Zamanın arkasından bakan tuvaller
Claire Arkas’ın desen, litografi ve yağlıboya çeşitliliği ile öne çıkan retrospektif nitelikli 18. kişisel sergisi “Göz Sözden Önce Gelir” Arkas Sanat Alaçatı’da sanatseverlerle buluştu.
EVRİM ALTUĞ
evrimaltug@gmail.com
Ressam Claire Arkas’ın 20 yılı aşkın üretimini derleyen ve ismindeki ilhamı usta İngiliz yazar ve eleştirmen John Berger’dan alan “Göz Sözden Önce Gelir” adlı kişisel resim sergisi, küratör Karoly Aliotti imzasıyla Arkas Sanat Alaçatı’da açıldı.
20’nin üzerinde koleksiyonerin katkısıyla açılan sergi 1 Kasım’a kadar kapılarını açık tutarken etkinliğin açılışına Arkas Holding Yönetim Kurulu Başkanı, sanatçının babası Lucien Arkas ve eşi, Monreve Group kurucusu Merve Arkas ile çok sayıda davetli, basın mensubu ve aile üyesi katıldı. Arkas’ın sergisi labirent kurgulu tasarımı, sanatçının üretimine dair metin alıntıları ve tematik yönden kategorik eser düzenlemesiyle de ayrıca takdir topladı.
Kısa film etkili resimler
Sergi açılışına Arkas Sanat koleksiyon müdürü Özlem Tunca’nın yanı sıra ressam Claire Arkas ile küratör Aliotti de katılarak basına ve ziyaretçilere eserler hakkında özel bilgiler verdi. Aliotti sanatçıya ait yansımalar, otoportreler, iç mekân resimleri, deniz resimleri, katedral resimleri ile nü veya türlü figüratif kompozisyonları desenler, resimler ve baskılarla harmanlayan sergi hakkında konuşurken sanatçının yapıtlarını 10 yıl önce ilk kez gördüğü günden bugüne yaşadığı yoğun etkilenme hâlinin gittikçe artarak sürdüğünü vurguladı.
(soldan sağa) Arkas Sanat koleksiyon müdürü Özlem Tunca, ressam Claire Arkas ve küratör Aliotti
Sanatçının eserlerinin bir kısa film etkisine sahip olduğunu belirterek resimlerdeki sinematografik güce de atıfta bulunan Aliotti, Arkas ve sanatı üzerine özetle şu ifadeleri kullandı: “Bu kadar hengâmeli, gürültülü, bir şey söylemeye, beylik laflar edilmeye çalışılan bir devirde tam tersine bu kadar içe dönük, dürüst, sessiz, yavaşlamayı, sakinlemeyi başaran bir sanatçı benim için candır. Çağdaş sanat dünyasında biz gürültülü sanatçılara alışığız. Bu yüzden Claire gibi içe dönük bir sanatçıyla karşılaşmak çok önemli bir şey. Claire kendi çizgisi ve temposu çok net biri olduğu için, kendisi de bu kadar az söylem peşinde olan biri iken ‘göz sözden önce gelir’ için bile acaba bu beylik bir laf mı dediğim oldu. Bu sergi bana da bir ders gibi oldu. Çünkü kendi kendimi konumlamayı da öğrendim. Yani resim de insanı terbiye ediyor diye düşünüyorum.”
Küratör Karoly Aliotti
Ressam Claire Arkas ise küratör Aliotti ile sergiye varan ortak süreç hakkında özetle şu açıklamalarda bulundu: “Karoly beni çok iyi tanıyan bir insan. O nedenle resmim konusunda her şeyi rahatlıkla anlayabiliyor. ‘Göz sözden önce gelir’ ifadesi benim resimlerimle örtüşüyor. Sergide bazı resimler var ki bana yeni bir kapı daha açabiliyor. Bir şeyin başlangıcı olabiliyor. Ama aynı zamanda kendimi değerlendirdiğim, sorguladığım zamanlar bunlar. Özellikle bu serginin bende bir değişiklik de yaratabileceğini düşünüyorum. Her sergi bir adım oluyor.
Atölyedeki resimleri dışarıda sergilediğimde ben de farklı gözle bakabiliyorum. Malzemeyi ona göre seçiyorum. Bazı konuları litografide çalışmayı tercih ediyorum. Bazı konular yağlıboya gerektiriyor. Resim o seçime beni itiyor. Dışarı çıktığımda bazı objeler beni çok çekiyor. Bu, bir baston, bir askı ya da bitki olabiliyor. Bunları tek başına çizmekten hoşlanmıyorum çünkü bana ölü gibi gelebiliyor. Onları figürle canlandırıyorum. Zaten o objeyi gördüğümde aklımda bir imge oluşuyor. Objeler figürle farklı anlam kazanıyor. Bir de bu resimlerdeki ‘an’, kısa bir an değil; daha uzun, yavaş bir an.”
Aynı sergide projenin müdürlüğünü de üstlenen Özlem Tunca ise sanatçının duruşu ve sergiye taşınan 20 yıllık üretim süreci üzerine şu yorumu yaptı: “Ben de aslında Claire’i ilk defa 2008’de Teşvikiye’deki sergisinde gördüm. İki yılda bir gördüğümüz sergilerle, 18 yılda onun nasıl yavaş yavaş değiştiğini ve geliştiğini gördük. Bir ressamın oluşumunu izledik. Bu bizim için ayrıca heyecan vericiydi. Claire Hanım’ın 2008-2009 resimlerine ve kataloglarına baktığımızda o zamanki şeyleri bugün görmeyebiliyoruz. Zamana, duruma göre değişiyor bu resimler.”
“Resim yapmak başka türlü görmektir”
Bugüne dek 17 kişisel sergi açan ve 2000-2003 yılları arasında Paris’te aldığı yüksek eğitimle resim, gravür ve taşbaskıda yoğunlaşan Arkas’ın yaklaşık 60’ın üzerinde eserini bir araya getiren sergisi “Karabasan” (2017), “Ağır Kanatlar” (2025), “Kırık İskele” (2022), “Işıltılı Havuz” (2022), “Sığınak” (2017) “Teslimiyet” (2019) ve “Bastonlu Gösteri” (2017) isimli eserleri ve özellikle otoportreleriyle büyük ilgi ve takdir topladı.
Claire Arkas, “Otoportre”, 2016
Claire Arkas, “Karabasan”, 2017
Arkas Alaçatı’daki sergi beraberinde Lucien Arkas, Karoly Aliotti ve Fransız sanat tarihçisi, eleştirmen Mirelle de Lassus’un imzalarını taşıyan metinleri de içeren özel bir yayını da getirdi. Lassus, Arkas’ın yapıtları hakkında kaleme aldığı metninde, özetle şu cımbızlık ifadelere başvurdu: “Arkas’ın yapıtı süreğenliğiyle ayrılır. Bir geri dönüşten ya da stratejik bir yeniden konumlanıştan değil, figürü bir gerilimler alanı olarak araştırmaktan hiç vazgeçmemiş bir pratiğe sadakatten gelir. Her türlü betimleyici anlayış ya da eğilimden uzakta, silahsız bırakan bir dürüstlükte, resmi yatıştırılmış bir figürasyona katılmaz; tam tersine onun sınırlarını sınar. Çünkü figür gerçekten oradadır ama hiç bir zaman bir aşikârlık olarak verilmez. Claire Arkas’ta resim yapmak yitirilmiş bir görünürlüğü onarmak değil, görünürlüğün koşullarını sorgulamaktır. İzmir’de, etkilerin kavşağında duran bir kentte, çoklu mirasla çağdaş dinamikler arasında sunulan Claire Arkas’ın yapıtı görünürlük fikrinin kendisine duyarlı bir diyaloğa girer; imgelerle doymuş bir dünyada belirmek bugün ne anlama gelir? Her şey görülmek üzere verilmiş gibi görünürken resim hâlâ neyi açığa çıkarabilir? Sanatçı her türlü aşikârlığı reddederek, bakışı belirsizliğin alanında tutarak, görünüre dair bir deneyim önerir ama her şeyden önce mevcudiyete dair bir deneyim. Resim yapmak o hâlde daha çoğunu göstermek değil, başka türlü görmektir.”
Arkas Sanat Alaçatı, https://www.arkassanatalacati.com
Bitiş tarihi: 1 Kasım 2026
Etiketler: Milliyet Sanat Claire Arkas Arkas Sanat Alaçatı Göz Sözden Önce Gelir


