Kanada'nın Toronto kentinde 28 Temmuz-3 Ağustos tarihleri arasında gerçekleştirilen ‘The World Harp Congress’, üç yılda bir düzenlenen yapısıyla arp dünyasının en önemli uluslararası buluşmalarından biri olmayı sürdürüyor. Konserlerden ustalık sınıflarına, bilimsel bildirilerden yeni repertuvar tanıtımlarına, enstrüman sergilerinden yapım tekniklerine kadar geniş bir programı bir araya getiren kongre dünyanın farklı ülkelerinden arp sanatçılarını, bestecileri, eğitimcileri, araştırmacıları ve enstrüman üreticilerini ortak bir platformda buluşturuyor. Arp alanındaki güncel akademik çalışmaların, yeni eserlerin ve yapım teknolojilerinin paylaşıldığı organizasyon uluslararası arp camiasının en yüksek prestijli etkinliklerinden biri olarak kabul ediliyor.

 

Bu yılki kongrede Türkiye, enstrüman üretimi alanında Anatolian Harps tarafından temsil ediliyor. Türkiye'nin ilk ve tek arp üreticisi olarak çalışmalarını sürdüren marka, kongrede özellikle tarihi arp replikalarını uluslararası müzik çevrelerinin beğenisine sunuyor. Modern konser arplarının üretildiği endüstriyel alanın dışında kalan tarihi arp replikaları yalnızca sınırlı sayıdaki uzman yapımcının faaliyet gösterdiği müzikoloji, organoloji ve geleneksel luthiery bilgisini bir araya getiren özel bir çalışma alanı olarak öne çıkıyor. Anatolian Harps'ın yalnızca kendi atölyesinde geliştirdiği tarihi modellerle kongrede yer alması, Türkiye'deki enstrüman yapımcılığının ulaştığı teknik ve sanatsal düzeyi uluslararası ölçekte görünür kılan önemli bir adım niteliği taşıyor.

 

 

 

Tarihin en eski çalgılarından biri olan arp, yalnızca müzik dünyasında değil insanlığın hayal gücünde ve mitolojik anlatılarında da özel bir yere sahip oldu. Antik çağlardan bu yana tanrıların, kahramanların ve şairlerin eşlikçisi olarak betimlenen bu zarif çalgı, farklı kültürlerde sesin ve uyumun sembollerinden biri kabul edildi.

 

İnsanlığın bilinen en eski telli çalgıları arasında yer alan arpın tarihi, Mezopotamya ve Antik Mısır uygarlıklarına kadar uzanıyor. Binlerce yıl boyunca farklı coğrafyalarda biçim değiştiren enstrüman, Orta Çağ Avrupa'sında dini ve saray müziğinin önemli çalgılarından biri hâline gelirken, Rönesans ve Barok dönemlerinde yapısal açıdan önemli değişimler geçirdi. Özellikle 17. ve 18. yüzyıllarda geliştirilen üç sıralı tellerden oluşan İtalyan, İspanyol ve Galler barok arpları ile tek hareketli mekanizmalara sahip erken pedallı modeller, tarihsel icra pratiğinin en önemli enstrümanları arasında yer aldı.

 

1810'lu yıllarda Fransız yapımcı Sébastien Érard tarafından geliştirilen çift hareketli pedal sistemi ise modern konser arpının temelini oluşturdu. Günümüzde senfoni orkestralarından oda müziğine, solo repertuvardan çağdaş besteciliğe kadar geniş bir kullanım alanına sahip olan konser arpı, tarihsel icra hareketinin gelişmesiyle birlikte yeniden ilgi gören erken dönem arp modelleriyle birlikte yaşamını sürdürüyor.

 

Son yarım yüzyılda tarihsel icra anlayışının dünya genelinde yaygınlaşması, dönem çalgılarının kullanımının yanı sıra bu enstrümanların özgün örneklerine sadık kalınarak yeniden üretilmesini de önemli bir uzmanlık alanına dönüştürdü. Bu nedenle tarihi arp replikaları, yalnızca bir müzik enstrümanı değil aynı zamanda müzik tarihi, sanat tarihi, malzeme bilgisi ve zanaatkârlığın kesişiminde yer alan kültürel üretimler olarak değerlendiriliyor.

 

 

 

Anatolian Harps'ın kuruluş hikâyesi de bu tarihsel mirasın yeniden yorumlanmasına dayanıyor. Markanın kurucusu Ali Öztürk, ‘luthier’ kimliğiyle tarihi arp replikalarını kendi atölyesinde sıfırdan üreterek geleneksel el işçiliğini güncel üretim teknikleriyle buluşturuyor. ‘Luthier’; telli müzik aletlerini yapan, onaran, restore eden ve bakımını gerçekleştiren uzman zanaatkâr anlamına geliyor. Fransızca ‘luth’ (lavta) kelimesinden türeyen sözcük günümüzde keman, viyola, çello, gitar, lavta, ud, mandolin ve arp gibi telli çalgıları üreten ustalar için kullanılıyor. Kullanılan ağaç türlerinden rezonans hesaplarına, dönem kaynaklarının incelenmesinden süsleme detaylarına kadar uzanan üretim süreci, yalnızca teknik bilgi değil, tarihsel araştırma ve organoloji alanındaki birikimi de gerektiriyor.

 

Bu üretim anlayışının sahnedeki karşılığını ise barok arp sanatçısı Zeynep Öykü oluşturuyor. Türkiye'de barok arp repertuvarı üzerine çalışan sayılı icracılar arasında yer alan Öykü, erken dönem Avrupa müziğine odaklanan konser ve eğitim çalışmalarıyla tarihi arpın günümüz dinleyicisiyle buluşmasına katkı sağlıyor. Üretim ile icranın aynı çatı altında yürütülmesi, geliştirilen enstrümanların yalnızca yapısal doğruluğunu değil, müzikal performans açısından da sürekli test edilmesini mümkün kılıyor.

 

 

 

 

 

 

‘The World Harp Congress’, arp sanatının farklı disiplinlerini bir araya getiren uluslararası bir buluşma platformu olarak dikkat çekiyor. İlk kez 1960'lı yıllarda arp sanatçıları ve eğitimcileri arasında gelişen uluslararası iş birliklerinin sonucunda ortaya çıkan kongre, günümüzde üç yılda bir dünyanın farklı şehirlerinde düzenlenerek arp dünyasının en önemli organizasyonlarından biri hâline geldi. Sanatçıların yanı sıra bestecileri, müzikologları, akademisyenleri, konservatuvar eğitmenlerini, orkestra üyelerini ve enstrüman yapımcılarını bir araya getiren kongre, arpın geçmişten geleceğe uzanan yolculuğunun ele alındığı kapsamlı bir kültür ve bilgi paylaşım alanı oluşturuyor.

 

‘The World Harp Congress'un arkasındaki yapı, ‘World Harp Congress, Inc.’ adlı uluslararası, kâr amacı gütmeyen kuruluş tarafından yürütülüyor. Kuruluşun temelleri, Hollandalı arp sanatçısı Phia Berghout ve Rus kökenli arp sanatçısı Maria Korchinska tarafından 1960'tan itibaren Hollanda'da düzenlenen ‘International Harp Weeks’ (Uluslararası Arp Haftaları) buluşmalarına dayanıyor. Bu toplantılar zaman içinde dünyanın farklı ülkelerinden arp sanatçılarını bir araya getiren uluslararası bir ağa dönüştü ve 1981 yılında ‘The World Harp Congress’ organizasyonunun kurulmasına öncülük etti.

‘The World Harp Congress’, 1981'de kurulmasının ardından 1982'de resmî olarak yapılanan bir kuruluş hâline geldi. İlk döneminde kuruluşun başkanlığını Amerikalı arp sanatçısı Ann Stockton, sanat yönetmenliğini ise yine arp dünyasının önemli isimlerinden Susann McDonald üstlendi. Günümüzde organizasyon, farklı ülkelerden temsilcilerin yer aldığı bir yönetim kurulu tarafından yürütülüyor ve üç yılda bir dünyanın farklı şehirlerinde gerçekleştirilen kongrelerle uluslararası arp topluluğunu bir araya getiriyor.

 

‘The World Harp Congress'in dikkat çeken bölümlerinden biri de genç ve profesyonel arp sanatçılarını uluslararası sahnede buluşturan ‘World Harp Competition’. Kongre kapsamında düzenlenen yarışma, farklı ülkelerden gelen icracıların teknik yeterliliklerini, müzikal yorumlarını ve repertuvar hâkimiyetlerini sergiledikleri prestijli bir platform olarak öne çıkıyor. Solo performansların değerlendirildiği yarışmada katılımcılar, farklı dönemlerden eserlerle jüri karşısına çıkarken, arp sanatının geleceğini şekillendirecek yeni yeteneklerin keşfedilmesine de katkı sağlıyor.

Konserler, ustalık sınıfları, akademik sunumlar ve enstrüman sergilerinin yanı sıra ‘World Harp Competition’ gibi yarışmalar da ‘The World Harp Congress'in yalnızca bugünün arp sanatını değil, geleceğini de şekillendiren bir platform olmasını sağlıyor.

 

 

 

 

Toronto'da gerçekleştirilen buluşma klasik anlamdaki ‘World Harp Congress’ formatından biraz farklı olarak, ‘American Harp Society’ ile ‘World Harp Congress’ iş birliğiyle düzenlenen ‘One Harp World’ başlığı altında gerçekleştiriliyor. Etkinlik, iki büyük uluslararası arp kuruluşunun ortak organizasyonu olarak 28 Temmuz-3 Ağustos 2026 tarihleri arasında Toronto'da devam ediyor.

 

Programında solo ve oda müziği konserlerinin yanı sıra ustalık sınıfları, akademik sunumlar, yeni bestelerin tanıtımları, sergiler ve enstrüman yapımına ilişkin çalışmaların yer aldığı ‘The World Harp Congress’, arp sanatının gelişiminde önemli bir referans noktası kabul ediliyor. Farklı dönemlere ait arp modellerinin tanıtıldığı, tarihsel icra anlayışlarının tartışıldığı ve yeni üretim tekniklerinin paylaşıldığı bu buluşma, aynı zamanda enstrüman yapımcılığındaki yeniliklerin ve geleneksel yöntemlerin uluslararası uzmanlarla değerlendirildiği özel bir platform niteliği taşıyor.

 

 

‘One Harp World 2026’, yalnızca çağdaş arp repertuvarının ve enstrüman üretiminin değil, farklı coğrafyaların tarihsel arp miraslarının da uluslararası bir platformda buluştuğu bir organizasyon olarak da dikkat çekiyor. ‘World Harp Congress’ ve ‘American Harp Society’ tarafından gerçekleştirilen etkinlik kapsamında Türkiye, geleneksel çalgı mirası üzerinden de temsil ediliyor.

 

"The Turkish Harp Project" başlığıyla hazırlanan özel program, Türk müzik tarihinin önemli çalgılarından biri olan çengi ve Türkiye'nin arp müziği birikimini uluslararası arp topluluğuyla buluşturuyor. Yunus Emre Enstitüsü ile T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın desteğiyle gerçekleştirilen proje kapsamında konserler, atölyeler, sunumlar, sergiler ve interaktif etkinlikler düzenleniyor.

Projede arp sanatçısı Şirin Pancaroğlu, arp sanatçısı Zeynep Duru Güleç ve müzik araştırmacısı Seymen Özdeniz yer alıyor. Program aracılığıyla Türk müzik kültürünün tarihsel kökleri, geleneksel arp çalgısı çengin yapısı ve ses dünyası ile Türkiye'deki arp müziği çalışmaları uluslararası katılımcılara aktarılıyor.

 

Türk müzik tarihinde önemli bir yere sahip olan çeng, özellikle Osmanlı saray müziği geleneğinde kullanılan, dikey gövdeli ve çok telli yapısıyla günümüz arpıyla akraba bir çalgı olarak değerlendiriliyor. Tarihsel kaynaklarda ve minyatürlerde sıkça karşılaşılan çengin yeniden ele alınması, yalnızca bir enstrümanın tanıtımının ötesinde, geçmişle günümüz arasında kurulan kültürel bir müzik köprüsü niteliği taşıyor.

 

Dünyanın önde gelen konservatuvarlarının, orkestralarının, müzik araştırmacılarının ve yapımcılarının buluştuğu uluslararası bir bilgi paylaşım platformu niteliği taşıyan kongrede sergilenen enstrümanlar yapıldıkları dönemin estetik anlayışını, teknolojik birikimini ve kültürel hafızasını taşıyan sanat objeleri olarak da değerlendiriliyor. Bu nedenle tarihi arp replikaları üreten sınırlı sayıdaki uzman yapımcının kongrede yer alması, arp dünyasında özel bir önem taşıyor.

 

 

‘One Harp World 2026'da Türkiye'nin temsili, hem çağdaş enstrüman yapımcılığını hem de tarihsel müzik mirasını aynı platformda görünür kılıyor. Bir yanda Anatolian Harps'ın tarihi arp replikaları üzerinden sürdürdüğü üretim anlayışı, diğer yanda ‘The Turkish Harp Project’ aracılığıyla aktarılan geleneksel çeng mirası ve Türkiye'nin arp kültürü, ülkenin uluslararası arp dünyasındaki çok katmanlı varlığını ortaya koyuyor.

 

Anatolian Harps'ın Türkiye'yi üretim alanında tek firma olarak temsil etmesi, yerli enstrüman yapım geleneğinin uluslararası görünürlüğü açısından dikkat çekici bir gelişme oluşturuyor. Toronto'da dünyanın farklı ülkelerinden sanatçılar, akademisyenler ve yapımcılarla buluşan tarihi arp replikaları, Türkiye'deki nitelikli üretimin yalnızca yerel bir zanaat faaliyeti olmadığını; küresel ölçekteki müzik araştırmaları ve tarihsel icra çalışmalarının da bir parçası hâline geldiğini gösteriyor.

 

Bu açıdan ‘The World Harp Congress’ ve ‘One Harp World 2026’, farklı kültürlerin müzik miraslarını buluşturan uluslararası bir paylaşım alanı olarak öne çıkarken, Türkiye'nin telli çalgı yapım geleneğini, tarihsel müzik bilgisini ve çağdaş üretim anlayışını dünya arp topluluğu içinde görünür kılan önemli bir kültürel buluşma niteliği taşıyor.