Yapay zekânın sinemadaki kullanım alanı genişledikçe, ortaya çıkan filmleri hangi ölçütlerle değerlendirmek gerektiği sorusu da sinema dünyasının gündeminde daha fazla yer tutuyor. Türkiye Uluslararası Yapay Zekâ Film Festivali T-AIFF, üçüncü yılında bu tartışmayı doğrudan ödül sistemine taşıyor. İlk kez 2024’te düzenlenen festival, bugüne kadar 100’ü aşkın ülkeden 2 binden fazla film başvurusu aldı. Üçüncü edisyon ise 7-9 Aralık 2026 tarihleri arasında İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nin Yeşilçam Sineması’nda gerçekleştirilecek.

 

 

T-AIFF’in 2026 edisyonundaki en önemli değişiklik, yapay zekâyla üretilen filmlerin değerlendirilme biçiminde gerçekleşiyor. Festival, önceki yıllarda olduğu gibi yapıtı bir bütün olarak değerlendiren ‘Büyük Ödül En İyi YZ Film’ ve ‘Jüri Özel Ödülü’ kategorilerini korurken bu yıl ilk kez filmin farklı üretim aşamalarına yönelik ödüller de veriyor.

 

Festival kapsamında ‘En İyi YZ Yönetmen’, ‘En İyi YZ Oyuncu’, ‘En İyi YZ Görüntü Yönetmeni’, ‘En İyi YZ Kurgu’, ‘En İyi YZ Ses Tasarımı’, ‘En İyi YZ Müzik’, ‘En İyi YZ Görsel Efekt’, ‘En İyi YZ Animasyon’ ve ‘En İyi YZ Belgesel’ dallarında da ödüllendirme yapılacak. Bu kategorilerin her birinde ulusal ve uluslararası olmak üzere iki ayrı ödül sahibini bulacak. Böylece yapay zekânın sinema üretimindeki kullanımını yalnızca ortaya çıkan görüntünün niteliği üzerinden değil, filmin oluşumundaki farklı yaratıcı ve teknik katkılar üzerinden ele alan bir değerlendirme sistemi kuruluyor.

 

Bu arada festivalin yayımladığı duyurularda kategorilerin isimleri açıklanırken, özellikle ‘En İyi YZ Oyuncu’ ödülünün kafa karıştırdığını söylemek lazım. Ödülün hangi tür performans veya üretime verileceğine ilişkin ayrıntılı bir tanım henüz paylaşılmadı ama şimdiden merak konusu.

 

 

 

2026 yarışması için başvurular 25 Haziran’da başladı ve 1 Kasım 2026 tarihine kadar devam edecek. Başvurular çevrimiçi olarak FilmFreeway üzerinden kabul ediliyor. Yarışmaya katılacak yapımların 1 Ocak 2025’ten sonra üretilmiş olması gerekiyor. Festivalin başvuru sürecinde yapay zekânın yapım sürecindeki kullanımına ilişkin koşullar da belirleyici durumda.

 

T-AIFF’in üçüncü edisyonu, yapay zekâ destekli sinema üretiminin Türkiye’de artık yalnızca çevrimiçi gösterim veya deneysel üretim alanında kalmadığını, fiziksel sinema salonunda düzenlenen festival ve yarışmaların da parçası hâline geldiğini gösteren 2026 takviminin içinde yer alıyor.

 

 

T-AIFF’in yanı sıra Türkiye’de 2026 yılı içinde yapay zekâ sinemasına odaklanan başka organizasyonlar da düzenleniyor. Bunlardan biri, World AI Film Festival’in Türkiye ayağı WAIFF Turkey Chapter 2026. Festivalin İstanbul etkinliği 4 Kasım 2026’da gerçekleştirilecek. Türkiye’de yaşayan veya Türk vatandaşı yaratıcıların başvurabildiği WAIFF Turkey, tamamen yapay zekâyla üretilen filmlerin yanı sıra canlı çekim ile yapay zekâ üretiminin bir arada kullanıldığı hibrit çalışmaları da kabul ediyor. Başvurular 1 Ekim 2026’ya kadar açık.

 

WAIFF Turkey’nin yarışma seçkisinden jüri tarafından belirlenecek beş Türk yapımı, 2027’de Cannes’da düzenlenecek World AI Film Festival kapsamında ‘Road to Cannes Selection’ bölümünde gösterilme fırsatı elde edecek. Organizasyon, başvurularda fikrî mülkiyet haklarına uyulmasını şart koşarken, tanınabilir kişileri izinsiz biçimde taklit etmek amacıyla kullanılan deepfake teknolojilerine de izin vermiyor.

 

Türkiye’de geleneksel film festivallerinin programlarında da yapay zekâ üretimine ayrılan alan genişliyor. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali 2026 programına ‘Ulusal Yapay Zekâ Kısa Film Yarışması’nı dahil ederken İstanbul’daki AISF Türkiye 2026 ise yapay zekâyla üretilen kısa filmleri fiziksel sinema salonunda seyirci ve jüriyle buluşturan tek günlük bir organizasyon olarak takvimde yer alıyor. AISF’nin 2026 edisyonu 29 Kasım’da gerçekleştirilecek.

 

 

 

Akademik bir çalışmadan festivale uzanan T-AIFF, Doç. Dr. Ferhat Zengin ve Dr. Öğr. Üyesi Bahadır Kapır’ın kurucu ortaklığıyla 2024’te hayata geçirildi. Yapay zekâ ve medya ile sinema üzerine “Yapay Zekâ ve Medya” (2021) ile “Yapay Zekâ ve Sinema: Yapay Zekâ Çağında Sinema (2023)” akademik çalışmalarının ardından ortaya çıkan festival Türkiye'nin ilk yapay zekâ film festivali olarak tarihe geçti. Aynı zamanda yapay zekâ odaklı sinema festivalleri arasında dünyada kurulan ilk beş festivalden biri olarak, alanının öncü uluslararası platformlarından biri hâline geldi.

 

T-AIFF ilk kez 9-13 Aralık 2024’te İstanbul Gelişim Üniversitesi’nde düzenlendi. Beş gün süren ilk edisyona 94 ülkeden 1091 başvuru geldi. Ulusal ve uluslararası kategorilerde kurmaca, animasyon ve deneysel kısa filmler değerlendirilirken program yalnızca gösterimlerle sınırlı kalmadı; yapay zekâ ile görsel tasarım, ses tasarımı ve yaratıcı yazarlık gibi başlıklarda atölyeler, ‘Yapay Zekâ ve Türk Film Endüstrisi’ çalıştayı ve ‘Yapay Zekâ ve Sanat’ semineri de gerçekleştirildi. Festivalin ilk yılında ulusal ve uluslararası olmak üzere altı farklı yarışma kategorisi oluşturuldu ve toplam 10 ödül verildi.

 

Festivalin ikinci edisyonu 9-11 Aralık 2025’te Marmara Üniversitesi İbrahim Üzümcü Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi. Üç günlük programda uluslararası ve ulusal kurmaca ile animasyon finalistlerinin gösterimlerinin yanı sıra yapay zekâyla sinematik üretim, üretken YZ araçları, yeni nesil film yapımı ve AI destekli ön prodüksiyon üzerine atölyeler düzenlendi. Festivalin açılış filmi Alkan Avcıoğlu’nun “Post Truth” filmi olurken, programda ‘Runway AI Buluşması’ ve ‘Gazze Özel Seçkisi’ de yer aldı. İkinci edisyonda 100’ün üzerinde ülkeden 1383 başvuru alındı. Jüri başkanlığını yönetmen Tolga Karaçelik üstlendi.

 

Bu iki edisyonun ardından T-AIFF, 7-9 Aralık 2026’da AKM Yeşilçam Sineması’nda üçüncü kez gerçekleştirilecek. 2024’te 94 ülkeden 1091 başvuru alan festival, 2025’te 100’ün üzerinde ülkeden 1383 başvuruya ulaştı. Festival yönetimi 2026 edisyonu için toplamda 100’ün üzerinde ülkeden 2 binden fazla yapımın başvurduğunu belirtiyor.

 

Akademik bir girişim olarak başlayan ve üç yıl içinde farklı uzmanlık alanlarını bir araya getiren bir festival organizasyonuna dönüşen T-AIFF’in kurumsal yapılanmasında Festival Başkanı olarak Ferhat Zengin, Festival Direktörü olarak Bahadır Kapır görev yapıyor. Festivalin Genel Koordinatörlüğünü Uğur Baloğlu, Festival Direktörü Yardımcılığını Mehmet Kayın, Kurumsal İlişkiler ve Medya çalışmalarını ise Merve Simay Yaver yürütüyor. Danışma Kurulu’nda Erkan Saka ve Filiz Aydoğan Boschele yer alırken, Festival Yürütücü Kurulu Ahmet Emre Seçmen, Özgür İpek, Nihal Kocabay ve Sercan Kule’den oluşuyor. Uluslararası Film Koordinatörlüğünü Murat İpek üstlenirken, teknik ve idari organizasyonda Aynur Terli, Berkay Aygül, Ecem Ceylan ve Berkcan Hamidullah görev alıyor.

 

Yeni çerçeve

 

T-AIFF’in 2026 buluşmasının Atatürk Kültür Merkezi Yeşilçam Sineması’nda yapılması, festivalin Türkiye sinemasının tarihsel hafızasıyla yeni bir üretim teknolojisini aynı mekânda buluşturacağı bir etkinlik takvimi oluşturuyor. Festivalin üçüncü edisyonu, 7-9 Aralık tarihleri arasında yapay zekâ ile üretilen filmlerin gösterimlerinin yanı sıra yeni ödül kategorileriyle de bu alandaki üretimin farklı aşamalarını görünür kılacak.

 

T-AIFF’in iki yıl içinde 100’ün üzerinde ülkeden 2 binden fazla başvuruya ulaşması da festivalin uluslararası başvuru ağı açısından geldiği noktayı ortaya koyuyor. 2026 edisyonuyla birlikte yönetmenlikten oyunculuğa, görüntü yönetmenliğinden müziğe ve kurgudan görsel efektlere uzanan ödül kategorileri yapay zekâ ile sinema arasındaki ilişkinin yalnızca yeni bir görüntü üretim teknolojisi üzerinden değil, filmin bütün üretim zinciri üzerinden tartışılacağı yeni bir çerçeve oluşturuyor.