ ve Hulu üzerinden izlenebilecek. 2026 töreni Los Angeles'ta gerçekleştirilirken, organizasyon 2027 yılında yeniden Cleveland'a dönecek.
Rock & Roll Hall of Fame'de üç Türk imzası
Müzik dünyasının en prestijli onur listelerinden biri kabul edilen ‘Rock & Roll Hall of Fame'in üyeleri arasında, uluslararası müzik endüstrisinde iz bırakmış Türkiye doğumlu üç önemli isim bulunuyor: Ahmet Ertegün, Nesuhi Ertegün ve bu yıl ‘Musical Excellence’ kategorisinde kuruma kabul edilen Arif Mardin. Farklı dönemlerde ve farklı alanlarda müzik endüstrisine katkıda bulunan bu üç isim, Türkiye'den çıkıp uluslararası müzik tarihine yön veren isimler arasında yer alıyor.
Rock & Roll Hall of Fame'in kuruluşunda da önemli rol oynayan Ahmet Ertegun'un hikâyesi, ağabeyi Nesuhi Ertegun ile birlikte Amerikan caz sahnesine duydukları ilgiyle başladı. Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Mehmet Münir Ertegün'ün oğulları olan Ahmet ve Nesuhi, babalarının 1934-1944 yılları arasındaki büyükelçilik görevi sırasında Washington'da yaşadı. Henüz genç yaşlarda caz ve blues müziğine ilgi duyan kardeşler, dönemin önemli siyahi müzisyenlerini yakından takip ediyor, konserlere gidiyor ve plak koleksiyonlarını büyütüyordu. Ancak müzik tutkuları, onları yalnızca dinleyici olarak bırakmadı.
Amerika'da siyahilerin ve beyazların aynı mekânlarda bulunmasının, birlikte konser izlemesinin ve sosyalleşmesinin ciddi engellerle karşılaştığı ırk ayrımcılığı döneminde Ertegün kardeşler, Türk Büyükelçiliği'nin Washington'daki konutunu caz müzisyenlerine açtı. Pazar günleri düzenlenen buluşmalarda Duke Ellington, Lena Horne gibi dönemin önemli siyahi sanatçıları ile beyaz müzisyenler aynı ortamda bir araya geliyor, caz ve swing doğaçlamaları yapıyordu. Böylece büyükelçilik konutu, dönemin ayrımcı toplumsal düzenine rağmen farklı ırklardan müzisyenlerin aynı sahneyi ve müziği paylaşabildiği özel bir buluşma noktasına dönüştü.
Bu toplantılar, dönemin ırkçı çevrelerinde tepkiyle karşılandı. Güney eyaletlerinden bazı senatörler, siyahi konukların büyükelçilik konutuna ön kapıdan girmesini eleştiren mektuplar gönderdi. Büyükelçi Mehmet Münir Ertegün'ün bu itirazlara verdiği yanıt ise aile tarihine geçen bir karşılık oldu: Kendi evlerine dostlarının ön kapıdan girdiğini belirterek, senatörlerin de isterlerse arka kapıyı kullanabileceklerini bildirdi. Ertegün kardeşlerin bu buluşmaları, yalnızca müziğe duydukları ilgiyi değil, dönemin ırk ayrımcılığına karşı sergiledikleri tutumu da ortaya koyuyordu.
Babalarının 1944 yılında ölümünün ardından aile Türkiye'ye dönmedi. Ahmet Ertegun, müzik endüstrisinde kendi yolunu çizmek üzere New York'a yöneldi. 1947 yılında, caz tutkunu ve plak sektöründe deneyim sahibi Herb Abramson ile birlikte Atlantic Records'u kurdu. Kuruluş sermayesinin önemli bölümünü, aile dostları olan Türk diş hekimi Vahdi Sabit'ten aldığı 10 bin dolarlık borç oluşturuyordu. İlk ofisini Manhattan'daki Jefferson Hotel'in küçük bir bölümünde açan şirket, başlangıçta sınırlı imkânlarla çalışmasına rağmen kısa sürede Amerikan rhythm and blues müziğinin önemli plak şirketlerinden biri haline geldi.
Atlantic'in ilk büyük çıkışında Ruth Brown önemli rol oynadı. Sanatçının hit kayıtlarıyla şirket, müzik piyasasında kendine sağlam bir yer edinirken, Ray Charles'ın 1952'de Atlantic'e katılması büyümenin önünü açtı. Blues, gospel, caz ve R&B etkilerini birleştiren Charles'ın kayıtları, şirketin kendine özgü ses anlayışının oluşmasına katkıda bulundu. Ahmet Ertegun'un sanatçı seçimi ve prodüksiyon çalışmalarındaki yaklaşımı, Atlantic'i yalnızca başarılı plaklar yayımlayan bir şirket olmaktan çıkararak müzikal yeniliklerin merkezlerinden birine dönüştürdü.
Nesuhi Ertegun da 1955 yılında Atlantic'e katılarak özellikle caz kataloğunun geliştirilmesinde sorumluluk üstlendi. John Coltrane, Charles Mingus ve Modern Jazz Quartet gibi önemli caz sanatçılarının kayıtları, şirketin bu alandaki itibarını güçlendirdi. Ahmet Ertegun'un rhythm and blues, soul ve rock alanındaki çalışmalarıyla Nesuhi'nin caz konusundaki birikimi birleşince Atlantic, farklı müzik türlerini aynı çatı altında buluşturan güçlü bir plak şirketine dönüştü. Herb Abramson'ın şirketten ayrılmasının ardından yapımcı Jerry Wexler'ın da katılması, bu büyümede etkili oldu.
1960'lı yıllarda Aretha Franklin'in Atlantic'e katılmasıyla şirket soul müziğin en önemli merkezlerinden biri haline geldi. Otis Redding, Wilson Pickett ve Percy Sledge gibi sanatçıların kayıtları da bu dönemin müzik tarihine damga vurdu. Ardından rock müziğe açılan Atlantic, Led Zeppelin, Cream, Crosby, Stills & Nash ve Rolling Stones gibi gruplarla uluslararası etkisini genişletti. Böylece 1947'de küçük bir bağımsız plak şirketi olarak başlayan girişim, modern popüler müziğin gelişiminde belirleyici rol oynayan uluslararası bir müzik şirketine dönüştü.
Atlantic Records'un 1967'de Warner Bros. tarafından satın alınması da şirketin büyüme sürecindeki önemli dönüm noktalarından biri oldu. Ahmet Ertegun, şirketin yönetimindeki etkinliğini sürdürerek sonraki yıllarda da yeni sanatçıların keşfedilmesine ve farklı müzik türlerinin gelişmesine katkıda bulundu. Ertegün kardeşlerin müzik dünyasına bıraktığı miras, yalnızca keşfettikleri sanatçılar ve yayımladıkları albümlerle değil, müziğin ırk, kültür ve tür sınırlarını aşan bir buluşma alanı olabileceğini gösteren yaklaşımlarıyla da şekillendi.
Ahmet Ertegun, 1987 yılında ‘Rock & Roll Hall of Fame'e kabul edildi. Daha sonra kurumun kuruluşuna öncülük eden isimler arasında yer aldı. 1991 yılında ‘Hall of Fame'e giren Nesuhi Ertegun ise özellikle caz müziğine ve kayıt endüstrisine katkılarıyla onurlandırıldı. Quincy Jones tarafından takdim edilen ödülle Hall of Fame'e kabul edilmesi, caz müziğine ve kayıt endüstrisine yaptığı katkıların uluslararası ölçekteki karşılığıydı.
Arif Mardin’de artık ‘Rock & Roll Hall of Fame'de
Bu yıl listeye eklenen üçüncü Türk isim ise Arif Mardin oldu. 1932 yılında İstanbul'da doğan Mardin, müzik eğitimini Berklee College of Music'te sürdürdükten sonra 1963 yılında Atlantic Records'a katıldı. Asistanlıkla başladığı kariyerinde şirketin başkan yardımcılığına kadar yükseldi. Dört yılı aşkın bir döneme yayılan prodüktörlük ve aranjörlük çalışmaları boyunca caz, rock, soul, disko ve pop müzik alanlarında çok sayıda önemli kayda imza attı.
Aretha Franklin'in “Respect” yorumunun şekillenmesinde Jerry Wexler ve Tom Dowd ile birlikte çalışan Mardin, Bee Gees'in disko dönemindeki yükselişinde, Chaka Khan'ın “I Feel for You” kaydında ve Hall & Oates'un müzikal kimliğinin oluşumunda da etkili oldu. Dusty Springfield, Bette Midler, Diana Ross, Barbra Streisand, Norah Jones ve Roberta Flack gibi sanatçılarla gerçekleştirdiği çalışmalar, farklı müzik türlerindeki üretim gücünü ortaya koydu. Kariyeri boyunca 12 Grammy ödülü kazanan Mardin, 2006 yılında hayatını kaybetti.
‘Rock & Roll Hall of Fame, Arif Mardin'i bu yıl ‘Musical Excellence’ kategorisinde onurlandırdı. Kurumun değerlendirmesinde Mardin'in dört kuşak boyunca popüler müziğin sesini şekillendiren prodüksiyonları, aranjmanları ve birlikte çalıştığı sanatçılara sağladığı yaratıcı katkılar öne çıkarıldı.
Arif Mardin, Ahmet ve Nesuhi Ertegun kardeşlerin ardından Rock & Roll Hall of Fame tarafından onurlandırılan üçüncü Türk müzik insanı oldu. Üç ismin başarıları, Türk müzik insanlarının uluslararası müzik endüstrisine yaptıkları önemli katkıların da bir göstergesi niteliğinde.
Etiketler: sanat müzik Rock & Roll Hall of Fame


