Üç ayrı kuşaktan sinema emeğine Altın Koza selamı
Suna Selen, Macit Koper ve Aydın Sayman, 33. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nde Orhan Kemal Emek Ödülü’nün bu yılki sahipleri olacak.
Suzan Somalı Sönmez
ssomalisonmez@gmail.com
Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen 33. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali, 26 Eylül-4 Ekim 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Festivalin Orhan Kemal Emek Ödülleri bu yıl oyuncu Suna Selen, oyuncu, senarist ve yönetmen Macit Koper ile yönetmen, senarist ve yapımcı Aydın Sayman’a verilecek. Romanları ve öyküleriyle Türk edebiyatının yanı sıra sinema dünyasına da güçlü bir kaynak oluşturan Adanalı yazar Orhan Kemal’in anısını yaşatmak amacıyla verilen ödüller, sinemanın yalnızca yıldızları değil, uzun yıllar boyunca mesleğin farklı alanlarında üretim yapan emekçileri de görünür kılmayı amaçlıyor.
Festival Yürütme Kurulu, üç sanatçıya ilişkin kararını açıklarken 33. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nin Orhan Kemal Emek Ödülleri’ni “üç değerli sinemacıya vermekten büyük bir onur ve mutluluk duyuyoruz” sözleriyle duyurdu. Ödüller, festivalin 26 Eylül Cumartesi akşamı yapılacak açılış töreninde sahiplerini bulacak.
Suna Selen: Sahne ile kamera arasında
33. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nde Orhan Kemal Emek Ödülleri’nin takdim edileceği sanatçılardan Suna Selen’in sanat yaşamı Türkiye’de tiyatro, sinema ve televizyonun birbirinden kesin sınırlarla ayrılmadığı, oyuncuların farklı mecralarda uzun soluklu kariyerler kurduğu bir dönemde başladı. 1 Temmuz 1939’da İstanbul’da doğan Selen, Atatürk Kız Lisesi’nin ardından İstanbul Belediye Konservatuvarı Tiyatro Bölümü’nde eğitim gördü. Ercüment Behzat Lav ve Max Maicnike’nin öğrencisi oldu. Eğitim hayatında tiyatronun yanı sıra hukuk, resim ve felsefe-sosyoloji alanlarında da eğitim deneyimi yaşadı.
1959’da Cahit Irgat’ın Oda Tiyatrosu’nda sahneye çıkan Selen, aynı dönemde İstanbul Radyosu’nda haber spikerliği yaptı ve 1960’ta Olgunlaşma Enstitüsü’nde milli manken olarak görev aldı. Sinemaya ise Metin Erksan’ın önerisiyle, Erksan’ın yönettiği 1960 tarihli “Gecelerin Ötesi” ile adım attı. Böylece tiyatro sahnesinde başlayan oyunculuk kariyeri, kısa süre içinde Yeşilçam’ın farklı dönemlerini içine alan uzun bir sinema serüvenine dönüştü.
Selen’in sinemadaki erken dönem çalışmalarından biri “Bir Millet Uyanıyor” (1966) oldu. Ardından “Senede Bir Gün” (1971), “Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler” (1971), “Yusuf ile Kenan” (1979), “At” (1981), “Su Da Yanar” (1987), “Piano Piano Bacaksız” (1992), “Şahmaran” (1993), “Bulutları Beklerken” (2003), “Gönderilmemiş Mektuplar” (2003), “Zincirbozan” (2007), “Ara” (2007), “Uzaklarda Arama” (2015), “Vezir Parmağı” (2017), “İstanbul Muhafızları: Ab-ı Hayat Çeşmesi” (2018), “Sekiz” (2018), “Mucize 2: Aşk” (2019), “Bir Türk Masalı” (2022) ve “Tur Rehberi” (2025) gibi yapımlarla farklı dönemlerin sinema dili içinde yer aldı. Sinema ve televizyon çalışmalarının toplamı yüzü aşan bir oyunculuk külliyatına ulaştı.
Selen’in sinema kariyerinin önemli duraklarından biri, 1971’de rol aldığı “Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler” oldu. Oyuncunun canlandırdığı cadı karakteri, sanatçıya Antalya Film Festivali’nde ‘Yılın Karakter Aktristi’ ödülünü getirdi. Daha sonraki yıllarda Ömer Kavur’un “Cazibe Hanımın Gündüz Düşleri” filmindeki performansıyla Ankara Film Festivali’nde ‘En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu’ ödülünü, Umur Turagay’ın “Gönderilmemiş Mektuplar” filmindeki rolüyle de İstanbul Film Festivali’nde ‘En İyi Kadın Oyuncu’ ödülünü aldı.
Sahne çalışmaları ise sinema kariyeri kadar uzun bir çizgi oluşturdu. Münir Özkul’un Bulvar Tiyatrosu’ndaki “Romanoff Juliet”, Hadi Çaman Yeditepe Oyuncuları ile “Kelebekler Özgürdür”, İstanbul Devlet Tiyatrosu’nda “Macbeth”, Diyarbakır Devlet Tiyatrosu’nda “Kanlı Düğün”, İzmit Şehir Tiyatrosu’nda “Kırmızı Yorgunları”, İstanbul Tiyatro Festivali kapsamında “Arıza” ve İstanbul Devlet Tiyatrosu’nda “Filozof Ahmed” Selen’in tiyatro çizgisindeki başlıca çalışmalar arasında yer aldı.
Selen, 1969’da “Sizi Seviyorum Madam” oyunundaki performansıyla ‘İlhan İskender En İyi Kadın Oyuncu Ödülü’nü aldı. 2016’da İsmet Küntay Tiyatro Ödülleri kapsamında ‘Nadide Küntay Yaşam Boyu Emek Ödülü’ne, 2022-2023 döneminde ise ‘Üstün Akmen Özel Ödülü’ne layık görüldü.
Televizyon ekranında da farklı dönemlerin öne çıkan yapımlarında rol alan Selen’in çalışmaları arasında “Ateşten Günler”, “Lüküs Hayat”, “Şehnaz Tango”, “Mahallenin Muhtarları”, “Sihirli Annem”, “Doktorlar”, “Parmaklıklar Ardında”, “Ezel”, “Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz”, “Kızım”, “Bizim Hikâye” ve “Bugünün Saraylısı” gibi yapımlar bulunuyor.
Suna Selen’in kariyeri, Yeşilçam’dan televizyon dizilerine ve çağdaş tiyatro sahnesine uzanan geniş bir zaman aralığını kapsıyor. Festivalin ödül gerekçesinde de Selen’in tiyatro eğitimiyle başlayan sanat yolculuğuna ve sinemadaki karakter oyunculuğuna dikkat çekildi. “Pamuk Prenses ve 7 Cüceler” (1970), “At” (1981), “Faize Hücum” (1982), “Cazibe Hanımın Gündüz Düşleri” (1992), “Şahmaran” (1993), “Gönderilmemiş Mektuplar” (2002), “Bulutları Beklerken” (2003) gibi sinema filmlerinin yanı sıra “Ateşten Günler”, “Lüküs Hayat”, “Sihirli Annem”, “Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz”, “Kızım” ve “Kıskanmak” gibi televizyon yapımlarındaki rolleri gerekçede özellikle anıldı.
Festival Yürütme Kurulu, Selen’in canlandırdığı karakterlere kattığı derinlik ve uzun yıllara yayılan istikrarlı oyunculuk kariyeri nedeniyle ödüle değer bulunduğunu açıkladı. Selen’e verilecek Orhan Kemal Emek Ödülü, oyuncunun sahne ve beyazperdede geçen uzun sanat yaşamına sunulan yeni bir mesleki takdir olacak.
Macit Koper: Oyunculuğun yanında senaryo yazarlığı
Festivalde ödül alacak ikinci isim Macit Koper’in kariyerinde tiyatro, sinema ve senaryo birbirinden ayrılmayan üç çalışma alanı olarak ilerledi. 1 Mart 1944’te İstanbul’da doğan Koper, tiyatroyla lise yıllarında ilgilenmeye başladı. LCC Tiyatro Okulu’nda eğitim aldı; Dostlar Tiyatrosu ve İstanbul Şehir Tiyatroları’nda oyuncu, yönetmen, dramaturg ve yazar olarak çalıştı.
Koper’in tiyatrodaki üretimi, yalnızca oyunculukla sınırlı kalmadı. Sahne üzerinde oyuncu olarak yer alırken dramaturji ve yönetmenlik yaptı, uyarlamalar gerçekleştirdi ve oyunlar yazdı. Yaşar Kemal’in “Ağrı Dağı Efsanesi”ni tiyatroya uyarlayarak sahnelemesi de bu çok yönlü üretimin örneklerinden biri oldu.
Sinemaya oyuncu olarak 1970’lerin sonunda adım atan Koper’in senaryo yazarlığı ise Atıf Yılmaz’ın teşvikiyle 1983 tarihli “Seni Seviyorum” filmi ile başladı. 1980’ler boyunca “Fidan”, “Acı”, “Arzu”, “Uzun Bir Gece”, “Bez Bebek”, “Rumuz Goncagül”, “Fikrimin İnce Gülü - Sarı Mercedes”, “Çil Horoz”, “Zincir”, “Ada” ve “Melodram” gibi yapımların senaryolarında imzası bulundu.
Koper’in senaryo çalışmalarının önemli bir bölümü Ömer Kavur ve İrfan Tözüm gibi yönetmenlerle yaptığı işbirlikleri üzerinden şekillendi. “Fikrimin İnce Gülü - Sarı Mercedes” (1987), “Cazibe Hanımın Gündüz Düşleri” (1992), “Zıkkımın Kökü” (1992), “Akrebin Yolculuğu” (1997) ve “Karşılaşma” (2002) bu çizginin öne çıkan örnekleri arasında yer aldı. Senarist olarak “Deniz Gurbetçileri”, “Kiraz Çiçek Açıyor”, “Sevgiler Düşlerde Kaldı”, “İsa, Musa, Meryem”, “Kız Kulesi Aşıkları / Hera ile Leandros”, “Sen de Gitme Triandafilis”, “Her Şey Oğlum İçin”, “Baba Evi”, “Baba”, “Canlı Hayat”, “Beş Kollu Avize”, “Patroniçe” ve “Yaralı Yürek” gibi farklı yapımlara da katkıda bulundu.,
Oyuncu olarak ise Koper’in sinema kariyerinin en çok anılan durağı Ömer Kavur’un Yusuf Atılgan uyarlaması “Anayurt Oteli” oldu. 1986 yapımı filmde ‘Zebercet’ karakterini canlandıran Koper, içine kapanık otel görevlisinin giderek karanlıklaşan dünyasını perdeye taşıdı. Filmde Serra Yılmaz, Şahika Tekand ve Orhan Çağman da rol aldı; görüntü yönetmenliğini Orhan Oğuz, müziğini Attila Özdemiroğlu üstlendi.
Koper’in oyunculuk filmografisinde “Köşeyi Dönen Adam”, “Düşman”, “At”, “Hakkâri’de Bir Mevsim”, “Bir Yudum Sevgi”, “Şekerpare”, “Adı Vasfiye”, “Hodja fra Pjort”, “Bekçi”, “Değirmen”, “Aaahh Belinda”, “Anayurt Oteli”, “Rumuz Goncagül”, “Gece Yolculuğu”, “Dolunay”, “Afife Jale”, “Melodram”, “Menekşe Koyu”, “Cazibe Hanımın Gündüz Düşleri”, “Aşk Üzerine Söylenmemiş Her Şey”, “Akrebin Yolculuğu”, “Melekler Evi” ve “İçimdeki İnsan” gibi filmler bulunuyor. Sanatçı son yıllarda ise “İftarlık Gazoz”, “Tur Rehberi”, “Ayşe Tatile Çıktı” ve “Al Beni Baba” gibi yapımlarda kamera karşısına geçti.
Televizyondaki çalışmaları da uzun bir döneme yayılıyor. “Kurtuluş”, “Havada Bulut”, “Al Yazmalım”, “Ağır Roman Yeni Dünya”, “Muhteşem Yüzyıl”, “Poyraz Karayel”, “Hayat Sevince Güzel”, “Avlu”, “Siyah Beyaz Aşk”, “Yüzleşme”, “Ramo”, “Elkızı”, “Kağıt Ev”, “Baba”, “Hakim”, “O Kız”, “Yargı”, “Yaratılan”, “Ne Gemiler Yaktım”, “Bahar”, “Holding”, “Eşref Rüya” ve “Kızılcık Şerbeti” dizileri Koper’in televizyon çalışmalarının farklı dönemlerinden örnekler oluşturuyor.
Macit Koper’in senaristliği, oyunculuğunun önüne geçen önemli bir başka kariyer hattı oluşturdu. 1992’de “Fikrimin İnce Gülü - Sarı Mercedes” ile Antalya Film Festivali’nde ‘En İyi Senaryo’, 1993’te “Cazibe Hanımın Gündüz Düşleri” ile Ankara Film Festivali’nde ‘En İyi Senaryo’, 1997’de “Akrebin Yolculuğu” ile Ankara Film Festivali’nde ‘Onat Kutlar En İyi Senarist” ödüllerini alan sanatçı, “Karşılaşma” filmi ile 2003’te Antalya Film Festivali ve SİYAD tarafından senaryo alanında ödüllendirildi. 2014’te Sinema Yazarları Derneği’nin ‘Onur Ödülü’nü aldı.
Festivalin ödül gerekçesinde Macit Koper’in tiyatro sahnelerinde oyuncu, dramaturg ve yönetmen olarak yürüttüğü çalışmaların sinemadaki üretimiyle birleştiği vurgulandı. “At”, “Hakkâri’de Bir Mevsim”, “Bir Yudum Sevgi”, “Aaahh Belinda”, “Anayurt Oteli”, “Melodram” ve “Melekler Evi” oyunculuk çalışmalarının yanı sıra “Bez Bebek”, “Rumuz Goncagül”, “Fikrimin İnce Gülü - Sarı Mercedes”, “Kiraz Çiçek Açıyor”, “Cazibe Hanımın Gündüz Düşleri”, “Akrebin Yolculuğu” ve “Zıkkımın Kökü” ise senaryo çalışmalarının öne çıkan örnekleri olarak sıralandı.
Aydın Sayman: Sinema yazısından yönetmenliğe
Festivalde Orhan Kemal Emek Ödülü alacak üçüncü isim olarak açıklanan Aydın Sayman’ın ise sinemadaki yolculuğu doğrudan yönetmenlik koltuğundan başlamadı. 1 Şubat 1953’te Malatya’da doğan Sayman, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi İşletme Bölümü’nden 1978’de mezun oldu. Ancak sinemayla profesyonel ilişkisi daha üniversite yıllarından önce başladı. 1971-1973 arasında Sinematek’te editör yardımcılığı yaptı; çeşitli gazete ve dergilerde sinema yazıları kaleme aldı ve yönetmen asistanlığı yaptı. ‘Gerçek Sinema’ adlı bir dergi de çıkardı.
Sayman’ın erken dönem çalışmalarında sinema yazarlığı ile uygulama arasında sürekli bir geçiş vardı. ‘Milliyet Sanat’, ‘7. Sanat’, ‘Gösteri’ ve ‘Edebiyat 81’ gibi yayınlarda sinema üzerine yazdı. Reklam filmi yönetmenliği yaptı, belgeseller ve müzik klipleri çekti. 1981-1990 döneminde çeşitli yapım şirketlerinde reklam filmi yönetmenliği üstlendi ve Türkiye Sinema Emekçileri Sendikası Sine-Sen’in kurucuları arasında yer aldı.
Uzun metraj sinemadaki yönetmenlik başlangıcı 1986 tarihli “Güneşteki Leke” oldu. Sayman’ın senaryosunu da yazdığı filmde Yaman Okay, Nebahat Çehre, Bulut Aras ve Arzu Aydın rol aldı.
Ardından 1990’ların başında “68’den 6 Mayıs’a” adlı belgesel ve “Gelincik Tarlası” gibi çalışmalar geldi. Yönetmen filmografisi daha sonra “Sır Çocukları”, “Yolun Sonu”, “Cemalim”, “Janjan”, “Miras” ve “İçimdeki İnsan” ile devam etti.
2002 yapımı “Sır Çocukları”, Sayman’ın kariyerindeki en kapsamlı ulusal ve uluslararası görünürlük sağlayan çalışmalardan biri oldu. Ümit Cin Güven ile birlikte yönettiği ve senaryosuna katkıda bulunduğu film sokakta yaşayan çocukların dünyasını, aile içi şiddeti, yoksulluğu ve toplumsal dışlanmayı merkezine aldı. Filmde Fırat Tanış, Özgü Namal, Nur Sürer, Memet Ali Alabora, Mustafa Uğurlu, Menderes Samancılar ve Serdar Orçin gibi oyuncular rol aldı.
“Sır Çocukları” 2003 yılında Antalya Film Festivali’nde ‘Halk Jürisi’, ‘Dr. Avni Tolunay’, ‘En İyi Erkek Oyuncu’, ‘En İyi Sanat Yönetmeni’ ve ‘Tüm Çocuklara Özel Ödülü’ gibi çeşitli ödüller aldı. Ankara Film Festivali’nde de ‘Jüri Özel Ödülü’,’En İyi Kadın Oyuncu’, ‘En İyi Sanat Yönetmeni’, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu’ ve ‘Umut Veren Senaryo Yazarı’ kategorilerinde ödüllendirildi. İstanbul Film Festivali, Köyceğiz Film Festivali, Türkiye Yazarlar Birliği ve Magazin Gazetecileri Derneği de filmin farklı kategorilerde ödüllendiren kurumlar oldu.
Sayman’ın daha sonraki yönetmenlik çalışmalarından “Janjan”, toplumsal baskı, kadınların yaşam koşulları ve hoşgörüsüzlük ekseninde ilerleyen bir hikâyeyi perdeye taşıdı. 2008 tarihli “Miras”ın ardından 2015’te “İçimdeki İnsan” geldi. Atay Sözer’in senaryosunu yazdığı filmde Suavi Eren, Vedat Erincin, Füsun Demirel, Şebnem Bozoklu, Menderes Samancılar ve Macit Koper rol aldı. Film, yıllar sonra doğduğu taşra kentine dönen gazeteci-yazar Nuri’nin eski arkadaşı Sabri’nin yaşadığı travmanın ve ardından gelen ölümün nedenlerini araştırmasını konu aldı.
Sayman’ın yönetmenlik çizgisinde belgesel, reklam, televizyon ve uzun metraj sinema yan yana ilerledi. “Sır Çocukları” ile Türkiye Yazarlar Birliği tarafından ‘Yılın Sinema Yönetmeni’ ve ‘Yılın Senaryo Yazarı’ ödüllerine, Köyceğiz Film Festivali’nde ‘En İyi Film’ ödülüne ve Magazin Gazetecileri Derneği tarafından ‘Yılın En İyi Filmi’, ödülüne layık görüldü.
Orhan Kemal’in adıyla verilen emek ödülü
33. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nde Orhan Kemal Emek Ödülü alacak üç sanatçının ortak noktası, sinemadaki çalışmalarının yalnızca tek bir meslek tanımına sığmaması. Suna Selen oyunculuğu tiyatro, sinema ve televizyon arasında sürdürürken Macit Koper oyunculuk, dramaturji, yönetmenlik ve senaryo yazarlığını aynı kariyerde birleştirdi. Aydın Sayman ise sinema yazarlığından reklam ve belgesel yönetmenliğine, senaristlikten yapımcılığa ve uzun metraj yönetmenliğine uzanan bir çalışma alanı oluşturdu.
Bu nedenle 33. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nin Orhan Kemal Emek Ödülleri, üç farklı sanatçının kişisel kariyerlerinin ötesinde, Türkiye sinemasının üretim süreçlerinin farklı katmanlarına verilen bir karşılık niteliği taşıyor. Ödülün adını taşıdığı Orhan Kemal de edebiyat ile sinema arasındaki ilişkinin en güçlü örneklerinden biri olarak eserleriyle Türk sinemasına kaynaklık etmiş bir yazar. Kemal’in “72. Koğuş”, “Bereketli Topraklar Üzerinde”, “Murtaza”, “Hanımın Çiftliği”, “Gurbet Kuşları” ve pek çok eseri farklı dönemlerde sinemaya ve televizyona uyarlandı.
26 Eylül Cumartesi akşamı yapılacak festival açılış töreninde Suna Selen, Macit Koper ve Aydın Sayman’a sunulacak Orhan Kemal Emek Ödülleri, bir oyuncunun sahnedeki ve kamera karşısındaki, bit senarist - oyuncunun kamera önündeki ve kâğıt üzerindeki ve bir yönetmenin kamera arkasındaki uzun meslek hayatlarını aynı çatı altında buluşturacak.
33. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali, 26 Eylül-4 Ekim 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Yarışma başvurularının son günü 17 Ağustos 2026 olarak belirlenirken, festivalin Büyük Ödül Töreni ve Kapanış programı 3 Ekim Cumartesi günü gerçekleştirilecek.
Etiketler: Milliyet Sanat Suna Selen macit koper Aydın Sayman Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali Kemal Emek Ödülü


