Milliyet Sanat
Milliyet Sanat » Haberler » Diğer » Şiirden elektronik ses manzaralarına

Şiirden elektronik ses manzaralarına

Şiirden elektronik ses manzaralarına29 Ekim 2026 - 03:10
Prodüktör Vegyn ile yazar ve şair Francis Hornsby Clark’ın ortak projesi Headache, 30 Ekim’de Fiba Salon İKSV’de dinleyiciyle buluşacak.
Suzan Somalı Sönmez
ssomalisonmez@gmail.com
 
Şiirin ritmini elektronik müziğin katmanlarıyla buluşturan Headache, 30 Ekim Cuma akşamı İstanbul’da sahne alacak. Yapımcı Vegyn adıyla tanınan Joseph Thornalley ile yazar ve şair Francis Hornsby Clark’ın birlikte yürüttüğü proje, geleneksel şarkı formundan uzaklaşarak konuşma biçimindeki şiirsel anlatımı trip-hop ve downtempo elektronik altyapılarla bir araya getiriyor. Fiba Salon İKSV’de düzenlenecek konser, ikilinin 2023’te yayınlanan ilk albümünden 2025 tarihli ikinci albümüne uzanan çalışmalarını İstanbul dinleyicisiyle buluşturacak.
 
Şiir, yapay zekâ, ve elektronik müzik
 
Headache, İngiliz yazar ve şair Francis Hornsby Clark’ın şiirsel metinlerini, elektronik müzik prodüktörü Vegyn’in ses dünyasıyla buluşturan bir proje.
 
Clark’ın metinleri, geleneksel şarkı söylemek yerine konuşma temelli vokal biçimiyle (spoken word) ve yapay zekâ aracılığıyla oluşturulan bir sesle aktarılıyor. Vegyn’in elektronik prodüksiyonu ise bu anlatıları ritim, atmosfer ve ses katmanlarıyla çevreleyerek şiiri müzikal yapının ayrılmaz bir parçasına dönüştürüyor. Trip-hop’un ağır ritimleri ve downtempo elektronik müziğin yavaş temposu, gündelik ayrıntılar, melankoli, kara mizah ve iç konuşmalar arasında gezinen metinlerin öne çıktığı bir ses evreni yaratıyor.
 
 
Headache 
 
Francis Hornsby Clark
 
Francis Hornsby Clark, Headache projesinde sözleri ve anlatıları yazan isim. Kamuoyunda hakkında sınırlı bilgi bulunuyor; müzik medyasında yayımlanan eski bazı yazılar ve kısa film yapımcılığına ilişkin kayıtlar dışında, kendisini öne çıkaran kapsamlı bir biyografi yok. Vegyn ise Clark’ın yakın bir arkadaşı olduğunu söylemiş, onun hakkında dolaşan merakın bir ölçüde sosyal medyada görünür olmamasından kaynaklandığını belirtmişti.
 
Clark’ın Headache için yazdığı metinler, klasik şiirin biçimsel kurallarından çok serbest çağrışım, iç konuşma, gündelik ayrıntılar, kara mizah ve melankoli üzerinden ilerliyor. Aşk, yalnızlık, geçmiş, ruhsal karmaşa ve sıradan hayatın tuhaflıkları, bazen son derece kişisel bir itirafı andıran, bazen de absürt bir anlatıya dönüşen metinlerde iç içe geçiyor. Anlatıcının kim olduğu ve aktardıklarının ne kadarının otobiyografik olduğu ise özellikle belirsiz bırakılıyor. Vegyn, projenin doğrudan yaşanmış bir hikâyeyi anlatmadığını, buna karşılık kendilerinin hayatlarından izler taşıdığını söylemişti.
 
Vegyn
 
Vegyn adıyla tanınan Joseph Thornalley, İngiliz elektronik müzik prodüktörü, besteci ve DJ. Farklı elektronik müzik türlerini bir araya getiren üretimleriyle tanınan Vegyn, özellikle Frank Ocean ile yaptığı çalışmalarla geniş bir müzik çevresinin dikkatini çekti; Ocean’ın “Blonde” ve “Endless” albümlerindeki prodüksiyon çalışmalarında yer aldı. Kendi müziğinde ise ambient, trip-hop, deneysel elektronik ve kırılgan melodileri bir araya getiriyor.
 
Headache’te Vegyn’in rolü, Clark’ın metinlerine bir arka plan müziği hazırlamakla sınırlı değil. Elektronik altyapı, ritimlerin hareketi, ses katmanları ve yapay zekâyla oluşturulan konuşma vokali birlikte tasarlanıyor. Clark’ın yazdığı metinler bu ses düzeninin içine yerleştirilerek şiir, şarkı söylemekten çok bir karakterin zihninden geçenleri dinliyormuşuz hissi veren sözlü anlatıya dönüşüyor. Vegyn ve Clark, yapay zekâ destekli sesle denemeler yaparken internet kültüründeki yapay sesli videolardan da esinlenmişti.
 
Nasıl bir araya geldiler?
 
İkilinin ortaklığının başlangıcında profesyonel bir müzik projesinden çok yakın arkadaşlıkları ve birlikte bir şey üretmekten aldıkları keyif var. Headache fikri, birlikte çalışırken yapay zekâyla üretilmiş konuşma seslerini deneme düşüncesinden doğdu. İkilinin yakın arkadaşlığına dayanan ortaklığı, birlikte yapay zekâ destekli konuşma sesleri üzerine denemeler yapmalarıyla gelişti. Başlangıçta bir deney ve eğlence olarak ele aldıkları bu fikir, Clark’ın metinlerini yazdığı, Vegyn’in müzik prodüksiyonunu üstlendiği iki albümlük bir projeye dönüştü.
 
İlk albümleri “The Head Hurts but the Heart Knows the Truth”, 31 Mayıs 2023’te Vegyn’in kendi plak şirketi PLZ Make It Ruins’ten yayınlandı. Albümde Clark’ın yazdığı metinleri yapay zekâ tarafından seslendirilen, kendine özgü bir İngiliz aksanına sahip anlatıcı aktarıyordu. Vegyn, bu ses için tekrar tekrar denemeler yaparak hayal ettikleri karaktere uygun tonlama ve konuşma ritmini aradıklarını anlattı. İkilinin başlangıçta projeyi büyük bir sanatsal iddiadan ziyade eğlenceli bir deney olarak gördüğü de röportajlarında vurgulandı.
 
Albümde “The Beginning of the End”, “That Thing with the Rabbit”, “The Pavement Is My Pillow Talk”, “Business Opportunities”, “Truisms 4 Dummies”, “Bucket Listener”, “Mission Impossible III” ve “The Party That Never Ends” adlı sekiz parça yer alıyor. Vegyn’in prodüksiyon ve miksajını üstlendiği çalışma grubun spoken word ile elektronik müziği birleştiren yaklaşımını ortaya koyan ilk uzunçalar olma özelliğini taşıyor.
 
İkili, Aralık 2023’te “Miss Understood” adlı çalışmayı da yayınladı. Aynı adlı parçanın yanı sıra enstrümantal versiyonunu içeren bu kayıt, ilk albümün ardından gelen kısa çalışmalardan biri oldu.
İlk albümün ardından 17 Ekim 2025’te “Thank You for Almost Everything” yayınlandı. İkinci albümde de şiirsel metinler, elektronik müzik ve yapay zekâ vokali birlikteliği sürerken anlatının dünyası genişledi. Böylece başlangıçta arkadaşlar arasında gelişen deney, iki albüme yayılan ve kendi dinleyici kitlesini oluşturan bir projeye dönüştü.  Dokuz parçalık albümde “Nineteen Sixty Five”, “Wholesale Anthem”, “I Appreciate You”, “Dodge This!”, “The Joy Is Ours”, “Trophy Life”, “It Opens If You Turn the Handle”, “His Story” ve “Most Undo Tomorrow” bulunuyor. Bu albümde de sözleri Clark yazarken prodüksiyon Vegyn’e, miks ve mastering çalışmaları Margo Broom’a ait.
 
İkinci albüm, grubun gündelik hayat, hatıralar, ilişkiler ve insanın varoluşuna ilişkin anlatısını sürdürüyor. İlk çalışmadaki şiirsel monolog biçimi, yeni albümde de elektronik ses katmanlarıyla birlikte ilerliyor. Headache’in müziği, sözlerin bir şarkı melodisine bağlı kalmadan ritim ve atmosfer içinde aktarılmasına dayanıyor.
 
Bu ortaklığın ayırt edici tarafı, şiirin müziğe sonradan eklenmiş bir söz katmanı olarak kullanılmaması. Clark’ın metinleri anlatıcıyı ve karakteri kuruyor; Vegyn’in müziği ise bu karakterin ruh hâlini, çelişkilerini ve zaman zaman absürtleşen iç konuşmalarını ses aracılığıyla biçimlendiriyor. Yapay zekâ burada metni yazan taraf değil, insan tarafından yazılmış metni belirli bir ses kimliğiyle icra eden araç. Headache’in şiirle elektronik müziği buluşturma biçimini farklılaştıran temel unsur da bu ayrım.
 
Headache’ten önce Ilgen-Nur sahnede
 
Headache (Live), 30 Ekim Cuma günü Fiba Salon İKSV’de gerçekleşecek. Mekânda kapılar 21.00’de açılacak. Etkinlik 18 yaş ve üzeri izleyicilere açık olacak. Gecenin açılışını, Türkiye asıllı Alman indie-pop müzisyeni Ilgen-Nur yapacak.
 
Ilgen-Nur, Almanya’nın bağımsız müzik sahnesinde indie rock ve indie pop ekseninde geliştirdiği çalışmalarıyla tanınıyor. 1996’da Almanya’nın Kirchheim unter Teck kentinde Ilgen-Nur Borali adıyla dünyaya gelen müzisyen, çocuk yaşta piyano çalmaya başladı; daha sonra gitarla tanışarak kendi şarkılarını yazmaya yöneldi. 2015’te Hamburg’a taşınması, konser mekânları ve bağımsız müzik çevreleriyle kurduğu ilişki bakımından kariyerinde belirleyici bir dönem oldu. İlk kayıtlarını yayımladığı yıllarda sade gitar düzenlemeleri, rahat vokal kullanımı ve gündelik hayatın kişisel ayrıntılarını işleyen sözleriyle dikkat çekti.
 
 
Ilgen-Nur
 
“No Emotions”tan “Power Nap”e
 
Ilgen-Nur, 2017’de bağımsız kaset şirketi Sunny Tapes etiketiyle yayınlanan ilk EP’si “No Emotions” ile müzik çevrelerinde tanınmaya başladı. Max Rieger’in prodüktörlüğünü üstlendiği çalışma, gençlik döneminin belirsizliklerini, ilişkileri ve kişinin kendisiyle kurduğu mesafeli ilişkiyi ele alan şarkılarıyla sanatçının müzikal çizgisini ortaya koydu. Ardından Alman indie rock grubu Tocotronic’in turnesinde ön grup olarak sahne aldı ve çeşitli festivallerde yer aldı.
 
30 Ağustos 2019’da yayınlanan ilk uzunçaları “Power Nap”, Ilgen-Nur’un gitar ağırlıklı sound’unu daha geniş bir düzenleme anlayışıyla buluşturdu. Albümde “Easy Way Out”, “In My Head”, “Silver Future”, “Cool” ve “Matter of Time” gibi şarkılar bulunuyor. Kısa ve doğrudan anlatımları, belirgin gitarları ve sakin vokalleriyle albüm, sanatçının bağımsız müzik sahnesindeki konumunu güçlendirdi. Basın ve müzik çevrelerinde zaman zaman “slacker” estetiğiyle ilişkilendirilen bu dönem, rahat tempoları ve gösterişsiz vokal yaklaşımıyla tanımlanıyordu.
 
Los Angeles’ta kaydedilen ikinci albüm
 
İlk albümün ardından yeni çalışmalarını geliştiren Ilgen-Nur, 2023’te ikinci uzunçaları “It’s All Happening” ile geri döndü. Dört yıllık aranın ardından yayımlanan albüm, sanatçının müzikal yaklaşımında yeni bir döneme işaret etti. Los Angeles’ta kaydedilen çalışmada ambient dokular, akustik gitarlar, daha yumuşak ritimler ve katmanlı düzenlemeler öne çıkıyor. “Windows Are Mirrors”, “Purple Moon”, “Star Light”, “Momentary Bliss”, “Dream of Hell” ve “Red Rock Road”, albümün parçaları arasında yer alıyor.
 
İlk albümündeki içe dönük ve zaman zaman huzursuz anlatım, “It’s All Happening”de daha geniş bir duygusal çerçeveye taşınıyor. Şarkı sözlerinde kişisel deneyimler ve iç dünya yine önemli bir yer tutarken müzikal düzenlemeler daha ayrıntılı bir yapıya kavuşuyor. Ilgen-Nur, bu dönemde kendisini yalnızca belirli bir indie rock kalıbıyla tanımlamak yerine farklı ses alanlarını bir araya getiren bir yaklaşım benimsedi. Kendi plak şirketi Power Nap Records üzerinden yayımlanan albüm, sanatçının üretim sürecinde bağımsızlığını koruma tercihinin de bir parçası oldu.
 
İngilizce şarkı söyleyen Ilgen-Nur, Almanca ve Türkçenin de konuşulduğu bir kültürel çevrede yetişti. Şarkılarında kişisel deneyimlerden hareket eden anlatımı, yalın vokal kullanımı ve gitar merkezli düzenlemeleriyle tanınan müzisyen, zaman içinde daha atmosferik ve yumuşak bir sound’a yöneldi.
30 Ekim’deki İstanbul performansında sanatçı, saat 22.15’te başlayacak performansıyla Headache’in elektronik ve spoken word ağırlıklı konserinden önce sahne alacak. Headache ise saat 23.15'te sahnede olacak.
 
Etiketler: Vegyn  Francis Hornsby Clark  İKSV