Yemek; sinemada kimi zaman bir aileyi bir arada tutan sofranın, kimi zaman kuşaktan kuşağa aktarılan bir geleneğin, kimi zaman da toprağa, emeğe ve üretim koşullarına uzanan bir hikâyenin parçası olarak karşımıza çıkıyor. Bir tarifin nasıl hazırlandığını anlatan filmlerden bir bölgenin mutfak kültürünü kayıt altına alan belgesellere kadar genişleyen gastronomi sineması, yalnızca yiyeceklerin kendisini değil, onların çevresinde şekillenen toplumsal ilişkileri, kültürel belleği ve yaşam biçimlerini de konu ediniyor. Bu alanın farklı anlatım olanaklarına yer açmayı amaçlayan Uluslararası Gastronomi Film Festivali (UGFF), 2027 yılında yarışma formatını değiştirerek farklı türlerdeki kısa filmleri ortak bir değerlendirme çatısı altında buluşturmaya hazırlanıyor.

 

Yeni yarışma modeli, gastronomiyi yalnızca mutfak ve yemek hazırlama süreçleriyle sınırlamayan bir yaklaşım üzerine kuruluyor. Kurmaca, belgesel ve animasyon filmlerin aynı ana yarışmada değerlendirilmesiyle yönetmenlerin gastronomi temasını hangi türde ve hangi sinemasal araçlarla ele aldıkları da yarışmanın kapsamına dahil edilecek. Böylece bir yemeğin kültürel geçmişini araştıran belgesel, gastronomi üzerinden bir insan hikâyesi anlatan kurmaca film ve aynı temayı animasyon aracılığıyla işleyen bir yapım, tür ayrımından bağımsız olarak ortak bir değerlendirme sisteminde buluşabilecek.

 

 

UGFF’nin 2027 yılında uygulamaya koyacağı ‘Tematik Ana Yarışma’; ‘Kurmaca’, ‘Belgesel’ ve ‘Animasyon’ türlerindeki kısa filmleri kapsayacak. Yeni sistemde yapımların yalnızca tür özellikleri üzerinden ayrıştırılması yerine gastronomiye sundukları bakış açısı, anlatım biçimleri ve sinemasal güçleri doğrultusunda değerlendirilmesi öngörülüyor.

 

Bu yaklaşım, gastronomi temasının farklı film türlerinde nasıl işlenebileceğine ilişkin daha geniş bir alan açıyor. Kültürel mirasın korunması, yerel mutfak geleneklerinin aktarılması, üreticilerin yaşamı, gıda üretiminin çevresel etkileri ve sofranın toplumsal hayattaki yeri gibi konular, farklı anlatım biçimleriyle yarışmaya taşınabilecek. Filmlerin değerlendirilmesinde de yalnızca genel bir başarı ölçütü değil, gastronomiyle kurdukları ilişkinin farklı boyutları esas alınacak.

 

‘Tematik Ana Yarışma’ finalistleri beş ayrı ödül alanında değerlendirilecek. ‘Yerel Mutfak ve Kültürel Miras Ödülü’, ‘Sürdürülebilir Gastronomi Ödülü’, ‘Üreticiler ve Gastronomi Ödülü’, ‘En İyi Genç Yönetmen Ödülü’ ve ‘En İyi Görüntü Yönetimi Ödülü’ yeni yarışma yapısının tematik ve sinemasal ölçütlerini oluşturacak.

 

Bu ödüllerle filmlerin taşıdığı kültürel hafıza, üretim süreçlerine ve emeğe yaklaşımları, çevresel duyarlılıkları, yönetmenlik tercihleri ve görsel anlatım özellikleri ayrı ayrı ele alınabilecek. Böylece yarışma, tek bir en iyi film değerlendirmesinin ötesinde, gastronomi sinemasının farklı içerik ve üretim boyutlarını görünür kılmayı amaçlayan bir yapıya kavuşacak.

 

 

 

Yeni yarışma formatında yer alan tematik ödüller, gastronominin birbirinden farklı alanlarına odaklanıyor. ‘Yerel Mutfak ve Kültürel Miras Ödülü’, yemek kültürünün tarihsel ve toplumsal belleğini ele alan yapımlara alan açarken ‘Sürdürülebilir Gastronomi Ödülü’, gıda ve çevre arasındaki ilişkiyi gündeme getiren filmlere odaklanacak. ‘Üreticiler ve Gastronomi Ödülü’ ise yiyeceklerin sofraya ulaşmasını sağlayan üretim süreçlerini ve bu süreçlerde emeği bulunan kişileri konu alan anlatıları kapsayacak.

 

‘En İyi Genç Yönetmen Ödülü’, genç yönetmenlerin gastronomi teması üzerinden geliştirdiği sinemasal anlatımları öne çıkarmayı hedeflerken ‘En İyi Görüntü Yönetimi Ödülü’, filmlerin görsel anlatımına yönelik ayrı bir değerlendirme alanı oluşturacak. Bu başlıklar, gastronominin yalnızca mutfakta başlayan ve sofrada sona eren bir süreç olarak değil; üretim, emek, çevre, kültür ve görsel anlatım gibi farklı katmanlarıyla ele alınmasına imkân tanıyacak.

 

Yeni model kapsamında bir tarifin ardındaki kültürel belleği araştıran, toprağın ve üreticinin hikâyesini anlatan, iklim kriziyle gıda arasındaki ilişkiye odaklanan ya da sofra ritüellerini inceleyen filmler yarışmaya katılabilecek. Kişisel hikâyeler ve deneysel anlatımlar da gastronomiyle güçlü bir bağ kurmaları koşuluyla bu çerçevede değerlendirilebilecek.

 

 

UGFF’nin 2027 yarışmasındaki yeniliklerden biri de ‘Yapay Zekâ Destekli Gastronomi Filmleri’ kategorisi olacak. Tamamen yapay zekâ araçlarıyla üretilen filmlerin yanı sıra canlı çekim görüntülerini yapay zekâ uygulamalarıyla yaratıcı biçimde bir araya getiren hibrit yapımlar da bu kategoride değerlendirilecek. Bu filmler, ana yarışmadan ayrı olarak oluşturulacak bir jüri tarafından ele alınacak.

Festivalin bu tercihi, gastronomi sinemasında kullanılan üretim araçlarının çeşitlenmesine ve teknolojik gelişmelerin yeni anlatım olanakları yaratmasına yönelik bir alan açıyor. Canlı çekimle üretilen görüntülerin yapay zekâ araçlarıyla birleştirilmesi ya da görüntülerin bütünüyle bu araçlarla oluşturulması, gastronomi temalı filmlerde farklı görsel ve anlatısal yaklaşımların geliştirilmesine imkân verebiliyor.

 

UGFF, yeni kategori aracılığıyla sinemadaki teknolojik dönüşümü gastronomi anlatılarıyla buluşturmayı ve yeni üretim yöntemleri üzerine yaratıcı bir tartışma alanı oluşturmayı amaçlıyor. Yapay zekâ destekli yapımların ayrı bir jüri tarafından değerlendirilmesi de bu üretim biçimlerinin kendi özellikleri çerçevesinde ele alınacağı bir kategori oluşturulmasını sağlayacak.

 

 

2027 yarışma formatı, gastronomiyi konu alan filmlerin kapsamını geleneksel yemek filmlerinin ötesine taşıyan bir yaklaşım ortaya koyuyor. ‘Kurmaca’, ‘Belgesel’ ve ‘Animasyon’un aynı yarışma çatısında buluşması, gastronomiyle ilişkili farklı temaların çeşitli sinemasal dillerle anlatılabilmesine olanak tanıyacak. Yerel mutfakların kültürel geçmişi, üreticilerin yaşamı, gıda üretimi ve sürdürülebilirlik, iklim krizinin etkileri, sofra alışkanlıkları ve bireysel deneyimler bu çerçevede ele alınabilecek konular arasında yer alıyor.

 

Festivalin genişletilmiş yarışma yapısı, gastronomi sinemasını hem içerik hem de biçim açısından farklı üretimlere açık bir alana dönüştürmeyi hedefliyor. Tematik ödüllerle filmlerin kültürel, toplumsal ve çevresel boyutlarının yanı sıra yönetmenlik ve görüntü yönetimi gibi sinemasal özelliklerinin de değerlendirilmesi; yapay zekâ destekli yapımlar için ayrı bir kategori oluşturulması, 2027 programının öne çıkan değişikliklerini oluşturuyor.

 

Yeni formatla birlikte Uluslararası Gastronomi Film Festivali, gastronomiyi kültürel mirastan üretime, çevresel sorunlardan kişisel hikâyelere uzanan geniş bir konu alanı olarak ele alan filmleri farklı anlatım biçimleriyle aynı yarışma yapısı içinde buluşturacak.

 

 

UGFF 2027’ye süresi 20 dakikayı aşmayan kurmaca, belgesel ve animasyon kısa filmler başvurabilecek. Filmin daha önce gösterilmiş, ödül almış veya dijital platformlarda yayınlanmış olması başvuruya engel oluşturmayacak. Yönetmenler birden fazla filmle yarışmaya katılabilecek; ancak her film yalnızca bir ana kategoriye başvurabilecek. Başvuru sırasında seçilen kategorinin daha sonra değiştirilmesine izin verilmeyecek.

 

Başvurular FilmFreeway platformu üzerinden yapılacak. Türkçe yapımlar için İngilizce altyazılı izleme kopyası sunulması zorunlu olacak. Türkçe dışındaki dillerde çekilen filmlerin de başvuru aşamasında İngilizce altyazılı olması gerekecek. Festival seçkisine kabul edilen yabancı yapımlardan gösterim öncesinde Türkçe altyazı, Türkçe yapımlardan ise gösterim ve uluslararası erişim amacıyla İngilizce altyazılı gösterim kopyası istenecek.

 

Festivalin FilmFreeway sayfasında açıklanan takvime göre yarışmanın erken başvuru dönemi 23 Kasım 2026'da sona erecek. Uzatılmış başvuru için son tarih 21 Mart 2027 olarak açıklanırken sonuçların 19 Nisan 2027'de bildirilmesi planlanıyor. Festivalin 28-30 Mayıs 2027 tarihleri arasında Çeşme'deki Altın Yunus Hotel & Spa'da gerçekleştirilmesi öngörülüyor.

 

 

Yarışmanın değerlendirme süreci ön seçici kurul ve final jürisi olmak üzere iki aşamadan oluşacak. Festival yönetiminin sinema, gastronomi, kültür ve sanat alanlarından davet edeceği dört ila altı kişilik ön seçici kurul, başvuruları değerlendirerek finalistleri belirleyecek. ‘Tematik Ana Yarışma'nın final jürisi ise sinema, gastronomi, kültür, sanat ve yaratıcı endüstriler alanlarında ulusal ve uluslararası deneyime sahip yedi ila sekiz üyeden oluşacak.

 

‘Yapay Zekâ Destekli Gastronomi Filmleri’ kategorisi için ayrıca üç kişilik bir jüri oluşturulacak. Yapay zekâ, sinema, yeni medya ve yaratıcı teknolojiler alanlarında uzmanlaşan bu jüri, ilgili kategorideki filmleri ‘En İyi Yapay Zekâ Destekli Gastronomi Filmi Ödülü’ kapsamında değerlendirecek.

Jüri üyeleri finalist filmleri bireysel olarak puanlayacak ve her film için kısa bir değerlendirme görüşü sunacak. Gastronomi temasının ele alınış biçimi, sinemasal anlatım gücü, özgünlük, teknik yeterlilik ve anlatının bütünlüğü değerlendirme ölçütleri arasında yer alacak. Nihai sonuçlar, puanlamalar ve ortak değerlendirmeler doğrultusunda belirlenecek.

 

Yapay zekâ kategorisine başvuran yönetmenlerin, kullandıkları yapay zekâ araçlarını ve bu araçların üretim sürecindeki kullanım biçimini başvuru sırasında beyan etmeleri gerekecek. Hibrit filmlerde yapay zekânın yaratıcı üretim sürecinde belirleyici bir rol üstlenmesi beklenecek.

 

Festival seçkisine kabul edilen filmler, başvuru sahibinin onayı doğrultusunda iki yıl boyunca festivalin farklı edisyonlarında gösterilebilecek. Festival, filmlerin tanıtımı amacıyla afiş, fragman, film kareleri, yönetmen fotoğrafları ve sinopsis gibi materyalleri basılı ve dijital yayınlarında kullanabilecek; filmlerden kısa kesitler veya fragmanlar paylaşabilecek. Bu kullanım festivalin tanıtımıyla sınırlı olacak, filmlerin fikrî ve sınai mülkiyet hakları eser sahiplerinde kalacak. Finalist yönetmenlerin veya yapım ekiplerinden en az bir temsilcinin, mümkün olduğu ölçüde gösterimlere, söyleşilere ve ödül törenine katılması da bekleniyor.