Türkiye’de sanat ve tasarım eğitiminin yönünü değiştiren kurumlardan Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu’nun mirası, bu kez farklı kuşaklardan sanatçıların üretimleriyle Atatürk Kültür Merkezi’ne taşınıyor. Ekol Tatbiki Sanat Topluluğu’nun sekizinci sergisi olan “Ekol Tatbiki vol. 8”, 4-14 Eylül 2026 tarihleri arasında AKM Müzik Platformu’nda sanatseverlerle buluşacak. Küratörlüğünü topluluğun kurucusu Berrin Aksu’nun üstlendiği sergide, Tatbiki geleneğinden gelen 100’ü aşkın sanatçının farklı disiplinlerdeki çalışmaları bir araya geliyor.

 

Sergi, tek bir sanat disiplininin sınırları içinde ilerlemiyor. Endüstriyel tasarım, fotoğraf, geleneksel Türk sanatları, grafik, heykel, iç mimarlık, müzik, resim, seramik ve cam, film tasarımı ve yönetimi, tekstil ve temel sanat eğitimi gibi alanlardan üretimler aynı sergi çatısı altında buluşuyor. Bu yönüyle seçki, Tatbiki eğitim modelinin merkezinde yer alan disiplinler arası yaklaşımın güncel sanat üretimindeki karşılığını görünür kılıyor.

 

 

 

 

Ekol Tatbiki’nin arkasındaki tarih, yalnızca bir okulun geçmişine değil, Türkiye’de sanat eğitiminin dönüşümüne de uzanıyor. Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu, 1957’de Bauhaus ilkelerinden yararlanan bir eğitim modeliyle kuruldu. Kuruluş sürecinde Stuttgart Akademisi öğretim üyesi Prof. Dr. Adolf Gustav Schneck’in danışmanlığından yararlanıldı; okulun amacı güzel sanatlar ve tasarım alanlarında ülke endüstrisinin ihtiyaç duyduğu yaratıcı, araştırmacı ve uygulamacı bireyler yetiştirmekti.

 

Tatbiki’nin ortaya çıktığı dönemde sanat eğitimi açısından taşıdığı yenilik, sanat ile üretim arasındaki ilişkiyi doğrudan eğitim programının içine almasıydı. Bauhaus’un sanat, tasarım, zanaat ve endüstri arasındaki sınırları yeniden düşünmeye yönelik yaklaşımı, Türkiye’deki Tatbiki modelinde de karşılık buldu. Temel sanat eğitiminin yanı sıra grafik, resim, tekstil, seramik, iç mimarlık gibi farklı alanların aynı eğitim çatısı altında yer alması bu anlayışın temel unsurlarından biri oldu.

 

Okul, 1982’de Marmara Üniversitesi bünyesine katılarak Güzel Sanatlar Fakültesi adını aldı. Marmara Üniversitesi de bugün fakültenin 1957’de başlayan eğitim deneyimini Bauhaus ekolünün Türkiye’deki temsilcilerinden biri olarak sürdürdüğünü belirtiyor.

 

Dolayısıyla ‘Tatbiki’ adı yalnızca tarihsel bir kurumun adı olarak kalmadı. Mezunlar, öğretim üyeleri ve onların oluşturduğu farklı kuşaklar üzerinden bir eğitim yaklaşımı, üretim kültürü ve mesleki dayanışma biçimi olarak varlığını sürdürdü. Ekol Tatbiki Sanat Topluluğu da bu ortak geçmişi sergiler aracılığıyla yeniden bir araya getiren yapılardan biri olarak ortaya çıktı.

 

 

“Ekol Tatbiki vol. 8”, topluluğun ilk sergisinden bugüne uzanan bir sergi dizisinin yeni halkası. Berrin Aksu’nun küratörlüğünü üstlendiği ilk buluşma, “Bir Zamanlar Tatbiki” adıyla 17 Şubat-3 Mart 2018 tarihleri arasında Nişantaşı Galeri Abay’da gerçekleşti ve 45 Tatbikili sanatçıyı bir araya getirdi.

Topluluğun ikinci sergisi, 3-25 Ekim 2024 tarihleri arasında İstanbul Maltepe Prof. Türkan Saylan Kültür Merkezi’nde “Ekol Tatbiki” adıyla düzenlendi. Bu sergide 122 sanatçı 140 eserle yer aldı. Ardından 4-17 Şubat 2025 tarihleri arasında yine aynı merkezde gerçekleştirilen “Sevgili Tatbiki”, 102 sanatçının katılımıyla düzenlendi.

 

Sergi dizisinin dördüncü buluşması 4-7 Aralık 2025 tarihlerinde İAAF İstanbul’da “Ekol Tatbiki vol. 4” adıyla gerçekleşti ve 66 sanatçıyı ağırladı. 21 Aralık 2025-6 Ocak 2026 tarihleri arasında Moda’daki Tasarım Parkı’nda düzenlenen “Nardugan & Yepyeni Bir Yıl” beşinci sergiyi oluşturdu. Altıncı sergi, “Ekol Tatbiki vol. 6 Şaka Gibi” başlığıyla 1 Nisan 2026’da Vefa Lisesi Kültür Evi-Camhane Art’ta bir günlük buluşma olarak gerçekleştirildi. Yedinci sergi ise 13–17 Mayıs 2026 tarihlerinde İzmir Fuarİzmir’de düzenlenen İAAF İzmir kapsamında sanatseverlerle buluştu.

 

AKM’deki sekizinci buluşma böylece tek başına bir sergi olmaktan çıkıp birkaç yıla yayılan bir üretim ve buluşma sürecinin devamı niteliğini taşıyor. Önceki sergilerde giderek genişleyen katılım, “Ekol Tatbiki vol. 8”de de farklı kuşakları ve uzmanlık alanlarını aynı zeminde buluşturuyor.

 

 

 

 

Tatbiki geleneğinin ayırt edici özelliklerinden biri, sanat ve tasarım alanlarının birbirinden kesin çizgilerle ayrılmamasıydı. Bugünkü serginin yapısı da bu yaklaşımı sürdürüyor. Resimden heykele, fotoğraftan grafik tasarıma, seramik ve camdan tekstile, iç mimarlıktan geleneksel Türk sanatlarına kadar uzanan geniş alan, sanat üretiminin farklı biçimlerini aynı mekânda karşılaştırmaya olanak veriyor.

 

Sergide yer alan sanatçıların üretimleri, Tatbiki eğitim modelinin farklı dönemlerde nasıl yorumlandığını da izlemeye imkân tanıyor. Bir yanda okulun ilk kuşaklarından gelen sanatçılar bulunurken diğer yanda bu geleneğin devamında yetişmiş daha genç kuşakların çalışmaları yer alıyor. Böylece serginin odağı yalnızca geçmişteki Tatbiki deneyimini hatırlamak değil, bu deneyimin bugün hangi biçimlerde sürdüğünü göstermek.

 

Ekol Tatbiki’nin sergileri bu nedenle bir mezunlar buluşmasının ötesine geçiyor. Ortak eğitim geçmişi, farklı disiplinlerde çalışan sanatçıların üretimlerini yan yana getiren bir sergi dili oluşturuyor. Bu dilde sanat eseri kadar tasarım, malzeme, teknik ve uygulama da önemli bir yer tutuyor.

 

 

Serginin küratörü ve Ekol Tatbiki Sanat Topluluğu’nun kurucusu Berrin Aksu, “Ekol Tatbiki vol. 8”in geçmişe yönelik bir hatırlama sergisi olarak görülmemesi gerektiğini belirtiyor. Aksu’ya göre Tatbiki, düşünmeyi, üretmeyi, birlikte çalışmayı ve paylaşmayı merkeze alan bir kültürün adı.

 

Aksu, serginin çıkış noktasını, “Tatbiki, bizim için yalnızca eski bir okulun adı değildir,” sözleriyle açıklarken, bugün Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi adıyla sürdürülen eğitim geleneğinin sanatçılar aracılığıyla yaşamaya devam ettiğine dikkat çekiyor. “Ekol Tatbiki vol. 8”i de geçmişe duyulan özlemden çok, yaşayan bir geleneğin bugünkü ifadesi olarak tanımlıyor. Serginin temel amacı, Tatbiki’nin yalnızca tarihsel bir kurum olmadığını, hâlâ üreten, düşünen ve yeni kuşaklara aktarılan bir kültür olduğunu görünür kılmak.

 

Bu yaklaşım, serginin başlığındaki ‘ekol’ vurgusunu da açıklıyor. Buradaki ekol, belirli bir üsluba bağlı sanatçı grubundan çok, ortak bir eğitim anlayışından ve üretim kültüründen beslenen geniş bir sanatçı topluluğuna işaret ediyor.

 

 

 

 

“Ekol Tatbiki vol. 8”de Asiye Sema Arıgil, A. Dilek Belenkoğulları, Adnan Doğan, Ahmet Murat Baytaş, Ali Atilla Arısoy, Ali İhsan Bilgin, Arzu Adlim, Atıf Atalayer, Aynur İşler, Ayşe Akhan, Banu Kaçkaner, Berrin Aksu, Bora Ülkütan, Burak Bayburtlu, Cafer Arslan, Çiler İnan, Demet Yıldız Yanızca, Deniz Şen, Derya Sayın, Devabil Kara, Dilek Sert, Ebru Dikmen Varol, Emel Çevikcan, Emine Nurdan Gürel Ersoy, Emine Zoraloğlu Gönüllü, Erol Eti, Esen Erdoğru Baykal, Eser Tezeren, Esra Turan, Evin Bayer, Evrim Çınar Günaydın, Evrim Demir Öztürk, Faruk Manici, Fatma Gülnar Mc Cann, Fatma Kurt Değer, Fazilet Balcı, Fethi Çelik, Figen Işıktan, Filiz İncekara, Fisun Mutlugün Alaca, Füsun Sun Kuseyrioğlu, Gonca Tank, Gül Bolulu, Güler Ertan, Gülnihal Küpeli, Gülser Kemik, Günay Atalayer, Hafize Elibollar Ortaç, Hale Şakar Ürkmezgil, Hamparsum Demircioğlu, Hasan Selçuk, Havva Meryem İmre, Hüseyin İşler, İpek Öge, Irmak Bayburtlu Çetinsoy, İhsan Kendir, İlhami Turan, İnci Bacak, İsmail Hakkı Aksu, Kenan Akca, Kevser Şenli, Lale Türesay, Mebruke Tuncel, Mehmet Güldiz, Mehmet Hakan Demirok, Mevlude Erpulat, Mine Soral, Mümtaz Işıngör, Nergis Kul, Neslihan Tınaz, Nesrin Bingöl, Nihal Özbek, Nilay Lale Yılmaz, Nilay Osman İzmirli, Nural Birden Akca, Nurhayat Uçar, Nursema Öztürk, Nurten Ertemur Özel, Orhan Algök, Oya Şener, Özlem Ataoğuz Çal, Rozita Kasuto, Sabriye Delioğlu, Salimeh Amanjani, Selçuk Günaydın, Serra Mübeccel Gültürk, Sevil Bağdatlı Öztürk, Sevim Eti, Seyhan Şimşek Demir, Sibel Yılmaz Özgüney, Sumru Ekşioğlu, Suzan Yeşim Ertem, Şafak Atahan, Şenol Yavuz, Tekin Özkurt, Uğurtan Gürkaner, Yalçın Özer, Yasemin Özbey, Yeşim Balaban, Yeşim İnce, Yücel Dönmez, Zehra Çobanlı, Zerrin Gürdal ve Zuhal Çağdaş yer alıyor.

 

AKM Müzik Platformu’nda gerçekleştirilecek sergi, Tatbiki’nin kuruluşundan bu yana taşıdığı disiplinler arası sanat ve tasarım anlayışının bugünkü temsilini farklı kuşakların üretimleri üzerinden izleyiciye sunacak.

 

“Ekol Tatbiki vol. 8”, 4-14 Eylül 2026 tarihleri arasında Atatürk Kültür Merkezi Müzik Platformu’nda ziyaret edilebilir.