Tasarımın görünmeyen katmanları
Tasarımcı Esen Karol, “Yapım Aşamasında” söyleşi serisinde tasarımın ve üretim sürecinin görünmeyen katmanlarını paylaşıyor.
Suzan Somalı Sönmez
ssomalisonmez@gmail.com
Sanat yapıtının yalnızca sonuçtan ibaret olmadığını, düşünceden üretime uzanan çok katmanlı yolculuğun da yaratımın ayrılmaz bir parçası olduğunu odağına alan Arter, “Yapım Aşamasında” başlıklı grup sergisi kapsamında düzenlediği söyleşi dizisini sürdürüyor. Dizinin 30 Temmuz akşamı gerçekleşecek yeni buluşmasının konuğu, grafik tasarımcı, yayıncı ve editör Esen Karol olacak. Karol, sergide yer alan “Otokoç” (2013) adlı çalışmasının üretim sürecini aktarırken, uzun yıllara yayılan tasarım ve sanat yayıncılığı deneyimini de katılımcılarla paylaşacak.
Türkiye'de grafik tasarım, sanat yayıncılığı ve görsel kültür alanlarının son otuz yılına yön veren isimlerden biri olan Esen Karol, üretim pratiğini yalnızca tasarım nesnesiyle sınırlamayan; kitap, sergi, kurum kimliği ve yayıncılığı ortak bir düşünsel zemin üzerinde ele alan yaklaşımıyla tanınıyor. Arter'in “Yapım Aşamasında” sergisi kapsamında düzenlediği bu buluşma da, bir yapıtın ortaya çıkış sürecinin ardındaki araştırma, karar alma ve tasarım aşamalarını görünür kılmayı amaçlıyor.
Grafik tasarımdan sanat yayıncılığına
Grafik tasarım eğitimini tamamladıktan sonra meslek yaşamını ağırlıklı olarak kültür-sanat alanında sürdüren Esen Karol, özellikle sanat kurumları, müzeler, galeriler ve bağımsız sanat girişimleri için geliştirdiği kurumsal kimlikler, sergi tasarımları, kitaplar ve yayın projeleriyle uluslararası ölçekte tanınan bir tasarımcı olarak öne çıkıyor. Kariyeri boyunca tasarımı yalnızca estetik bir araç olarak değil, bilgi üretimini, düşünceyi ve kamusal iletişimi şekillendiren temel disiplinlerden biri olarak değerlendiren Karol, uzun yıllardır sanat yayıncılığı alanında editör ve yayıncı kimliğiyle de çalışmalar yürütüyor.
Çeşitli müze katalogları, sanatçı kitapları, araştırma yayınları ve sergi dokümantasyonlarının tasarım süreçlerinde yer alan Karol'un üretim pratiği; tipografi, editoryal tasarım, kitap kültürü ve görsel iletişim ekseninde gelişiyor. Çalışmaları Türkiye'deki çağdaş sanat kurumlarının yayın politikalarının oluşumunda önemli bir rol üstlenirken, uluslararası sanat kitapları fuarları ve bağımsız yayın platformlarında da görünürlük kazanıyor.
"Otokoç" üzerinden üretim sürecine yakından bakış
30 Temmuz Perşembe günü saat 19.00'da gerçekleştirilecek programda Esen Karol, “Yapım Aşamasında” sergisinde yer alan “Otokoç” adlı çalışmasının ortaya çıkış hikâyesini ayrıntılarıyla aktaracak. Sanatçının rehberliğinde eserin bulunduğu sergi alanında gerçekleştirilecek kısa incelemenin ardından etkinlik, Arter'in -1. katındaki Atölye'de katılımcıların sorularıyla devam edecek.
Karol söyleşide yalnızca söz konusu yapıtı değil, sanat yayıncılığı, editoryal tasarım ve kurumsal kimlik oluşturma süreçlerine ilişkin deneyimlerini de paylaşacak. Özellikle Arter için geliştirdiği kurumsal kimlik tasarımının hazırlık aşamaları, araştırma yöntemleri ve tasarım kararları etkinliğin önemli başlıkları arasında yer alacak. Böylece katılımcılar, bir kültür kurumunun görsel kimliğinin nasıl şekillendiğine ilişkin kapsamlı bir bakış edinme fırsatı bulacak.
Esen Karol
Sergi değişerek yaşamaya devam ediyor
Arter'in dış cephesinden başlayarak giriş katı, -1. kat galerileri ve binanın farklı kamusal alanlarına yayılan “Yapım Aşamasında”, kurumun geçmiş sergilerinden seçilen yapıtlarla yeni üretilen eserleri aynı bağlam içerisinde buluşturuyor. Sergi, eserleri yalnızca bir araya getirmekle kalmıyor; aralarındaki mekânsal, düşünsel ve tarihsel ilişkileri yeniden kurarak farklı okuma biçimleri öneriyor.
Giriş katındaki bölüm, iz bırakma, doğanın yeniden kurgulanışı ve tarih anlatılarının inşası gibi kavramlar üzerinden insanın dünyayla kurduğu ilişkiyi sorgularken, alt galeride yer alan yapıtlar mimarlık, mekân, kültürel bellek, kamusal ve özel alan ayrımları ile iç-dış ilişkileri üzerine yoğunlaşıyor. İzleyiciyi bina boyunca aşağıya doğru yönlendiren sergi güzergâhı ise yalnızca eserleri değil, Arter'in mimarisini de serginin bir parçası hâline getirerek deneyimsel bir dolaşım öneriyor.
Koç Topluluğu'nun 100. yılı kapsamında, Koç Holding'in katkılarıyla hazırlanan sergi iki aşamalı bir kurgu üzerine inşa edildi. Ekim 2026'da açılacak ikinci bölümde ilk etapta yer alan eserlerin önemli bir bölümü farklı çalışmalarla yer değiştirecek; aynı zamanda bu sergi için üretilen yeni yapıtlar da izleyiciyle buluşacak. Böylece “Yapım Aşamasında”, yalnızca üretim süreçlerini anlatan bir sergi değil, kendi dönüşümünü de üretim sürecinin bir parçası hâline getiren yaşayan bir proje niteliği taşıyor.
Arter'in yayın ve tasarım yaklaşımının izinde
2019 yılında Dolapdere'deki yeni binasında faaliyet göstermeye başlayan Arter, sergi programının yanı sıra performans, film gösterimi, konser, öğrenme etkinlikleri ve yayıncılık çalışmalarıyla Türkiye'nin en kapsamlı çağdaş sanat kurumları arasında yer alıyor. Kurumun hazırladığı sergi katalogları, araştırma kitapları ve sanatçı yayınları, uluslararası standartlarda editoryal ve grafik tasarım anlayışıyla dikkat çekerken, Esen Karol'un uzun yıllardır sürdürdüğü tasarım yaklaşımı da bu yayın kültürünün gelişiminde önemli katkılar sunuyor.
30 Temmuz Perşembe günü gerçekleştirilecek "Yapım Aşaması Üzerine" etkinliği ücretsiz olarak düzenlenecek. Katılım kontenjanla sınırlı olduğu için kayıt işlemleri Arter'in öğrenme birimi aracılığıyla e-posta üzerinden gerçekleştirilecek. Söyleşi, bir sanat yapıtının görünen yüzünün ötesine geçerek üretimin düşünsel, editoryal ve tasarımsal katmanlarını keşfetmek isteyen izleyicilere, yaratım sürecini doğrudan üreticisinden dinleme olanağı sunacak.
Etiketler: Esen Karol Yapım Aşamasında tasarım


