Sinemanın zamana direnen yüzü Pera’da
Pera Film, yeni sezonunu 9 Eylül-11 Ekim tarihleri arasında sinema tarihinin farklı dönemlerine damga vurmuş yedi kült yapımla açıyor.
Suzan Somalı Sönmez
ssomalisonmez@gmail.com
Suna ve İnan Kıraç Vakfı Pera Müzesi Film ve Video Programları (Pera Film), yeni sezonun ilk programında sinema tarihinin zamana meydan okuyan klasiklerini bir araya getiriyor. 9 Eylül-11 Ekim tarihleri arasında Pera Müzesi Oditoryumu’nda gerçekleştirilecek ‘Şimdi Uzaklardasın’, farklı dönem ve türlerden yedi filmi yeniden seyirciyle buluşturuyor. Program, günümüz popüler kültüründe geçmişe duyulan özlemin giderek daha görünür hâle gelmesinden hareket ediyor; hızlı tüketimin ve dijitalleşmenin yarattığı doygunluk hissi karşısında geçmişin analog ve samimi hikâyelerine yönelen ilgiyi, sinemanın özgür ve alışılmış kalıpların dışına çıkan örnekleri üzerinden ele alıyor.
Sinemanın kurallarını değiştiren filmler
Seçkinin en bilinen yapımlarından biri Quentin Tarantino’nun 1994 tarihli “Pulp Fiction / Ucuz Roman”ı. John Travolta, Uma Thurman, Samuel L. Jackson ve Tim Roth’un rol aldığı film, Los Angeles’ın yeraltı dünyasında yolları kesişen iki kiralık katil, bir gangsterin eşi, bir boksör ve acemi bir soyguncu çiftin birbirine bağlanan hikâyelerini kronolojik olmayan bir anlatıyla kuruyor. Popüler kültür göndermeleri, diyalogları ve müzikleriyle 1990’lar bağımsız sinemasının dünya çapında ses getiren yapımlarından biri olan film, 1994’te Altın Palmiye’yi kazandı; Tarantino ve Roger Avary’nin senaryosu ise En İyi Özgün Senaryo Oscar’ına değer görüldü. “Pulp Fiction / Ucuz Roman” 12 Eylül Cumartesi saat 18.00’de ve 11 Ekim Pazar saat 15.00’te gösterilecek.
Pulp Fiction - Ucuz Roman (1994)
Joel ve Ethan Coen’in 1998 yapımı “Big Lebowski / Büyük Lebowski”si, seçkinin absürt komedi damarını oluşturuyor. Jeff Bridges’ın canlandırdığı Jeffrey ‘The Dude’ Lebowski, bowling oynamaktan başka büyük bir amacı olmayan, ancak kirletilen halısının hesabını sormaya çalışırken karmaşık bir fidye vakasının içine çekilen bir karakter olarak filmin merkezinde yer alıyor. Zaman içinde kült statüsüne ulaşan yapım, kendine özgü karakterleri ve popüler kültüre yerleşen replikleriyle geniş bir hayran kitlesi edindi. Film, 11 Eylül Cuma saat 19.00 ve 26 Eylül Cumartesi saat 18.30’da izlenebilecek.
Brian De Palma’nın “Snake Eyes / Yılan Gözler”i ise gerilim türünün görsel anlatım olanaklarını öne çıkarıyor. 1998 tarihli filmde Nicolas Cage’in canlandırdığı dedektif Rick Santoro, Atlantic City’deki bir boks maçı sırasında ABD Savunma Bakanı’na düzenlenen suikastın ardından kendisini siyasi bir komplonun içinde buluyor. Gary Sinise’in de rol aldığı yapım, yaklaşık 13 dakikalık kesintisiz açılış plan sekansı, bölünmüş ekran kullanımı ve klostrofobik mekânlarıyla De Palma’nın kamera hareketleri ve görsel anlatım üzerindeki hâkimiyetini ortaya koyuyor. “Snake Eyes / Yılan Gözler”, 18 Eylül Cuma saat 19.00 ve 3 Ekim Cumartesi saat 18.30’da gösterilecek.
Snake Eyes - Yılan Gözler (1998)
David Lynch’in ilk uzun metrajı “Eraserhead / Silgi Kafa” ise seçkinin deneysel sinema tarafında yer alıyor. 1977 tarihli siyah-beyaz film, içine kapanık Henry Spencer’ın kız arkadaşının dünyaya getirdiği deforme ve sürekli ağlayan bebeğiyle baş başa kalmasını konu alıyor. Baba olma korkusu, yabancılaşma ve cinsel kaygılar etrafında şekillenen hikâye, geleneksel anlatı yapısını reddederek karakterin zihinsel dünyasına açılıyor.
Bağımsız koşullarda ve yıllara yayılan bir yapım sürecinin ardından tamamlanan “Eraserhead / Silgi Kafa”, 1970’lerin Amerika’sındaki ‘Gece Yarısı Sineması’ akımının önemli simgelerinden birine dönüştü. Mekanik sesler ve rüzgâr uğultularıyla örülü ses tasarımı da filmin ayırt edici özellikleri arasında. Stanley Kubrick’in “The Shining / Cinnet”i (1980) çekmeden önce oyuncularına izlettiği filmlerden biri olan “Eraserhead / Silgi Kafa”, Pera Film programında 9 Eylül Çarşamba saat 19.00 ve 4 Ekim Pazar saat 15.00’te gösterilecek.
Eraserhead - Silgi Kafa (1977)
Gençlik, aidiyet ve özgürlük
‘Şimdi Uzaklardasın’ın gençlik sinemasına ayrılan bölümünde John Hughes’un “The Breakfast Club / Kahvaltı Kulübü” (1985) ile Richard Linklater’ın “Dazed and Confused / Genç ve Heyecanlı” (1993) filmleri bulunuyor.
John Hughes’un 1985 tarihli “The Breakfast Club / Kahvaltı Kulübü”, ceza aldıkları için bir cumartesi gününü okul kütüphanesinde geçirmek zorunda kalan beş liseliyi aynı mekânda buluşturuyor. Emilio Estevez, Judd Nelson, Molly Ringwald, Ally Sheedy ve Anthony Michael Hall’un başrollerini paylaştığı filmde birbirlerinden farklı sosyal gruplara ait olan gençler, gün ilerledikçe üzerlerine yapıştırılan etiketlerin ötesine geçerek aile baskılarını, korkularını ve ergenlik sorunlarını paylaşmaya başlıyor. “The Breakfast Club / Kahvaltı Kulübü” 13 Eylül Pazar saat 15.00 ve 9 Ekim Cuma saat 19.00’da izlenebilecek.
Richard Linklater’ın 1993 tarihli “Dazed and Confused / Genç ve Heyecanlı”sı ise 1976 yılının Teksas’ında lisenin son gününü yaşayan bir grup gencin tek bir gün ve gece boyunca yaşadıklarını anlatıyor. Yönetmenin kendi gençlik anılarından beslenen film, belirgin bir olay örgüsünden çok karakterlerin serbestçe dolaştığı bir yapı kuruyor. Yetişkinliğe geçişin belirsizliği, aidiyet arayışı ve gençliğin özgürlük duygusu filmin temel eksenini oluşturuyor. Matthew McConaughey, Ben Affleck ve Milla Jovovich gibi isimleri kariyerlerinin başında buluşturan yapım, Aerosmith, Alice Cooper ve Bob Dylan gibi sanatçıların parçalarından oluşan müzikleriyle de öne çıkıyor. Film, 19 Eylül Cumartesi saat 18.30 ve 2 Ekim Cuma saat 19.00’da gösterilecek.
“Harold ve Maude”un sıra dışı karşılaşması
Hal Ashby’nin 1971 tarihli “Harold and Maude / Harold ve Maude”u (1971), ölüm takıntılı 20 yaşındaki Harold ile hayatı kuralsızca ve neşeyle kucaklayan 79 yaşındaki Maude’un karşılaşmasını anlatıyor. Harold, ilgisiz ailesinin dünyasında dikkat çekmek için sahte intihar senaryoları hazırlayan ve tanımadığı insanların cenazelerine katılmayı alışkanlık hâline getiren bir gençtir. Maude ise onun tam karşısında duran, toplumsal kurallara mesafeli ve hayatı deneyimlemeye odaklı bir karakterdir.
Ruth Gordon ile Bud Cort’un başrollerini üstlendiği film, vizyona girdiği dönemde beklenen ilgiyi görmese de yıllar içinde geniş bir hayran kitlesine ulaşarak kült statüsüne kavuştu. Absürt mizahının arka planında yaşama tutunmak, toplumsal kabukları kırmak ve anı yaşamak gibi temalara yer veren “Harold and Maude / Harold ve Maude”, 20 Eylül Pazar ve 10 Ekim Cumartesi günleri saat 15.00’te Pera Müzesi Oditoryumu’nda gösterilecek.
Üç film, üç DJ gecesi
Programın müzikle kesişen bölümü ise Eylül ayında gerçekleştirilecek üç ücretsiz DJ performansıyla devam ediyor. “Pulp Fiction / Ucuz Roman”, “Dazed and Confused / Genç ve Heyecanlı” ve “Big Lebowski / Büyük Lebowski” gösterimlerinin ardından düzenlenecek gecelerde, sinema alanında çalışan ve üreten isimler filmlerin müziklerinden, dönemlerinden ve temalarından hareketle hazırladıkları seçkileri paylaşacak. DJ performansları Pera Café’de gerçekleşecek ve rezervasyon gerektirmeyecek. Bu geceler kapsamında Pera Müzesi sergileri de 19.00-23.00 saatleri arasında ücretsiz ziyaret edilebilecek.
İlk buluşma, “Pulp Fiction / Ucuz Roman” 12 Eylül Cumartesi günü saat 18.00’deki gösteriminin ardından saat 21.00’de Engin Ertan’ın DJ setiyle gerçekleşecek. 19 Eylül Cumartesi günü “Dazed and Confused / Genç ve Heyecanlı”nın 18.30’daki gösteriminin ardından saat 21.00’de Doğu Yücel DJ setinin başına geçecek. 26 Eylül Cumartesi günü ise “Big Lebowski / Büyük Lebowski”nin 18.30’daki gösteriminin ardından saat 21.00’de Nil Kural ve Murat Güneş Pera Café’de müzik seçkilerini paylaşacak.
Pera Film’in 9 Eylül’de “Eraserhead” ile başlayacak sezon açılışı, 11 Ekim’de “Pulp Fiction / Ucuz Roman”ın ikinci gösterimiyle tamamlanacak. Farklı dönemlere ve türlere yayılan yedi film; deneysel sinemadan gençlik anlatılarına, absürt komediden gerilime ve parçalı anlatı yapısına kadar sinemanın farklı ifade biçimlerini aynı programda buluşturacak.
Program kapsamındaki film gösterimleri indirimli müze giriş biletiyle izlenebiliyor. Biletler Biletix üzerinden veya Pera Müzesi resepsiyonundan temin edilebiliyor. Yasal düzenlemeler uyarınca, aksi belirtilmediği sürece film gösterimleri 18+ uygulamasına tabi.
Pera Film ‘Şimdi Uzaklardasın”
Pera Müzesi, İstanbul
Program:
Eylül 2026:
9 Eylül Çarşamba
- Film Gösterimi: “Eraserhead / Silgi Kafa” (1977)
Yönetmen: David Lynch
Oyuncular: Jack Nance, Charlotte Stewart, Allen Joseph, Jeanne Bates, Judith Anna Roberts, Laurel Near, V. P. Phipps, Jack Fisk, Hal Landon Jr., Jennifer Chambers Lynch
19.00 Pera Müzesi Oditoryumu
11 Eylül Cuma
- Film Gösterimi: “Big Lebowski / Büyük Lebowski” (1998)
Yönetmen: Joel & Ethan Coen
Oyuncular: Jeff Bridges, John Goodman, Julianne Moore, Steve Buscemi, David Huddleston, Philip Seymour Hoffman, Tara Reid, John Turturro, Ben Gazzara, David Thewlis, Sam Elliott
19.00 Pera Müzesi Oditoryumu
12 Eylül Cumartesi
- Film Gösterimi: “Pulp Fiction / Ucuz Roman” (1994)
Yönetmen: Quentin Tarantino
Oyuncular: John Travolta, Samuel L. Jackson, Uma Thurman, Bruce Willis, Ving Rhames, Harvey Keitel, Tim Roth, Amanda Plummer, Maria de Medeiros, Eric Stoltz, Rosanna Arquette, Christopher Walken, Quentin Tarantino
18.00 Pera Müzesi Oditoryumu
- Müzik: Engin Ertan DJ Set
21.00 Pera Café
13 Eylül 2026 Pazar
- Film Gösterimi: “The Breakfast Club / Kahvaltı Kulübü” (1985)
Yönetmen: John Hughes
Oyuncular: Emilio Estevez, Judd Nelson, Molly Ringwald, Ally Sheedy, Anthony Michael Hall, Paul Gleason, John Kapelos
15.00 Pera Müzesi Oditoryumu
18 Eylül Cuma
- Film Gösterimi: “Snake Eyes / Yılan Gözler” (1998)
Yönetmen: Brian De Palma
Oyuncular: Nicolas Cage, Gary Sinise, John Heard, Carla Gugino, Kevin Dunn, Luis Guzmán, Stan Shaw, Michael Rispoli, Chip Zien
19.00 Pera Müzesi Oditoryumu
19 Eylül Cumartesi
- Film Gösterimi: “Dazed and Confused / Genç ve Heyecanlı” (1993)
Yönetmen: Richard Linklater
Oyuncular: Jason London, Wiley Wiggins, Matthew McConaughey, Milla Jovovich, Ben Affleck, Joey Lauren Adams, Rory Cochrane, Parker Posey, Adam Goldberg, Anthony Rapp, Cole Hauser, Sasha Jenson
18.30 Pera Müzesi Oditoryumu
- Müzik: Doğu Yücel DJ Set
21.00 Pera Café
20 Eylül Pazar
- Film Gösterimi: “Harold and Maude / Harold ve Maude” (1971)
Yönetmen: Hal Ashby
Oyuncular: Ruth Gordon, Bud Cort, Vivian Pickles, Cyril Cusack, Charles Tyner, Ellen Geer, Eric Christmas
15.00 Pera Müzesi Oditoryumu
26 Eylül Cumartesi,
- Film Gösterimi: “Big Lebowski / Büyük Lebowski” (1998)
Yönetmen: Joel & Ethan Coen
Oyuncular: Jeff Bridges, John Goodman, Julianne Moore, Steve Buscemi, David Huddleston, Philip Seymour Hoffman, Tara Reid, John Turturro, Ben Gazzara, David Thewlis, Sam Elliott
18.30 Pera Müzesi Oditoryumu
- Müzik: Nil Kural & Murat Güneş Müzik Seçkileri
21.00 Pera Café
2 Ekim Cuma
- Film Gösterimi: “Dazed and Confused / Genç ve Heyecanlı” (1993)
Yönetmen: Richard Linklater
Oyuncular: Jason London, Wiley Wiggins, Matthew McConaughey, Milla Jovovich, Ben Affleck, Joey Lauren Adams, Rory Cochrane, Parker Posey, Adam Goldberg, Anthony Rapp, Cole Hauser, Sasha Jenson
19.00 Pera Müzesi Oditoryumu
Ekim 2026:
3 Ekim Cumartesi
- Film Gösterimi:“Snake Eyes / Yılan Gözler” (1998)
Yönetmen: Brian De Palma
Oyuncular: Nicolas Cage, Gary Sinise, John Heard, Carla Gugino, Kevin Dunn, Luis Guzmán, Stan Shaw, Michael Rispoli, Chip Zien
18.30 Pera Müzesi Oditoryumu
4 Ekim Pazar
- Film Gösterimi: “Eraserhead / Silgi Kafa” (1977)
Yönetmen: David Lynch
Oyuncular: Jack Nance, Charlotte Stewart, Allen Joseph, Jeanne Bates, Judith Anna Roberts, Laurel Near, V. P. Phipps, Jack Fisk, Hal Landon Jr., Jennifer Chambers Lynch
15.00 Pera Müzesi Oditoryumu
9 Ekim Cuma
- Film Gösterimi: “The Breakfast Club / Kahvaltı Kulübü” (1985)
Yönetmen: John Hughes
Oyuncular: Emilio Estevez, Judd Nelson, Molly Ringwald, Ally Sheedy, Anthony Michael Hall, Paul Gleason, John Kapelos
19.00 Pera Müzesi Oditoryumu
10 Ekim Cumartesi
- Film Gösterimi: “Harold and Maude / Harold ve Maude” (1971)
Yönetmen: Hal Ashby
Oyuncular: Ruth Gordon, Bud Cort, Vivian Pickles, Cyril Cusack, Charles Tyner, Ellen Geer, Eric Christmas
15.00 Pera Müzesi Oditoryumu
11 Ekim Pazar
- Film Gösterimi: “Pulp Fiction / Ucuz Roman” (1994)
Yönetmen: Quentin Tarantino
Oyuncular: John Travolta, Samuel L. Jackson, Uma Thurman, Bruce Willis, Ving Rhames, Harvey Keitel, Tim Roth, Amanda Plummer, Maria de Medeiros, Eric Stoltz, Rosanna Arquette, Christopher Walken, Quentin Tarantino
15.00 Pera Müzesi Oditoryumu
...
Etiketler: pera film sinema sanat


