Sözler öksüz kaldı
Türkçe müziğin en üretken söz yazarlarından Ülkü Aker 80 yaşında hayata veda etti.
Suzan Somalı Sönmez
ssomalisonmez@gmail.com
İstanbul’da 80 yaşında hayata veda eden Türkçe müziğin yaşayan hafızası, söz yazarı Ülkü Aker’in kalemi, melodilere yalnızca eşlik etmedi; bir dönemin duygularını, toplumsal dönüşümünü ve müzik endüstrisinin yükselişini belgeleyen kültürel bir mirasa dönüştü.
1946’da İstanbul’da doğan Ülkü Aker, Türkiye’de söz yazarlığı geleneğinin en üretken isimlerinden biri olarak tanındı. 1970’li ve 1980’li yıllar sanatçılığının en verimli dönemleriydi. Aranjman şarkılardan arabeske, pop müzikten alaturkaya kadar uzanan geniş bir yelpazede eserler verdi. Fecri Ebcioğlu, Sezen Cumhur Önal, Fikret Şeneş, Nino Varon gibi ustaların açtığı yolu kendi üslubuyla sürdürdü.
Aker’in sözleri aşkın karmaşıklığını, ayrılığın hüznünü, hayata dair sıcak ve içten duyguları yalın ama etkili bir dille ifade ediyordu. Satır aralarında gizlenen duygular hem bir dönemin hem de kuşakların duygu dünyasını da şekillendirdi.
Türkçe müzik repertuvarının hafızası
Ülkü Aker’in adı, 1970’li yılların başından itibaren Türkçe müziğin hatırı sayılır hitleriyle anıldı. Nilüfer’in 1974 tarihli “Başıma Gelenler” parçasında aşkın sancısını ve kaybın hüznünü içtenlikle yansıttı; Ajda Pekkan’ın 1987 tarihli “Kim Olsa Anlatır” şarkısında ise kelimeleri bir dönemin pop sahnesinde iz bırakan metinler olarak yer aldı. Ferdi Özbeğen için yazdığı eserlerde duygusallığın doruklarına ulaşan anlatımlar, uzun süre dinleyicinin kalbinde yankı buldu. Özbeğen’in neredeyse tüm albümlerinde Aker’in sözleri vardı; bu birliktelik Türk müziğinde bir rekor olarak anıldı ve onun duygusal kalemi Özbeğen’in sahne yorumuyla birleştiğinde bir dönemin hafızasına kazındı.
Aker yalnızca pop değil, halk müziği ve arabesk türlerinde de üretken oldu. “Boşvere Boşvere” gibi eserler dönemin ruhunu ve hissiyatını kelimelere dökerek geniş kitlelerle buluştu. “Sana Ne Kime Ne” ise kadınların özgürlük duygusunu ve kendi yollarını seçme cesaretini dile getiren sözleriyle kültleşmiş bir parça oldu; özellikle 8 Mart gibi sembolik günlerde kadın müzikseverler için adeta bir marş niteliği kazandı.
Aker’in kaleminden çıkan “Hür Doğdum Hür Yaşarım”, “Bir Fincan Kahve Olsam”, “Benim Gözüm Sende”, “Eskimeyen Dost”, “Yok Yok Yalan Deme”, “İnleyen Nağmeler”, “Gülünce Gözlerinin İçi Gülüyor”, “Zor Dostum Zor”, “Kırk Yıllık Dost Gibiyiz İkimiz”, “Şarkımı Senin İçin Yazdığımı Bilseydin”, “Tek Başına”, “Bazen” ve “Kim Arar Seni Kim Arar” gibi şarkılar Türk müzik repertuvarının en sevilen parçaları arasında yer aldı. Nilüfer’in “Of Aman Aman”, “Oh Ya”, “Son Arzum”, “Kim Arar Seni”, “Selam Söyle”, “Kim Kime Dum Duma”, “Ara Sıra Bazı Bazı”, “Baştan Anlat” ve “Ne Olacak Şimdi” gibi şarkıları da Aker’in kaleminden çıkmıştı. Akrep Nalan’ın “Halikarnas”ı, Seyyal Taner’in “Son Verdim Kalbimin İşine” ve “Kalbimi Affettim” yorumları onun üretkenliğinin sahne müziğine taşınan örnekleriydi. Ajda Pekkan’ın repertuvarında yer alan ve Ülkü Aker’in imzasını taşıyan “Olmaz Olmaz Deme”, “Sana Ne Kime Ne”, “Boşvere Boşvere” ve “Kim Olsa Anlatır” gibi eserler, Türk pop müziğinin kalıcı klasiklerinden oldu.
Bu eserlerin birçoğu farklı sesler tarafından defalarca seslendirildi; her yorum, Aker’in kelime dünyasının zenginliğini yeniden keşfetmeye aracılık etti. Nil Burak, Selda Bağcan, Seyyal Taner ve Akrep Nalan gibi isimlerin repertuvarında Aker’in sözleri farklı müzikal yorumlarla yeniden hayat buldu.
“35 Yılın Şarkıları”: Bir mirasın kataloğu
Sanatçının üretkenliği, 2011’de yayınlanan “Hey Gidi Günler: 35 Yılın Şarkıları” albümüyle taçlandı. Farklı sanatçılar tarafından seslendirilmiş eserlerinin bir seçkisini bir araya getiren bu derleme, yalnızca bir nostalji çalışması değil, Türk pop müziğinin söz yazarlığı geleneğinde bir dönemin hafıza deposu olarak değerlendirildi. Albümdesözleri Ülkü Aker’e ait olan ve dillerden düşmeyen Ajda Pekkan’ın “Sana Ne Kime Ne”, Ferdi Özbeğen’in “Yok Yok Yalan Deme”, Ayten Alpman’ın “Tek Başına”, Nil Burak’ın “Boşvere Boşvere”, Selda Bağcan’ın “O Günler”, Yeliz Eker’in “Gönlüm Seninle”, Çeşitli Sanatçılar’dan “Hey Gidi Günler”, Sezen Aksu’nun “Bazen”, yine Ferdi Özbeğen’in “O Karanlık Geceler”, Ajda Pekkan’ın “Sarıl Bana”, Akrep Nalan’ın “Halikarnas” ve yine Ayten Alpman’ın “Yanımda Olsa” hitleri yer aldı.
Veda ve tepkiler
Ölüm nedeni hakkında net bir açıklama yapılmayan Ülkü Aker’in vefatı müzik dünyasında derin bir hüzünle karşılandı. Ajda Pekkan, “Ülkü’nün sözleri benim şarkılarımın ruhunu belirledi” derken, Nilüfer “Onun kalemi olmasaydı, birçok şarkım eksik kalırdı” sözleriyle duygularını dile getirdi. Sezen Aksu ise “Ülkü Aker, Türk müziğinin vicdanıydı” diyerek sanatçının kalıcı etkisini vurguladı. Ferdi Özbeğen’in yakın dostları, “Ülkü’nün sözleri Ferdi’nin sesiyle birleştiğinde bir dönemin hafızası oluştu” ifadelerini kullanırken müzik camiasından birçok isim de duygularını paylaşarak Aker’in sözlerinin pop müzik repertuvarında kalıcı bir yere sahip olduğunu vurguladılar.
Ülkü Aker’in yaşamı Türk müziğinin aranjman döneminden günümüz dijital çağının repertuvarına uzanan bir köprüydü. Kariyeri, yalnızca şarkı sözleri yazmakla sınırlı bir sanat yolculuğu değildi. Aker duygunun, hafızanın ve kuşakların ortak melodisinin kelimelerini arayan bir zarafetin temsilcisiydi. Başka bir ülkede yaşasa aldığı ödülleri koyacak yer bulamazdı. Şarkıları, Türk müziğinin kalıcı hafızası olan Ülkü Aker’in kelimeleri aynı zamanda melodilere ruh katarken dinleyicinin kendi hikâyesini bulduğu bir ayna oldu.
Çocukluğumdan beri her bir şarkı sözünü ayrı bir zevkle dinlediğim Ülkü Aker’e özellikle rahmetli Ayten Alpman’ın seslendirdiği “Tek Başına” için şahsen teşekkürlerimi sunuyor, Allahtan rahmet diliyorum...


