Türk sinemasının sessiz emekçisine veda
Türk sinema ve televizyon dünyasının usta oyuncularından Ali Tutal, 76 yaşında hayata veda etti.
Suzan Somalı Sönmez
ssomalisonmez@gmail.com
76 yaşında hayata veda eden Türk sinema ve televizyon dünyasının usta oyuncularından Ali Tutal’ın kariyeri yalnızca kamera önünde değil, aynı zamanda seslendirme ve teknik danışmanlık alanlarında da Türk sinemasına yön veren bir yolculuktu. 1950 yılında Diyarbakır’da doğan Ali Tutal, genç yaşta tiyatroya ilgi duysa da akademik olarak Siyasal İşletme eğitimi aldı. Ancak 1970’lerin ortasında sinema sektörüne adım atarak hayatının yönünü değiştirdi. 1975–76 yıllarında başladığı oyunculuk kariyeri, kısa sürede onu Yeşilçam’ın karakter oyuncularından biri haline getirdi.
Sinema ve Televizyon yolculuğu
Ali Tutal, 50’den fazla sinema filminde ve 20’nin üzerinde televizyon dizisinde rol aldı.
Bir sinema emekçisi olan Ali Tutal, Siyasal İşletme mezunuydu ve reklamcılıkla uğraşıyordu. 1976 yılında sinemaya “İzin” filmiyle başladı.
Ali Tutal’ın sinema ve televizyon yolculuğu, 1975’teki “İzin” filmiyle başladı ve 1980’de “Bereketli Topraklar Üzerinde” ile geniş kitlelere ulaştı. Senaryosu Yılmaz Güney tarafından yazılan, Yılmaz Güney ve Şerif Gören tarafından yönetilen, başrollerinde Tarık Akan, Şerif Sezer, Halil Ergün, Necmettin Çobanoğlu, Meral Orhonsay gibi oyuncular yer aldığı ve uluslararası alanda büyük ilgi gören 1981 yapımı “Yol” filminde yer aldı.
1980’lerde “Alişan (1982), “Arkadaşım” (1983), “Gizli Duygular” (1984), “Sevdalandım” (1984), “Son Darbe” (1985), “Seyyid” (1985), “Sarı Bela” (1985), “Seviyorum” (1986), “Güneşe Köprü” (1986), “Umut Sokağı” (1986), “Sultanoğlu” (1986) ve “Muhteşem Urfalı” (1987) gibi yapımlarla dönemin karakter oyuncularından biri oldu. Aynı yıllarda “72. Koğuş”ta ‘Mahkum Nusret’ rolüyle dikkat çekti; “Katırcılar”, “Günah Gecesi” ve “ana Can Dayanmaz” gibi filmlerle 1980’lerin Yeşilçam atmosferinde yer aldı.
1990’ların sonunda “Şara” (1999) ve “Tatlı Kaçıklar” (1998) dizisinde ‘Ferigöz Mahmut’ karakteriyle televizyon izleyicisinin hafızasına kazındı; “Hoşçakal Yarın” (1998) ile sinemada dramatik bir çizgiye yöneldi.
2000’lerde “Hemşo” (2001), “Cennet Mahallesi” (2004) ve “Bir Kurşun İkimize Yeter” (2005) gibi popüler yapımlarda yer aldı. “Eve Dönüş” (2006) filminde Muhlis karakteriyle dönemin politik atmosferini yansıttı. Aynı dönemde “Maskeli Beşler: Irak”, “Hasret”, “Arka Sokaklar” (2006–2007) ve “Mülteci” (2007) gibi projelerde rol aldı. 2008’de “Saddam’ın Askerleri” ile savaş temalı yapımlara yöneldi;.2009’da “Mıhlıçay Aşıkları” ve Mahsun Kırmızıgül’ün “Güneşi Gördüm” filminde ‘Amca’ rolüyle geniş kitlelere ulaştı. 2010’da “Saddamın Askerleri: Kara Güneş”te ‘Puşto’ karakterini canlandırdı. Aynı yıl “Vay Arkadaş”, “Yerden Yüksek” ve “Memlekette Demokrasi Var” ile televizyon ve sinemada üretkenliğini sürdürdü. 2009-2011 arasında “Geniş Aile” dizisinde ‘Ali Ekber Elagöz’ karakteriyle popülerliğini pekiştirdi. 2014’te “Boynu Bükükler” dizisinde ‘Din Öğretmeni! rolüyle ekranlara geldi; 2015’te “Guruldayan Kalpler” ve 2016’da “Kördüğüm” ile televizyon kariyerini sürdürdü. 2021’de “Yasak Elma” dizisinde rol aldı; 2022’de ise “Garip Bülbül Neşet Ertaş” filminde yer alarak sinema kariyerini günümüze taşıdı. Böylece 1970’lerden 2020’lere uzanan yolculuğunda hem sinema hem televizyonun farklı dönemlerinde iz bırakan bir oyuncu olarak Türk sinema tarihine adını yazdırdı.
Tutal’ı geniş kitlelere tanıtan yapımlar arasında canlandırdığı Koyu Bilal'in babası Ali Ekber Elagöz karakteriyle televizyon ekranlarının sevilen dizisi “Geniş Aile”, "Yasak Elma" ve "Kördüğüm" gibi popüler televizyon dizileri ile Mahsun Kırmızıgül’ün yönettiği “Güneşi Gördüm”, klasikleşmiş “Bereketli Topraklar Üstünde” ve Demet Akbağ’ın başrolünde olduğu “Hükümet Kadın” filmleri öne çıkıyor. Aynı zamanda ÇASOD üyesi sanatçının son projesi 2022 tarihli "Garip Bülbül Neşet Ertaş" filmiydi.
Hem dramatik hem de komedi türlerinde güçlü bir oyunculuk sergileyen Tutal, oyunculuk kariyerinin yanı sıra seslendirme ve dublaj alanında da önemli katkılar sundu. Özellikle Anadolu insanının gerçekçi betimlemeleri ve bölgesel aksanlarla yapılan dublaj çalışmaları, Tutal'ın öne çıkan yönlerindendi. Dublaj süpervizörlüğü ve yerel aksan danışmanlığı yaparak Türk sinemasında teknik mükemmeliyetin sağlanmasına destek oldu. Bu yönüyle yalnızca kamera önünde değil, perde arkasında da üretken bir sanatçı portresi sergiledi.
Ali Tutal’ın kariyeri boyunca aldığı ödüller, onun Türk sinemasındaki yerini pekiştirdi. Çeşitli festival ve televizyon ödüllerinde ‘yardımcı oyuncu’ kategorisinde takdir gördü. Ancak onun asıl ödülü, Türk sinemasının hafızasında bıraktığı kalıcı izdi.
Vefat
Geçtiğimiz yıl mart ayında geçirdiği kalp krizi sonrası bir süre tedavi gören Ali Tutal, 27 Ocak 2026’da evinde bu kez beyin kanaması geçirdi ve yoğun bakıma alındı. Entübe edilen oyuncu, bir ay süren tedavi sürecinin ardından 22 Şubat 2026’da, 76 yaşında hayata veda etti.
Tutal’ın cenaze töreniyle ilgili bilgiler, vefatının ardından kamuoyuna duyuruldu. Kültür ve Turizm Bakanlığı, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Tutal’ın vefatını duyurarak ailesine ve sanat camiasına başsağlığı diledi.
Cenaze töreninin Diyarbakır’da, doğduğu topraklarda yapılacağı ve sanatçının burada toprağa verileceği bildirildi. Sanat camiasından pek çok isim, Tutal’ın ailesine taziye mesajları iletti.
Ali Tutal, Türk sinemasının sessiz ama güçlü emekçilerinden biriydi. Hem kamera önünde hem de arkasında verdiği katkılarla, Türkiye’nin sinema ve televizyon tarihinde unutulmaz bir yer edindi.


